— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda o'ziga tanlagan ismning go'zalligiga e'tibor berishi lozim.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda shariat ruxsat bergan narsalarga amal qilib, man qilgan narsalardan chetda bo'lish asosiy qoida bo'lishi zarur.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishdan yaxshilik va taqvoda hamkorlik qilish hamda yomonlik va dushmanlikda hamkorlik qilmaslik shior qilib olinishi zarur.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishdan foydali maqsadni ko'zlash va befoyda ishlardan chentda bo'lish lozim.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda musulmon insonning o'ziga taqvoni, yaxshilikni va go'zal xulqni lozim tutishi talab etiladi.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda nomahramlar masalasida juda ehtiyot bo'lish kerak.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda ish aynan internet orqali nikohlanishgacha etib bormasligi kerak.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda yolg'on ishlatmaslik, soxtakorlik ila uydurma xabarlar, suratlar va video lavhalar tarqatmaslik talab etiladi.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda xuddi ko'z ko'zga tushib turgandek, o'zini odob va axloq ila tutish lozim.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda notanish kishilarni "Siz"lab ularga alohida hurmat ko'rsatish kerak.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda bahs-munozara har qancha qizisa ham, birovga ozor berishga bormaslik kerak.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda behuda tortishuvlarga yo'l qo'ymaslik, beodobliklarga qarshi kurashish yaxshi ishdir.
— Internet orqali o'zgalar bilan aloqa qilishda savdo ishlari olib borilsa oldin buning tafsilotini yaxshi o'rganib olish shartdir.
To'liq ma'lumot uchun Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf rohimahullohning
"Ijtimoiy odoblar" kitobining 254-261- betlariga qarang
Shu yilning 3 avgust kuni O‘zbekiston Respublikasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi, BMT Taraqqiyot dasturi va Islom taraqqiyot banki hamkorligida “O‘zbekistonda vaqf tizimini rivojlantirish: imkoniyatlar va qiyinchiliklar” mavzusida davra suhbati tashkil etildi. Unda mutaxassislar tomonidan ishlab chiqilgan O‘zbekistonda vaqf tizimini joriy etish konsepsiyasining natijalari va tavsiyalari taqdim etilib, atroflicha muhokama qilindi.
Davra suhbatida qator davlat, nodavlat va diniy-ma’rifiy tashkilotlar vakillari, jumladan, O‘zbekiston musulmonlari idorasi, “VAQF” xayriya jamoat fondi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Istiqbolli loyihalar milliy agentligi, Iqtisodiyot va moliya, Adliya hamda Madaniyat vazirliklari, Markaziy bank, Soliq qo‘mitasi va Savdo-sanoat palatasi mas’ullari, shuningdek, O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi va Toshkent islom instituti ustozlari hamda islom moliyasi yo‘nalishida faoliyat yuritayotgan konsalting kompaniyalari vakillari ishtirok etdi.
Islom ijtimoiy moliyasining muhim vositasi bo‘lgan vaqf tarixan ijtimoiy farovonlik va jamiyat rivojini ta’minlashning muhim institutsional mexanizmi bo‘lib xizmat qilgan. Zamonaviy sharoitda u barqaror rivojlanishga ulkan hissa qo‘shuvchi tizim sifatida e’tirof etilmoqda. Jahon banki, Xalqaro islom moliya ta’limi markazi (INCEIF) va Xalqaro islom moliyasi shariat tadqiqot akademiyasi (ISRA)ning hamkorlikdagi hisobotiga ko‘ra, bugungi kunda global vaqf aktivlarining qiymati 100 milliarddan 1 trillion AQSH dollarigacha baholanmoqda.
Tadbir davomida soha mutaxassislari tomonidan qator dolzarb mavzularda ma’ruzalar qilindi. Xususan, islom moliyasi bo‘yicha xalqaro ekspert, doktor A’lam Asadov “Vaqfning asosiy tamoyillari, barqaror rivojlanish va xalqaro ilg‘or tajriba” mavzusida hamda BMTTD eksperti, doktor Ixtiyorjon To‘raboyev “O‘zbekistondagi hozirgi vaqf tizimining holati: asosiy kamchiliklar va tarkibiy muammolar” mavzusida taqdimot qilishdi. Taqdimotlar yakunida “Al-Muomalat” kompaniyasi rahbari Iskandar Tursunov, “Mezon kengashi” direktori Muzaffar Xusniddinov hamda “Islamic Business and Finance” (IsBF) ta’sischisi Jahongir Imamnazarovlar tizimni rivojlantirish bo‘yicha o‘zlarining amaliy taklif va mulohazalarini o‘rtoqlashdi.
Xulosa qilib aytganda, mazkur tadbir manfaatdor tomonlar uchun O‘zbekistonda tizimli vaqf mexanizmini joriy etishning tegishli huquqiy, me’yoriy va institutsional bazasini ishlab chiqish bo‘yicha muhim muhokama maydoni bo‘lib xizmat qildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati