frontend\widgets\header\Header: Attempt to read property "fajr" on null

Dunyo ne'matlarining afzali

02.01.2022   2935   5 min.
Dunyo ne'matlarining afzali

Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhu rivoyat qiladi: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Dunyo ne'matdir. Uning eng yaxshi ne'mati soliha ayoldir”, deb marhamat qildilar (Imom Muslim rivoyati).

Qur'oni karimda: “Ey qavmim, bu dunyo hayoti vaqtinchalik bir matoh xolos. Albatta, oxirat, o'shaning o'zi barqarorlik diyoridir” (G'ofir surasi, 39-oyat), deb marhamat qilgan.

Dunyodagi mol-dunyo, farzand, er, xotin, mansab kabi narsalarning bari vaqtinchalik ne'matlardir. Ulardan birortasi doimiy emas. Oxirat diyori esa: “O'shaning o'zi barqarorlik diyoridir” (G'ofir surasi, 39-oyat). Ya'ni, insonlar oxirat diyorida qaror topishadi. U diyor abadiydir. Ammo dunyo o'tkinchi. Alloh insonga taqdir qilgan miqdorda undan foydalana oladi. So'ngra o'tadi. O'z holida qolmaydi.

Dunyo ne'matlari juda tez o'zgarishi bois, inson ular bilan g'ururlanmasligi zarur. Kun kelib kishi foydalanib turgan ne'mat uning qo'lidan ketadi, xuddi undan bir muddat ham foydalanmaganday bo'lib qoladi. Shu tufayli dunyodan rihlat qilishga har on tayyor turish lozim.

Dunyoning haqiqatini unutmaslik lozim. Qo'lga kiritilgan narsalar qanchalik ko'p bo'lmasin, bir kun ketadi. Aslo davomli bo'lmaydi. Shu sababli Alloh taolo nima bersa, uning qadriga etib, taqvo qilish kerak. Ularni Alloh taolo rozi bo'ladigan erlarga ishlatish lozim. Oyati karimada: “Alloh shunday zotdirki, sizlarni zaif narsadan (bir tomchi suvdan) yaratdi, so'ngra (sizlarga) zaiflikdan keyin (quvvat paydo) qildi. So'ngra quvvatdan keyin yana zaiflik va qarilikni (paydo) qildi. U O'zi xohlagan narsani yaratur. U Bilimdon va Qudratlidir” (Rum surasi, 54-oyat).

Nabiy alayhissalom dunyoning inson foydalanadigan, lazzatlanadigan narsalarining eng yaxshisini aytib: “Uning eng yaxshi ne'mati soliha ayoldir”, deydilar. “Eng yaxshisi”, ya'ni eng afzal ne'mati – soliha ayoldir.

Soliha qanday ayol? Uni Payg'ambarimiz alayhissalom bunday ta'riflaganlar: “Ayol to'rt narsa uchun nikohlanadi: moli, nasabi, jamoli va dini uchun. Sen dindorini tanlagin, qo'ling tuproqqa qorilgur” (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati). Dindorlik – ayol kishi sifatlangan eng yaxshi sifatdir. Shuning uchun eng yaxshi ne'mat soliha ayoldir.

Sahobalar Nabiy alayhissalomdan: «Yo Rasululloh, ayollarning qandog'i eng yaxshisidir, deb so'rashganda, u zot alayhissalom bunday javob berganlar: “Qachon nazar solsa, surur bag'ishlaydigani, qachon buyruq bersa, itoat qiladigani va eriga o'z jonida va molida u yoqtirmaydigan narsa ila xilof qilmaydigani» (Imom Termiziy va Imom Abu Dovud rivoyati).

Dunyo ne'matning eng afzali – soliha ayol. Shuningdek, dunyoning eng yaxshi ne'mati, ayolga nisbatan, solih erdir. Soliha ayol qanchalik erining haqini ado etsa, solih er ham ayolining haqiga rioya etadi. Shu bois Payg'ambarimiz alayhissalom: “Qachon sizga o'zingiz dinidan va xulqidan rozi bo'lgan kishi kelsa, unga (so'raganini) nikohlab bering. Yo'qsa, Yer yuzida fitna va katta fasod bo'ladi”, deganlar (Imom Termiziy rivoyati).

“Riyozus solihin” asari asosida

Toshkent viloyati bosh imom-xatibining

xotin-qizlar masalalari bo'yicha yordamchisi

Nigora IMOMOVA tayyorladi.

 

manba: Fitrat.uz

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Otamdan qolgan saboqlar: Odamlarga ruhiyating kalitini berma

26.06.2026   15925   4 min.
Otamdan qolgan saboqlar: Odamlarga ruhiyating kalitini berma

May oyida saraton hayotimizga ruxsatsiz kirib keldi...

U otamning ko‘kragida boshlandi. Alloh u kishini rahmatiga olsin. Keyin kasallik suyaklariga ham tarqaldi.

Maydan dekabrgacha bo‘lgan olti oy davomida hayotim butunlay o‘zgardi. Doimiy tekshiruvlar, shifokor qabuli, kasalxonalar, eng yaxshi mutaxassislarni izlash va turli dori-darmonlar...

Bu olti oy davomida butun hayotim otamga g‘amxo‘rlik qilish atrofida aylandi.

Men otamning asta-sekin kuchsizlanib borayotganini ko‘rdim. Avvaliga hassa bilan yurardi. Keyin yurish moslamasi bilan. So‘ngra nogironlar aravachasiga o‘tirdi. Oxiri esa to‘shakka mixlanib qoldi.

Kuch-quvvat timsoli bo‘lgan otangizni shu ahvolda ko‘rish inson uchun eng og‘ir sinovlardan biri ekan.

Shu qiyin kunlarning birida kasalxonada meni hayratga solgan voqea yuz berdi.

Men otamning oldiga har kuni borardim. Ba’zan ishdan keyin, gohida esa uydan to‘g‘ri kasalxonaga kelardim. Shuning uchun kiyimlarim ham har xil bo‘lardi: rasmiy ham, oddiy ham.

Bir kuni shippakda bordim. Otam bilan biroz o‘tirdik. Keyin u kishi qahva so‘radi. Men oshxonaga tushdim.

Navbatda turganimda orqamdagi bir yigit meni boshdan-oyoq kuzatib turdi. Keyin:

— Siz televizorda chiqadigan odammisiz? deb so‘radi.

— Ba’zan, dedim.

U esa:

— Rostini aytsam, siz haqingizdagi fikrim o‘zgarib ketdi. Men sizni boshqacharoq tasavvur qilardim, — dedi.

— Nega? — dedim.

— Kasalxonaga shippak kiyib kelibsiz-ku, — dedi.

O‘sha paytda ruhiy holatim juda og‘ir edi. Bir necha oylik tashvishlardan charchagan edim.

Men unga:

— Otam saraton bilan kurashyapti. Siz esa menga poyabzal haqida gapiryapsizmi? — dedim.

Ichimda g‘azab qaynardi. Keyin o‘zimni bosib:

— Birodar, har bir gapning o‘z vaqti va joyi bo‘ladi. Ayniqsa kasalxonada. Bu yerdagi har bir insonning o‘z dardi bor, — dedim.

Voqea tugadi. Ammo mening ichimda tugamadi.

Qahvani olib, otamning oldiga qaytdim. Otam mening asabiyligimni darrov sezdi.

Hammasini aytib berdim.

Otam so‘zlarimni xotirjam tingladi va bunday dedi:

— Agar sen noto‘g‘ri ish qilmaganingga ishonching komil bo‘lsa, nega bir begona odamning gapi sening ruhiyatingga ta’sir qilishi kerak?

Men:

— Lekin uning gaplari meni qattiq ranjitdi, — dedim.

Otam biroz sukut saqlab:

— Nega uning sen haqingdagi fikri sen uchun shunchalik muhim? Sen ruhiyatingning kalitini uning qo‘liga topshirib qo‘yding. Odamlarga ruhiyatingning kalitini berma. Agar bersang, ular seni xohlaganicha boshqaradi, dedilar.

So‘ng qo‘shimcha qildi:

— Eng muhimi, sen o‘zingdan mamnun bo‘l.

Ruhiyatingning kalitini o‘zingda saqla. Uni hech kimga berma.

Biz qahvamizni ichishda davom etdik.

Men unga:

— Qani endi men ham sizdek xotirjam bo‘lishni o‘rgansam, — dedim.

U kishi jilmayib:

— Inshaalloh, o‘g‘lim. Agar xohlasang, albatta o‘rganasan, — dedilar.

Butun bu hikoyaning xulosasi bitta:

Ruhiyatingiz — uyingizdir. Uning kalitini hech qachon boshqalarga bermang.

Otam vafot etganlaridan keyin yana bir haqiqatni angladim:

Bu dunyoda ota o‘rnini bosadigan hech narsa yo‘q.

U haqda qancha she’r yozmang, qancha so‘z aytmang, baribir kam.

Otangiz tirik ekan, uni qadrlang. Duosini oling. Chunki qabr ustida to‘kilgan ko‘z yoshlar endi hech narsani o‘zgartirmaydi.


Davron NURMUHAMMAD