Alloh taologa shukrki, muborak dinimizni keng yoyish, diniy-ma'rifiy ishlarni xalqimizga to'laqonli etkazishda din peshvolarining juda ham katta o'rni bor, albatta.
Mo'min-musulmonlar manfaati, din g'ami va Vatan taqdirini yuragidan o'tkazib ishlaydigan din peshvolarining da'vatkor so'zi, ibratli faoliyati juda ham tahsinga loyiqdir. Zero, Qur'oni azimush-sha'nda shunday marhamat qilinadi:
«Ey Muhammad, Rabbingiz yo'li-diniga hikmat va chiroyli nasihat bilan da'vat qiling! Ular bilan eng go'zal uslubda munozara qiling! Albatta, Parvardigoringizning o'zi Uning yo'lidan chalg'igan kimsalarni yaxshi biluvchi va hidoyat topganlarni ham U biluvchiroqdir» (Nahl, 125).
Shuning uchun din peshvolari Alloh taoloning mana shunday xitobiga amal qilgan holda islom ma'rifatini keng tarannum etish, ezgulikni yoyish, ilmu ma'rifatni tarqatishda eng go'zal uslubni tanlagan holda imkoniyatlardan unumli foydalanib kelmoqdalar.
O'zbekiston musulmonlari idorasi – O'zbekiston Respublikasi hududida rasmiy faoliyat olib borayotgan islomiy diniy tashkilotlarning yagona markaziy boshqaruv organi bo'lib, musulmonlarning diniy ehtiyojlarini qondirish, islomiy rasm-rusumlarni Hanafiy mazhabi va Imom Moturidiy aqidasi asosida o'tkazishga boshchilik qilish va e'tiqodiy birlikni ta'minlash bo'yicha diniy-ma'rifiy targ'ibot ishlarini muntazam amalga oshirib keladi. Shuningdek, respublikadagi masjidlar va madrasalar faoliyatiga boshchilik qiladi hamda ular mo'min-musulmonlarning diniy ehtiyojlarini qondirish va ahilligini ta'minlash ishlarini amalga oshiradi.
Shu nuqtai nazardan aholining e'tiqodiy birdamligi va o'zaro hamjihatligini ta'minlash maqsadida har juma kuni masjidlarda juma tezislari asosida mav'izalar o'qilib, mo'min-musulmonlarning diniy-ma'rifiy ongini shakllantirib borish amaliyoti o'zining ijobiy samarasini berib kelmoqda. Bu tajribani barcha musulmonlar yashaydigan mamlakatlar havas qilmoqda va aksar islom davlatlarida bunday tajriba joriy qilingan.
Juma tezislari mavzulari bugungi kundagi muammolar va aholining diniy ehtiyojini inobatga olgan holda O'zbekiston musulmonlari idorasining Fatvo bo'limi ulamolari tomonidan tayyorlanadi. Zarur holatlarda tezisga ilovalar tayyorlanib, qo'shilishi ham mumkin.
Alloh taolo barchamizni to'g'ri yo'lda sobitqadam qilsin.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo bo'limi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Bandaning haqqi yengil qaraladigan narsa emas. Bu haq – to ado qilinmaguncha kechilmaydigan haq. Bu shunday haqki, Alloh taolo aralashmaydigan haq.
Bandaning haqqi iymonning bir bo‘lagi. Ado qilinmaguncha jannatga kirishdan to‘sib turadigan devor. Bandani haqqini ado qilish aslida iymon keltirishdan boshlanadi.
Guvohlik beraman albatta Allohdan boshqa iloh yo‘qdir, yana guvohlik beraman albatta Muhammad alayhissalom Allohning bandasi va elchisidir.
“Allohdan boshqa iloh yo‘qdir” bu kalom Allohning haqqidir.
“Muhammad Allohning bandasi va elchisidir” bunisi esa bandaning haqqidir.
Ushbu jumlalar bir-biridan ajratilganda esa, iymon mukammal bo‘lmaydi.
“Namozni barkamol o‘qingiz”, Allohning haqqidir.
“Zakot beringiz” bandaning haqqidir.
“Allohga itoat etingiz” Allohning haqqidir.
“Payg‘ambarga itoat etingiz” bandaning haqqidir.
“Menga va ota-onangga shukr qilgin”
“Menga (shukr qilgin)” Allohning haqqidir.
“Ota-onangga shukr qilgin” bandaning haqqidir.
Agar kishi Allohning haqqini go‘zal ado qilsa-yu, bandaning haqqiga rioya qilmasa najot topmaydi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Kim haj qilsa-yu, (unda) rofas (fahsh) va fisqqa yo‘l qo‘ymagan bo‘lsa, u uyiga xuddi onadan yangi tug‘ilgandek gunohlardan pok bo‘lib qaytadi” (Imom Buxoriy rivoyati).
“Haj” – Allohning haqqi.
“Faxsh va fisq” bandalar haqqiga rioya qilmaslik oqibatida bo‘ladi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga “Falonchi ayol kechalari namoz o‘qib, kunduzlari ro‘za tutadi. Biroq tili yomon, qo‘shnilariga behayolik bilan ozor beradi”, deyishgan edi, u zot sollallohu alayhi vasallam: “Unda yaxshilik yo‘q, u do‘zaxda” , dedilar (Imom Hokim rivoyati, sahih hadis).
“Namoz va ro‘za” Allohning haqqi. Ayol uni ado qilardi.
“Tildagi ozor va behayolik” bandalarning haqqi. Shu haq ado qilinmagani sababli “Unda yaxshilik yo‘q, u do‘zaxda”, dedilar.
Yorbek ISLOMOV,
Olmazor tumani “Oxunguzar” masjidi imom-xatibi.