Istiklolga erishgach, mamlakatimiz tarakkiyotidagi barcha o'zgarish, yangilanish va yutuklar zamirida Asosiy Qonunimiz yotadi.
Asosiy Konunimiz jahon me'zonlari talablariga javob beribgina qolmay, xalqaro miqyosda namuna bo'lgulik huquqiy hujjat ekanini ham ko'rsatadi. Bu mazmundagi e'tiroflarga o'z-o'zidan sazovor bo'lingani yo'q. Chunki bunday darajadagi huquqiy hujjatni tayyorlash, qabul qilish va uncha-muncha tasavvurlardagi ishlardan ham mas'uliyatliroq va murakkabroqki, buni anglash uchun birinchi Prezidentimizning quyidagi fikrlarini yana bir bora yodga olish o'rinli: "Tabiiyki, har qanday davlatning yuzi, obro'-e'tibori uning Konstitutsiyasi hisoblanadi. Zotan, Konstitutsiya davlatni davlat, millatni millat sifatida dunyoga tanitadigan Qomusnomadir. Asosiy Qomusimiz xalqimizning irodasini, ruhiyatini, ijtimoiy ongi va madaniyatini aks ettiradi. Bir so'z bilan aytganda, Konstitutsiyamiz tom ma'noda xalkimiz tafakkuri va ijodining maxsulidir".
Mamlakatimiz xalqi murakkab tarixiy jarayonni boshdan kechirdi. Barcha qiyinchilik, jabr-zulm va adolatsizliklarga qaramay, buyuk ajdodlarining munosib avlodlari, jahonga dovrug'i ketgan mashhur allomalarning konuniy vorislari ekanini har tomonlama isbotladi. Allohning lutfu karami ila aziz istiqlolga erishdi. Nurli kelajak sari katta ishonch bilan qaramoqda va ulug' orzulariga etmoqda.
Ona diyorimizda yashovchi barcha xalqlar hayotida muhim voqea bo'lgan Asosiy Qonunimiz qabul qilindi. Ma'lumki Asosiy Qonunimizda inson omilining huquqi, sha'ni va qadr-qimmatining eng oliy qadriyat, deb belgilab qo'yilgani bugungi kunda yurtimizda amalga oshirilayotgan keng miqyosli islohotlar tufayli o'z isbotini topmoqda. Unga asosan olib borilayotgan faoliyat va sa'y-harakat o'zining ijobiy natijalarini bermoqda. Mamlakatimiz musulmonlari ham diniy, ma'rifiy qadriyatlarning qayta tiklanishiga ham shohid bo'lmoqdadir.
Asosiy Qonunimizda jinsi, millati, dini, irqi, yoshi, e'tiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi kabi omillarga ko'ra, inson huquqlarini muayyan darajada kamsitadigan birorta moddaning yo'qligida, o'ylaymizki ajdodlarimizdan meros bo'lib kelayotgan milliy qadriyatlarimiz va bebaho an'analarimizning beqiyos o'rni bor. Ming yilliklar davomida ajdodlarimizdan avlodlarga, ota-onalardan farzandlarga, vorislarga o'tib kelayotgan va dunyoning xech bir burchagida takrorlanmaydigan ajoyib munosabatlarning, insoniy fazilatlarning Asosiy Qonunimizdan o'rin egallagani tahsinga sazovor.
Diyorimizning barcha hududlarida istiqomat qiluvchi mo'min-musulmonlar ushbu Qomusda belgilab qo'yilgan huquq va erkinliklardan keng va bemalol foydalanmoqdalar. Ma'lumki, O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi umumxalq muhokamasidan o'tganidan keyin, 1992 yil 8 dekabr' kuni qabul qilindi.
Mazkur hujjat qabul qilinishi mustaqil yurtimizning davlatchilik tarixida buyuk voqea bo'ldi. Unga binoan 1998 yil 1 mayda qabul qilingan yangi tahrirdagi "Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to'g'risida"gi Qonunga asosan diniy tashkilotlarning huquqiy maqomi belgilab berildi. Mazkur qonunning 5-moddasi e'tiqod sofligi, diniy bag'rikenglikka asoslangandir.
