Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Ноябр, 2026   |   6 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:50
Қуёш
07:12
Пешин
12:13
Аср
15:22
Шом
17:06
Хуфтон
18:23
Bismillah
16 Ноябр, 2026, 6 Жумадул сони, 1448

Ҳазон бўлган умр

16.09.2024   8346   3 min.
Ҳазон бўлган умр

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Ўз жонига қасд қилиш асосан ёшлар орасида тарқалган бўлиб, баъзан катта ёшлилар орасида ҳам учраб туради. Маълумотларга қараганда, кейинги 15-20 йил давомида ўз жонига қасд қилиш ҳолатлари жаҳон миқёсида жуда ҳам кўпайиб кетган. Бутунжаҳон Соғлиқни Сақлаш ташкилоти ҳудудий бошқармаларининг маълумотларига қараганда, 15-24 ёш ўртасидаги ўсмирларда бу ҳолат жуда ҳам ортиб кетган. Ҳатто кейинги ўн беш йилда икки баробар ортиб кетган. Францияда сўнгги 10 йилда 3 баробарга ортган. АҚШда 15-19 ёшдаги ўсмирлар йигитларлар орасида ўз жонига қасд қилиш кейинги 30 йилда 300 % га ўсган. Қизлар орасида 200 % га ортган. Полшада 12-20 ёшли ўсмирлар орасида бу кўрсаткич ўғил болаларда 4 баробар, қизларда 79 % ўсган. Мутахассисларнинг тадқиқотларига кўра ўз жонига суиқасд қилишнинг асосий сабалари қуйидагилардир:

  1. Психологик сабаблар;
  2. Жинсий ҳаётнинг эрта бошланиши ва ишқий муаммолар;
  3. Оиладаги муаммолар;
  4. Ичкилик ва гиёҳвандлик;
  5. Тушкунлик.

Шуни ҳам эслатиб ўтмоқчимизки, бу фикрлар асосан Европа ўсмиршуносларининг фикрлари. Лекин энг этиборлиси шундаки, юқоридаги барча муаммолар бизнинг ота-боболаримиз қонларига сингиб кетган инсоний эътиқодлар мажмуасининг сабоқлари билан ечилиши энг осон ва тўғри йўлдир. Яъни оилада соғлом эътиқод асоси бўлган исломий тарбия орқали тушунчалар тўғри олиб борилса кўплаб муаммолар бартараф этилиши мумкин.

Инчунун, болаларимиз яхши билишлари керакки, ўз жонига қасд қилиш инсонни нафақат ширин ҳаёт кечириш завқидан маҳрум қилади, балки охирати учун ҳам катта зарар.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам ўз ҳадиси шарифларида ўз-ўзини ўлдириш ҳаром экани, бундай ишни қилган кишига охиратда қаттиқ азоблар борлиги ҳақида бундай деганлар: “Кимки тоғ тепасидан ташланиб, ўз-ўзини ўлдирса, ўлгандан сўнг жаҳаннамда ҳам шу хил азобга гирифтор бўлади. Агар заҳар ичиб ўзини ўзи ўлдирса, жаҳаннамда ҳам абадий шу азобга мубтало бўлади. Кимки ўзини темир парчаси билан ўлдирса, у киши темир парча қорнига суқулган ҳолатда жаҳаннам ўтида абадий қолур”.

Бошқа бир ривоятда эса: “Ўзини сувга ташлаб ёки осиб ёки куйдириб ўлдирган кишиларнинг ҳукми ҳам юқорида зикр қилинганлар билан баробардир”, дейилган (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).

Ҳа, шариатимиз кўрсатмаларида ҳар бир инсонинг жони, моли ва шаъни муқаддас ва ҳимоялангандир. Шундай экан ҳаётдан бемаҳал кўз юмиши мумкин бўлган ҳар қандай инсоннинг ҳаёти ҳеч кимни бефарқ қолдириши мумкин эмас.

Шаҳобиддин ПАРПИЕВ,

Асака туманидаги “Муҳаммадсолиҳ” жоме масжиди имом-хатиби.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Бағрикенглик - бирдамлик ва тотувлик белгиси

16.11.2026   1311   1 min.
Бағрикенглик - бирдамлик ва тотувлик белгиси

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеяси қарорига мувофиқ ҳар йили 16 ноябрь - Халқаро бағрикенглик куни сифатида кенг нишонланади.

Ўзбекистонда ушбу сана муносабати билан анъанавий равишда “Бағрикенглик ҳафталиги” ўтказилади.

ЎзА хабарига кўра, ҳафталик тадбирлари доирасида бугун Ўзбекистон Республикаси Миллатлараро муносабатлар ва хориждаги ватандошлар масалалари бўйича қўмитаси ва бир қанча ташкилотлар вакиллари “Янги Ўзбекистон” боғида Мустақиллик монументи пойига гулчамбар қўйиб, халқимизнинг озодлик йўлидаги жасоратига эҳтиром билдирди.

Сўнг “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси доирасида дарахт кўчатлари экилди. Кўчат экиш тадбири турли миллат вакилларини атроф-муҳитни асраш ва яшил ҳудудларни кенгайтиришдек умумий мақсад йўлида бирлаштирди.

Шунингдек, ҳафталик доирасида “Диний бағрикенглик” кўкрак нишонини топшириш маросими ҳам бўлиб ўтди. Дин ишлари бўйича қўмитада бир гуруҳ юртдошларимиз “Диний бағрикенглик” кўкрак нишони билан тақдирланди.

Тадбирда вазирлик ва идоралар, жамоат ташкилотлари, диний конфессиялар вакиллари, миллий маданий марказлар фаоллари, диний бағрикенглик ва миллатлараро тотувликни мустаҳкамлашга муносиб ҳисса қўшиб келаётган ҳамюртларимиз, шунингдек ОАВ вакиллари иштирок этди.

Ҳафталик доирасида ўтказилаётган тадбирлар 130 дан ортиқ миллат ва элат, 16 та диний конфессия вакиллари ўртасидаги мулоқотни кенгайтириш, ёшларни мамлакатимиздаги маданий хилма-хиллик билан яқиндан таништириш ҳамда жамиятда ўзаро ҳурмат ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлашга қаратилган.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари