Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Noyabr, 2026   |   6 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:50
Quyosh
07:12
Peshin
12:13
Asr
15:22
Shom
17:06
Xufton
18:23
Bismillah
16 Noyabr, 2026, 6 Jumadul soni, 1448
Maqolalar

Ne’matlarni so‘zlash shukrdir

17.09.2024   13550   2 min.
Ne’matlarni so‘zlash shukrdir

No‘mon ibn Bashir roziyallohu an­hudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollal­lohu alayhi va sallam minbarda turib dedilar: “Kim oziga shukr qilmasa, ko‘­piga ham shukr qil­maydi. Kim odamlarga rahmat aytmasa, Allohga ham shukr qilmaydi. Allohning ne’matlarini gapirish shukrdir, uni tark qilish no­shukrlikdir. Jamoat rahmatdir, tar­qoqlik azobdir” (Imom Ahmad va Imom Bayhaqiy rivoyati). 

“Kim oziga shukr qilmasa, ko‘piga ham shukr qilmaydi”. Shuning uchun sedanadek arzimagan narsa bergan kishiga ham rahmat aytish lozim. 

“Kim odamlarga rahmat aytmasa, ­Al­loh­­ga ham shukr qilmaydi”. Ya’ni odam­lar­ning yaxshiligi, ehsoniga rahmat aytish, minnatdorlik bildirish kimning tabiati va odatida bo‘lmasa, Allohning ne’matlariga ham shukr qilmaydi.

Alloh taolo aytadi: “Ey iymon kel­tir­ganlar! Allohgagina ibodat qiluvchi bo‘l­sangiz, sizlarga Biz rizq qilib bergan pokiza narsalardan yeb, Unga shukr qilingiz!” (Baqara surasi, 172-oyat). 

Alloh taologa hamdu sano aytish, Uni ulug‘lash, Uning behisob ne’matlari e’tirofi, shukronasidir.

“Allohning ne’matlarini gapirish shukrdir...”. Ya’ni Allohning ne’mat­larini bildirish ularga shukr qilish­dandir. Alloh taolo marhamat qi­ladi: “Rabbingizning (sizga ato etgan barcha) ne’mati haqida esa (odamlarga) so‘zlang!” (Zuho surasi, 11-oyat). 

Shukr uch xil bo‘ladi:

◥ til shukri – ne’matni gapirish bilan;

◥ a’zolar shukri – xizmat qilish, ibodat qilish bilan;

◥ qalb shukri – barcha ne’matlar Alloh taolo­dan ekanini e’tirof qilish bilan.

“...uni tark qilish noshukrlikdir”. Ya’ni ne’matlarni gapirmaslik, bekitish noshukrlikdir. Orif zotlardan biri deydi: «Ne’matlarni so‘zlash ularni beruvchi Allohni eslash, boshqalarga eslatishdir. Bu esa, qalblarda U Zotga muhabbat paydo qiladi. Aks holda, bekitish afzaldir.

“Jamoat rahmatdir, tarqoqlik azobdir”. Ya’ni musulmonlarning jam bo‘li­shi, birdam, yakdil bo‘lishi Alloh taolodan rah­matdir, savob va yaxshiliklar­ning ziyoda bo‘lishiga sabab bo‘ladi.

Abu Nu’aym rahimahulloh “Hilyatul av­liyo” kitobida Vahb ibn Munabbih ra­hi­mahullohdan naql qiladi: “Payg‘am­barlardan biri Alloh taolodan Bal’am ibn Bouroning unga berilgan mo‘jiza va karomatlardan mahrum bo‘lishi sababini so‘radi. Shunda Alloh taolo dedi: “U bir kuni Men bergan ne’matga shukr qilmadi. Agar u bir martagina shukr qilganida edi, undan ne’matimni olib qo‘ymas edim”. 

Bizga berilgan ne’matlar shu qadar ko‘p va turli-tumandir. Lekin ko‘pchiligimiz ne’matlarga ko‘milib yashasak-da, holi­mizdan noliymiz. Holbuki, ular haqi­da ozgina fikr yuritib, ularni bergan Zot­ga: “Bularning barchasi Sening ulug‘ fazlingdan, bergan ne’matlaringga rozimiz”, deb iqror bo‘lishimiz lozim. 

Mansur O‘RALOV,

Sirg‘ali tumanidagi “No‘g‘ay qurg‘on”

jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Duosi ijobat duotalablar

16.11.2026   6043   1 min.
Duosi ijobat duotalablar

Ali ibn Abu Harora rahimahulloh hikoyat qiladi: «Onam yigirma yildirki o‘rnidan tura olmasdi. Bir kuni menga:

– O‘g‘lim, Ahmad ibn Hanbalning huzuriga borib, undan men uchun Allohga duo qilishlarini so‘ra, – dedi. Men u zotning uyiga bordim va eshigini taqillatdim. Uyda edi. Eshikni ochmasdan:

– Kim u? – deb so‘radi.

– Men falon qasabadan keldim. Onam uzoq yillardan beri og‘ir bemor, o‘rnidan qo‘zg‘ala olmaydi. U meni sizdan duo so‘rashim uchun yubordi, – dedim. Shunda u kishining ajablangandek:

– O‘zimiz odamlarning duosiga muhtojmiz, – deganlarini eshitdim va noumid bo‘lib ortimga o‘girildim. Shu damda uydan bir kampir chiqib:

– Sen Abu Abdulloh (Ahmad ibn Hanbal) bilan gaplashgan yigitmisan? – dedi.

– Ha, – dedim.

– U kishi onang uchun duo qilishga kirishdi, – dedi kampir. Men shoshilib uyga yugurdim. Borib eshikni taqillatib, onamning iznini kutdim. Bir payt eshik ochildi. Qarasam, eshik oldida onam turibdi.

– Alloh menga shifo va ofiyat ato qildi, – dedi hayrat bilan».

Bu hikoya solih bandalarning duosi albatta qabul bo‘lishini va haqiqiy avliyolar o‘zlarini doimo Allohning rahmatiga muhtoj deb bilishini ko‘rsatadi. Ahmad ibn Hanbal rahmatullohi alayh duosi ijobat bo‘ladigan zotlardan edi. Ammo o‘zini hecham boshqalarning duosidan behojat deb bilmasdi.

Honiy al-Hojning “Solih va solihalar hayotidan ming bir qissa” kitobidan Ilyosxon AHMAD tarjimasi.

“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 15-sonidan

Ibratli hikoyalar