Diyorimiz mustaqillikka erishgach, milliy istiqlol haqidagi azaliy orzu-umidlarimiz amalga oshdi. Natijada, asriy qadriyatlarimiz tiklandi va rivojlanib bormoqda. Madaniyatimiz, dinimiz o'zining tabiiy-tarixiy, milliy falsafiy asoslariga qaytmoqda. Ayniqsa, ma'naviy me'rosni o'rganish, ajdodlarimiz qoldirib ketgan turli sohalardagi asarlarni ommalashtirish, buyuk allomalar, ulug' ajdodlarimizning muborak nomlari va ijodining xalqqa qaytarib berilishi, ona tili va dinimiz rivojlanishi uchun sharoit yaratilgani o'zbek xalqi, xususan, musulmonlar uchun buyuk xaloskorlik va millatning kelajak tarqqiyoti uchun qudratli kuch-omil bo'ldi.
Mustaqil ona diyorimizda yashovchi barcha xalqlar tomonidan iqror qilingan Asosiy Qonunimizda inson huquqlari, burch va vazifalari kabi vijdon erkinligi ham alohida belgilab qo'yilgan. Asosiy Qonunimizning 31-moddasida "Hamma uchun vijdon erkinligi kafolatlanadi. ... Diniy qarashlarni majburiy singdirishga yo'l ko'yilmaydi ", deb alohida ta'kidlangan. Muqaddas Islom dini qadriyatlari boy va buyuk ma'naviyatimiz asosi ekanini e'tirof etib, Vatanimizning birinchi Prezidenti bunday deganlar: "Biz o'z millatimizni mana shu muqaddas dindan ayri xolda aslo tasavvur qila olmaymiz. Diniy qadriyatlar, islomiy tushunchalar hayotimizga shu qadar singib ketganki, ularsiz biz o'zligimizni yo'qotamiz".
Asosiy Qonunimiz moddalarida nafaqat xalqchil tamoyillariga, balki ming yillar davomida rivojlanib kelgan milliy ma'naviyatimiz asoslariga ham tayanadi.
Ming afsuslar bo'lsinki, asosiy Qonunimizning mazkur 31-moddasini ayrim g'arazli kimsalar, o'zlarini missioner deb biluvchilar tomonidan qo'pol ravishda buzish hollari hamon uchramoqda. Ular g'arazli harakatlarini turli faoliyatlar orqali amalga oshirishmokda. O'zlarining bunday nopok maksadlarini yoshlar o'rtasida, ayniqsa, xech bir diniy ma'lumoti bo'lmagan yoki turli yot ta'sirlarga beriluvchan ayrim sodda fuqarolar orasida yoyishga urinishmokda. Natijada, ba'zi yurtdoshlarimiz aldanib moddiy-ma'naviy qiyinchiliklar baxonasida xorijiy missionerlar tuzog'iga ilinib qolishmoqda. Imon-e'tiqodlaridan mahrum bo'lib, ikki dunyo saodatini qo'ldan boy berib qo'yishmoqda. Shu munosabat bilan barchani ogohlikka, qadriyatlarimiz va u bilan bog'liq bo'lgan tarixiy boy me'rosimizni kelajak avlodlarimizga, aziz farzandlarimizga to'la-to'qis ravishda etkazishga chorlaymiz.
Biz uchun yod bo'dgan har qanday harakat, g'oya va fikrlarga befarq bo'lmasligimiz, mustaqil ona diyorimiz xalqiga, uning tinch turmushi va farovonligiga bo'layotgan tahdid xavflardan ogox bo'lishimiz, bu yo'lda o'zimizning xolis xissa va xizmatlarimizni ko'shishimiz lozim.
Bugun, dunyoning turli nuqtalarida diniy, milliy va etnik mojarolar, urush va xunrezliklar bo'layotgan bir pallada, yurtimiz tinch va osuda, millat va elatlar hamjihat va xotirjam yashayotgani, shu choqqacha milliy yoki diniy nizolar kelib chiqmagani bu borada katta ishlar amalga oshirilayotganini yaqkol ko'rsatadi. Bunday imkoniyatlar uchun har qancha shukr qilsak arziydi.
Mamlakatimizda huquqiy Davlat va fuqarolik jamiyatini barpo etishda Konstitutsiya va u asosida yaratilgan qonunlarimizning ustuvorligi jamiyat taraqqiyoti va ravnaqini belgilab beruvchi eng muhim omil hisoblanadi.
Bir so'z bilan aytganda, Konstitutsiyamiz - baxtimiz qomusi, ertangi porloq va nurafshon hayotga etkazuvchi nurli yo'limizdir.
Odiljon Narzullayev
Yangiyul tuman
«Imom Sulton» jome
masjidi Imom xatibi.
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV