Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Ноябр, 2026   |   6 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:50
Қуёш
07:12
Пешин
12:13
Аср
15:22
Шом
17:06
Хуфтон
18:23
Bismillah
16 Ноябр, 2026, 6 Жумадул сони, 1448
Мақолалар

Неъматларни сўзлаш шукрдир

17.09.2024   13548   2 min.
Неъматларни сўзлаш шукрдир

Нўъмон ибн Башир розияллоҳу ан­ҳудан ривоят қилинади: «Набий соллал­лоҳу алайҳи ва саллам минбарда туриб дедилар: “Ким озига шукр қилмаса, кў­пига ҳам шукр қил­майди. Ким одамларга раҳмат айтмаса, Аллоҳга ҳам шукр қилмайди. Аллоҳнинг неъматларини гапириш шукрдир, уни тарк қилиш но­шукрликдир. Жамоат раҳматдир, тар­қоқлик азобдир” (Имом Аҳмад ва Имом Байҳақий ривояти). 

“Ким озига шукр қилмаса, кўпига ҳам шукр қилмайди”. Шунинг учун седанадек арзимаган нарса берган кишига ҳам раҳмат айтиш лозим. 

“Ким одамларга раҳмат айтмаса, ­Ал­лоҳ­­га ҳам шукр қилмайди”. Яъни одам­лар­нинг яхшилиги, эҳсонига раҳмат айтиш, миннатдорлик билдириш кимнинг табиати ва одатида бўлмаса, Аллоҳнинг неъматларига ҳам шукр қилмайди.

Аллоҳ таоло айтади: “Эй иймон кел­тир­ганлар! Аллоҳгагина ибодат қилувчи бўл­сангиз, сизларга Биз ризқ қилиб берган покиза нарсалардан еб, Унга шукр қилингиз!” (Бақара сураси, 172-оят). 

Аллоҳ таолога ҳамду сано айтиш, Уни улуғлаш, Унинг беҳисоб неъматлари эътирофи, шукронасидир.

“Аллоҳнинг неъматларини гапириш шукрдир...”. Яъни Аллоҳнинг неъмат­ларини билдириш уларга шукр қилиш­дандир. Аллоҳ таоло марҳамат қи­лади: “Раббингизнинг (сизга ато этган барча) неъмати ҳақида эса (одамларга) сўзланг!” (Зуҳо сураси, 11-оят). 

Шукр уч хил бўлади:

◥ тил шукри – неъматни гапириш билан;

◥ аъзолар шукри – хизмат қилиш, ибодат қилиш билан;

◥ қалб шукри – барча неъматлар Аллоҳ таоло­дан эканини эътироф қилиш билан.

“...уни тарк қилиш ношукрликдир”. Яъни неъматларни гапирмаслик, бекитиш ношукрликдир. Ориф зотлардан бири дейди: «Неъматларни сўзлаш уларни берувчи Аллоҳни эслаш, бошқаларга эслатишдир. Бу эса, қалбларда У Зотга муҳаббат пайдо қилади. Акс ҳолда, бекитиш афзалдир.

“Жамоат раҳматдир, тарқоқлик азобдир”. Яъни мусулмонларнинг жам бўли­ши, бирдам, якдил бўлиши Аллоҳ таолодан раҳ­матдир, савоб ва яхшиликлар­нинг зиёда бўлишига сабаб бўлади.

Абу Нуъайм раҳимаҳуллоҳ “Ҳилятул ав­лиё” китобида Ваҳб ибн Мунаббиҳ ра­ҳи­маҳуллоҳдан нақл қилади: “Пайғам­барлардан бири Аллоҳ таолодан Балъам ибн Боуронинг унга берилган мўъжиза ва кароматлардан маҳрум бўлиши сабабини сўради. Шунда Аллоҳ таоло деди: “У бир куни Мен берган неъматга шукр қилмади. Агар у бир мартагина шукр қилганида эди, ундан неъматимни олиб қўймас эдим”. 

Бизга берилган неъматлар шу қадар кўп ва турли-тумандир. Лекин кўпчилигимиз неъматларга кўмилиб яшасак-да, ҳоли­миздан нолиймиз. Ҳолбуки, улар ҳақи­да озгина фикр юритиб, уларни берган Зот­га: “Буларнинг барчаси Сенинг улуғ фазлингдан, берган неъматларингга розимиз”, деб иқрор бўлишимиз лозим. 

Мансур ЎРАЛОВ,

Сирғали туманидаги “Нўғай қурғон”

жоме масжиди имом-хатиби

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Дуоси ижобат дуоталаблар

16.11.2026   5493   1 min.
Дуоси ижобат дуоталаблар

Али ибн Абу Ҳарора раҳимаҳуллоҳ ҳикоят қилади: «Онам йигирма йилдирки ўрнидан тура олмасди. Бир куни менга:

– Ўғлим, Аҳмад ибн Ҳанбалнинг ҳузурига бориб, ундан мен учун Аллоҳга дуо қилишларини сўра, – деди. Мен у зотнинг уйига бордим ва эшигини тақиллатдим. Уйда эди. Эшикни очмасдан:

– Ким у? – деб сўради.

– Мен фалон қасабадан келдим. Онам узоқ йиллардан бери оғир бемор, ўрнидан қўзғала олмайди. У мени сиздан дуо сўрашим учун юборди, – дедим. Шунда у кишининг ажаблангандек:

– Ўзимиз одамларнинг дуосига муҳтожмиз, – деганларини эшитдим ва ноумид бўлиб ортимга ўгирилдим. Шу дамда уйдан бир кампир чиқиб:

– Сен Абу Абдуллоҳ (Аҳмад ибн Ҳанбал) билан гаплашган йигитмисан? – деди.

– Ҳа, – дедим.

– У киши онанг учун дуо қилишга киришди, – деди кампир. Мен шошилиб уйга югурдим. Бориб эшикни тақиллатиб, онамнинг изнини кутдим. Бир пайт эшик очилди. Қарасам, эшик олдида онам турибди.

– Аллоҳ менга шифо ва офият ато қилди, – деди ҳайрат билан».

Бу ҳикоя солиҳ бандаларнинг дуоси албатта қабул бўлишини ва ҳақиқий авлиёлар ўзларини доимо Аллоҳнинг раҳматига муҳтож деб билишини кўрсатади. Аҳмад ибн Ҳанбал раҳматуллоҳи алайҳ дуоси ижобат бўладиган зотлардан эди. Аммо ўзини ҳечам бошқаларнинг дуосидан беҳожат деб билмасди.

Ҳоний ал-Ҳожнинг “Солиҳ ва солиҳалар ҳаётидан минг бир қисса” китобидан Илёсхон АҲМАД таржимаси.

“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 15-сонидан

Ибратли ҳикоялар