Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Mo'minlar najot topdilar” (Mu'minun, 1).
Bu oyat, shubhasiz, mo'minlarning ikki dunyoda ham najot topishiga dalolat qiladi. Chunki oyatdagi «najot topdilar» iborasi o'tgan zamon fe'lida bo'lib, u kelasi zamondagi «najot topadilar» ma'nosidan kuchlidir. Shu bois ta'kid bilan aytilgan «najot topdilar» oyati mo'min banda bor-ki, uning, albatta, najot topishi haqligini bildiradi. Najot topadigan mo'minlarning sifatlari quyidagi oyatlarda bayon qilingan.
– «Ular namozlarida o'zlarini kamtar tutuvchidirlar»(Mu'minun, 2).
«namozlarida o'zlarini kamtar tutuvchilar»dan murod namozni xushu', huzu' bilan ado etuvchi mo'minlardir. Har bir mo'min-musulmon ibodatini Allohning ko'rib turganini bilib, qabul bo'lishiga umid qilib ado etishi zarur. Alloh taolo xushu' va huzu' bilan qilingan ibodatlarni qabul qiladi.
– «Ular behuda (so'z va ishlar)dan yuz o'giruvchidirlar»(Mu'minun, 3).
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kishining behuda narsalarni tark etishi xulqining go'zalligidandir”, dedilar (Imom Termiziy, Ibn Moja rivoyati).
– «Ular zakotni ado etuvchidirlar»(Mu'minun, 4).
Moliyaviy ibodat bo'lgan zakot dinimizning ustunlaridan biri bo'lib, u Qur'oni karimning yigirma etti o'rnida namoz bilan barobar zikr qilingan.
– «Ular avratlarini (haromdan) saqlovchidirlar»(Mu'minun,5).
Dunyo aholisi hayotiga jiddiy xavf solayotgan OITS kasalligini keltirib chiqaruvchi asosiy xatar – zinodir. Bu bedavo dardga chalingan bemorlar sonining yil sayin ortib borishiga, asosan, zinodan saqlanmaslik sabab bo'lmoqda.
– «Ular (mo'minlar) (odamlarning bergan) omonatlariga va (o'zaro bog'lagan)ahd-paymonlariga rioya etuvchidirlar»(Mu'minun,8).
Omonatga rioya, unga xiyonat qilmaslik, va'daga vafo qilish ham mo'minlarning sifatlaridan, imonining belgilaridandir.
Oyatda kelgan mo'minlarning yana boshqa sifatlaridan biri «Ular namozlarini asraguvchi (vaqtida ado etuvchi)dirlar» (Mu'minun,9). Zero, «...namoz mo'minlarga vaqti tayin etilgan va (farz deb) bitilgandir»(Niso, 103).
Ibn Mas'ud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan: “Allohga qaysi amal mahbubroq?” deb so'radim. “O'z vaqtida o'qilgan namoz”, dedilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vafotlaridan keyin odamlar: «Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning xulqlari qanday edi?” deb so'raganlarida, Oisha onamiz roziyallohu anho Mu'minun surasining dastlabki to'qqiz oyatini o'qib, “Hulqlari xuddi shu oyatlarda aytilgandek edi”, deganlar».
Mu'minun surasida vasf etilgan sifatlardan xulqlanishga harakat qilaylik. Shunda Allohning najot topuvchi bandalaridan bo'lamiz.
Davron NURMUHAMMAD
Shu yil 24 mart kuni Andijon, Farg‘ona va Namangan viloyatlaridan saralab olingan guruh rahbarlari uchun maxsus o‘quv seminari bo‘lib o‘tdi. Ushbu tadbir “Haj – 2026” mavsumini yuqori saviyada, namunali va tartibli tashkil etish, ziyoratchilarimizga munosib sharoitlar yaratish maqsadida tashkil etildi.
O‘quv mashg‘ulotlarini Namangan viloyati bosh imom-xatibi Abdulloh domla Samadov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bo‘lim boshlig‘i Bobomurod Rustamov va O‘zbekiston musulmonlari idorasi Haj va umra tadbirlarini tashkil etish markazi direktori Maqsud Karimov olib borishdi.
Yig‘ilish davomida notiqlar guruh rahbarlariga yaqinlashib kelayotgan haj mavsumining tashkiliy ishlari, unga doir eng muhim vazifalar va mas’uliyatli jihatlari alohida tushuntirib o‘tildi. Xususan, ziyoratchilarga Islomning beshinchi rukni bo‘lgan haj ibodatiga puxta tayyorgarlik ko‘rish, haj amallarini ado etishning tartib-qoidalari va muborak qadamjolarni ziyorat qilish odoblari xususida so‘z yuritildi.
Shuningdek, soha mutasaddilari guruh rahbarlariga haj safariga doir amaldagi qonunchilik va boshqa me’yoriy hujjatlarni ham puxta bilish, ziyoratchilar bilan ishlashda doimo xushmuomala bo‘lish, o‘zaro yordam muhitini shakllantirish muhimligiga urg‘u qaratishdi.
Seminar yakunida ishtirokchilarni qiziqtirgan savollarga atroflicha javob berildi. Shuningdek, kelgusida Fatvo markazi ulamolari bilan haj ibodatiga oid shar’iy masalalar bo‘yicha dars mashg‘ulotlari olib borish reja qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati