Ikki dunyo saodatiga erishtiruvchi ilm
Shayx Jaloliddin Suyutiy rahimahulloh aytadilar: “Men shayx Shamsiddin ibn Qamohani o'zining Abul Abbosiy Mustag'firiydan (hadis) jamlanmasi ustida topdim, shunda u (menga bir hadisni qanday o'rganganini) hikoya qilib: “Men imom Abu Homidil Misriydan ilm izlash orzusida, Misrga borishga qaror qildim. U zot bilan ko'rishganda Holid ibn Validdan rivoyat bo'lgan hadisni so'zlab berishini so'radim. U zot meni bir yil ro'za tutishga buyurdi. Bir yil ro'za tutib, so'ngra o'sha maqsad ilinjida yana u kishining huzurlariga qaytdim. Shunda u zot menga o'z shayxidan to Holid ibn Validgacha bo'lgan sanad ila u hadisni aytib berdi”, dedi. Ushbu hadis quyidagicha edi. Holid ibn Valid roziyallohu anhu aytadilar:
— Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib u kishiga:
— Men sizdan dunyo va oxirat haqidagi ba'zi narsalarni so'ramoqchiman,-dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Senga ma'lum bo'lmagan narsalar haqida so'ra.—dedilar.
— Ey Allohning Payg'ambari sollallohu alayhi vasallam, men odamlarning olimrog'i bo'lishni xohlayman?!
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Allohga taqvo qil, odamlarning olimrog'i bo'lasan!—dedilar.
— U: Insonlarning mol-dunyosi ko'pi bo'lishni yaxshi ko'raman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Qanoatli bo'l, insonlarning eng boyi bo'lasan! — dedilar.
— U: Men insonlarning afzalrog'i bo'lishni yoqtiraman?! — dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Insonlarning yaxshisi — ularga foydasi tegadigan kishidir, insonlarga manfaat etkazuvchi bo'lgin!—dedilar.
— U: Insonlarning odilrog'i bo'lishni yaxshi ko'raman?!- dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: O'zinga yaxshi ko'rgan narsani, boshqa odamlar uchun ham yaxshi ko'r, insonlarning odilrog'i bo'lasan!—dedilar.
— U: Men Allohga insonlarning xosrog'i bo'lishni xohlayman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Alloh zikrini ko'paytir, Alloh taologa bandalarning xosrog'i bo'lasan!—dedilar.
— U: Ehson qiluvchilardan bo'lishni yaxshi ko'raman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Allohga Uni ko'rib turgandek, agar unday qilolmasang, U seni ko'rib turgandek ibodat qil.—dedilar.
— U: Iymonim komil bo'lishini yoqtiraman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Hulqingni go'zal qil, iymoning komil bo'ladi!—dedilar.
— U: Toat qiluvchilardan bo'lishni yaxshi ko'raman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Allohning farzlarini ado qilgin, toat qiluvchilardan bo'lasan!—dedilar.
— U: Qiyomat kuni nurli holda hashr qilinishimni yaxshi ko'raman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Hech kimga zulm qilma! Qiyomatda nurli holda hashr qilinasan!—dedilar.
— U: Robbim taboraka va taolo menga rahm qilishini yaxshi ko'raman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: O'zinga va Allohning yaratganlariga rahm qil, Alloh senga rahm qiladi!—dedilar.
— U: Gunohlarim oz bo'lishini xohlayman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Allohga istig'for ayt, gunohlaring kamayadi!—dedilar.
— U: Odamlarning karamlirog'i bo'lishni hohlayman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Alloh haqida uning xalqiga shikoyat qilma, insonlarning karamlirog'i va ulug'rog'i bo'lasan!—dedilar.
— U: Rizqimni keng bo'lishini xohlayman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Doimo tahoratli bo'lgin! Rizqing kengaytiriladi!—dedilar.
— U: Alloh va Uning rasuliga suyukli bo'lishini xohlayman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Alloh va Uning rasuli yaxshi ko'rgan narsalarni yaxshi ko'r, Alloh va Uning Payg'ambari g'azab qilgan narsaga sen ham g'azab qil!—dedilar.
— U: Allohning noroziligidan omonda bo'lishni xohlayman?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Hech kimga g'azab qilma, Allohning g'azabi va noroziligidan omonda bo'lasan!—dedilar.
— U: Alloh ayblarimni yashirishini istardim?!—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Birodarlaring aybini yashirsang, Alloh seningayblaringni yashiradi!—dedilar.
— U: Mening xatolarimni o'chirib yuboradigan narsa nima?—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Allohdan qo'rqib to'kilgan ko'z yoshi, xuzu'va kasalliklar!—dedilar.
— U: Allohning nazdida yaxshilikning qaysi biri afzalroq?—dedi.
— U zot sollallohu alayhi vasallam: Husni xulq , tavoze', balolarga sabr qilish vaqadarga rozi bo'lish!—dedilar.
— U: Allohning nazdida qaysi gunoh ulkan?—dedi.
— U zot: Yomon xulq va baxil bo'lish!—dedilar.
— U: Rohmanning g'azabini so'ndiradigan amal nima?—dedi.
— U zot: Maxfiy sadaqalar qilish va silai rahm!—dedilar.
— U: Jahannamni o'tini nima o'chiradi?—dedi.
— U zot: Ro'za!—dedilar.
Manbalar asosida
Ho'jaobod tuman “Yetti chinor” jome masjidi imom noibi
Muhammadkuddus Abdulmannon tayyorladi
Qariyb 50 mamlakat jurnalistlari yangi Imom Buxoriy majmuasi va Samarqandning asosiy yodgorliklarini ziyorat qiladi
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana
