Alloh taologa shukrki, muborak dinimizni keng yoyish, diniy-ma'rifiy ishlarni xalqimizga to'laqonli etkazishda din peshvolarining juda ham katta o'rni bor, albatta.
Mo'min-musulmonlar manfaati, din g'ami va Vatan taqdirini yuragidan o'tkazib ishlaydigan din peshvolarining da'vatkor so'zi, ibratli faoliyati juda ham tahsinga loyiqdir. Zero, Qur'oni azimush-sha'nda shunday marhamat qilinadi:
«Ey Muhammad, Rabbingiz yo'li-diniga hikmat va chiroyli nasihat bilan da'vat qiling! Ular bilan eng go'zal uslubda munozara qiling! Albatta, Parvardigoringizning o'zi Uning yo'lidan chalg'igan kimsalarni yaxshi biluvchi va hidoyat topganlarni ham U biluvchiroqdir» (Nahl, 125).
Shuning uchun din peshvolari Alloh taoloning mana shunday xitobiga amal qilgan holda islom ma'rifatini keng tarannum etish, ezgulikni yoyish, ilmu ma'rifatni tarqatishda eng go'zal uslubni tanlagan holda imkoniyatlardan unumli foydalanib kelmoqdalar.
O'zbekiston musulmonlari idorasi – O'zbekiston Respublikasi hududida rasmiy faoliyat olib borayotgan islomiy diniy tashkilotlarning yagona markaziy boshqaruv organi bo'lib, musulmonlarning diniy ehtiyojlarini qondirish, islomiy rasm-rusumlarni Hanafiy mazhabi va Imom Moturidiy aqidasi asosida o'tkazishga boshchilik qilish va e'tiqodiy birlikni ta'minlash bo'yicha diniy-ma'rifiy targ'ibot ishlarini muntazam amalga oshirib keladi. Shuningdek, respublikadagi masjidlar va madrasalar faoliyatiga boshchilik qiladi hamda ular mo'min-musulmonlarning diniy ehtiyojlarini qondirish va ahilligini ta'minlash ishlarini amalga oshiradi.
Shu nuqtai nazardan aholining e'tiqodiy birdamligi va o'zaro hamjihatligini ta'minlash maqsadida har juma kuni masjidlarda juma tezislari asosida mav'izalar o'qilib, mo'min-musulmonlarning diniy-ma'rifiy ongini shakllantirib borish amaliyoti o'zining ijobiy samarasini berib kelmoqda. Bu tajribani barcha musulmonlar yashaydigan mamlakatlar havas qilmoqda va aksar islom davlatlarida bunday tajriba joriy qilingan.
Juma tezislari mavzulari bugungi kundagi muammolar va aholining diniy ehtiyojini inobatga olgan holda O'zbekiston musulmonlari idorasining Fatvo bo'limi ulamolari tomonidan tayyorlanadi. Zarur holatlarda tezisga ilovalar tayyorlanib, qo'shilishi ham mumkin.
Alloh taolo barchamizni to'g'ri yo'lda sobitqadam qilsin.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo bo'limi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Zinhor ko‘nglingizni cho‘ktirmang..
Bilaman, hozir yelkangizga osmon qulab tushgandek.
Bilaman, kechalari uxlay olmayapsiz – fikrlar boshingizdan ketmaydi. Bir tarafda betob tan, bir tarafda qarz qog‘ozlari, yana bir tarafda odamlarning sovuq nigohi… Lekin shuni biling! Siz yolg‘iz emassiz. Alloh hech qachon bandasini tashlab qo‘ymagan. Faqat ba’zan imtihonni duoga aylantirib yuboradi.
Boshiga tashvish tushgan bandaga Alloh yaqin bo‘ladi. Tashvish kelgan uyga – Allohning nazari tushadi. Chunki quvonchda odam ko‘pincha Robbini unutadi, ammo dardda – qalb uyg‘onadi. Kimdir kasal bo‘ldi – tanasi sindi, lekin qalbi tozalandi. Kimdir qarzga botdi – g‘ururi sindi, lekin tavozesi o‘sdi. Kimdir odamlar tomonidan tashlab ketildi – lekin Alloh uni o‘ziga yaqin qildi. Alloh ba’zi bandalarini sindirib tarbiyalaydi so‘ng yuksaltiradi, boshqalarini esa erkalab qattiq sinaydi.
Betoblik – jazo emas, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: “Musulmonga yetadigan kulfat, mashaqqat, tashvish, mahzunlik, aziyat, g‘am hatto unga kiradigan tikan sababli Alloh uning xatolarini kechiradi” (Imom Muslim rivoyati).
Qanchadan-qancha solih zotlar bor – yillar kasal bo‘lib yashagan, lekin birgina nolish og‘zidan chiqmagan. Ular bilishardi: og‘riq tanada bo‘lsa ham, savob daftariga yoziladi. Bir kishi Hasan Basriy rahimahulloh huzuriga kelib dedi:
– Ey imom, boshimdan ketma-ket musibatlar tushyapti. Kasallik, qarz, odamlarning sovuqligi… Nega Alloh meni bunchalik sinayapti? Hasan Basriy yig‘lab bunday dedi:
– “Ey birodar! Agar podshoh seni tez-tez huzuriga chaqirsa, bu seni yomon ko‘rganidanmi yoki yaxshi ko‘rganidan?”.
U kishi: – Albatta, yaxshi ko‘rganidan, dedi.
Hasan Basriy aytdi: “Alloh ham bandani sinab, huzuriga chaqiradi. Chunki musibat – bandani Alloh eshigiga olib keladigan eng tez yo‘ldir”.
Qarz – xorlik emas, sabr maktabi qarzga botgan odamni odamlar yerga uradi. Lekin osmon – unga rahm bilan qaraydi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qarzdor kishi uchun ko‘p duo qilganlar. Chunki qarz – nafsni sindiradi, insonni yolg‘iz Allohga suyanishga o‘rgatadi.
Bugun qo‘lingiz qisqa bo‘lsa ham, qo‘lingiz duoda bo‘lsin. Zero, duo – qarzdan tezroq yetib boradi.
Ko‘ngilni cho‘ktirmang… aynan hozir umid kerak. Eng xavfli narsa – kasallik emas, qarz emas. Eng xavfli narsa – umidsizlik. Shayton sizni shunga undaydi: “Endi bo‘ldi, chiqish yo‘q…”. Qur’on karimda esa bunday deyiladi: “Mahzun bo‘lma, albatta Alloh biz bilan birgadir” (Tavba surasi, 40-oyat).
Ehtimol, bugun yig‘laysiz. Ammo ertaga: “Yaxshiki sabr qilgan ekanman”, deydigan kun ham keladi. Fuzayl ibn Iyoz rahimahulloh bunday deganlar: “Alloh bandani yaxshi ko‘rsa, uni dard bilan band qiladi. Chunki dard bandani Robbiga yaqinlashtiradi. Agar bandaga dunyoni keng qilib bersa, u bandani unuttirib qo‘yishi mumkin”.
Keyin yig‘lab qo‘shganlar: “Ba’zi bandalar bor, agar sog‘lom va boy bo‘lsa, halok bo‘lardi. Alloh esa ularni kasallik va muhtojlik bilan jannatga sudraydi”.
Oxirida birgina iltijo… Zinhor ko‘nglingizni cho‘ktirman… Chunki cho‘kkan ko‘ngil – duodan uziladi. Duodan uzilgan qalb esa, eng katta yo‘qotishdir. Agar hozir faqat shuni ayta olsangiz ham yetarli: “Yo Allohim, ko‘tara olmaydigan yukni bermagin”. Mana shu so‘zning o‘zi – najotning boshi. Sira maxzun bo‘lmang… Alloh sinayotgan bandani yo‘qotmaydi, balki yuksaltiradi buni unutmang!
Nuriddin HAMRAQULOV,
Yakkasaroy tumani “Rahimjon hoji ota” jome masjidi imom noibi