Нўъмон ибн Башир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам минбарда туриб дедилар: “Ким озига шукр қилмаса, кўпига ҳам шукр қилмайди. Ким одамларга раҳмат айтмаса, Аллоҳга ҳам шукр қилмайди. Аллоҳнинг неъматларини гапириш шукрдир, уни тарк қилиш ношукрликдир. Жамоат раҳматдир, тарқоқлик азобдир” (Имом Аҳмад ва Имом Байҳақий ривояти).
“Ким озига шукр қилмаса, кўпига ҳам шукр қилмайди”. Шунинг учун седанадек арзимаган нарса берган кишига ҳам раҳмат айтиш лозим.
“Ким одамларга раҳмат айтмаса, Аллоҳга ҳам шукр қилмайди”. Яъни одамларнинг яхшилиги, эҳсонига раҳмат айтиш, миннатдорлик билдириш кимнинг табиати ва одатида бўлмаса, Аллоҳнинг неъматларига ҳам шукр қилмайди.
Аллоҳ таоло айтади: “Эй иймон келтирганлар! Аллоҳгагина ибодат қилувчи бўлсангиз, сизларга Биз ризқ қилиб берган покиза нарсалардан еб, Унга шукр қилингиз!” (Бақара сураси, 172-оят).
Аллоҳ таолога ҳамду сано айтиш, Уни улуғлаш, Унинг беҳисоб неъматлари эътирофи, шукронасидир.
“Аллоҳнинг неъматларини гапириш шукрдир...”. Яъни Аллоҳнинг неъматларини билдириш уларга шукр қилишдандир. Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Раббингизнинг (сизга ато этган барча) неъмати ҳақида эса (одамларга) сўзланг!” (Зуҳо сураси, 11-оят).
Шукр уч хил бўлади:
◥ тил шукри – неъматни гапириш билан;
◥ аъзолар шукри – хизмат қилиш, ибодат қилиш билан;
◥ қалб шукри – барча неъматлар Аллоҳ таолодан эканини эътироф қилиш билан.
“...уни тарк қилиш ношукрликдир”. Яъни неъматларни гапирмаслик, бекитиш ношукрликдир. Ориф зотлардан бири дейди: «Неъматларни сўзлаш уларни берувчи Аллоҳни эслаш, бошқаларга эслатишдир. Бу эса, қалбларда У Зотга муҳаббат пайдо қилади. Акс ҳолда, бекитиш афзалдир.
“Жамоат раҳматдир, тарқоқлик азобдир”. Яъни мусулмонларнинг жам бўлиши, бирдам, якдил бўлиши Аллоҳ таолодан раҳматдир, савоб ва яхшиликларнинг зиёда бўлишига сабаб бўлади.
Абу Нуъайм раҳимаҳуллоҳ “Ҳилятул авлиё” китобида Ваҳб ибн Мунаббиҳ раҳимаҳуллоҳдан нақл қилади: “Пайғамбарлардан бири Аллоҳ таолодан Балъам ибн Боуронинг унга берилган мўъжиза ва кароматлардан маҳрум бўлиши сабабини сўради. Шунда Аллоҳ таоло деди: “У бир куни Мен берган неъматга шукр қилмади. Агар у бир мартагина шукр қилганида эди, ундан неъматимни олиб қўймас эдим”.
Бизга берилган неъматлар шу қадар кўп ва турли-тумандир. Лекин кўпчилигимиз неъматларга кўмилиб яшасак-да, ҳолимиздан нолиймиз. Ҳолбуки, улар ҳақида озгина фикр юритиб, уларни берган Зотга: “Буларнинг барчаси Сенинг улуғ фазлингдан, берган неъматларингга розимиз”, деб иқрор бўлишимиз лозим.
Мансур ЎРАЛОВ,
Сирғали туманидаги “Нўғай қурғон”
жоме масжиди имом-хатиби
Ўзбекистон сўнгги йилларда бутун дунё афкор оммасининг диққат марказига айланди, десак, айни ҳақиқатни айтган бўламиз. Юртимиз ҳар куни, ҳар ҳафта халқаро анжуманларга мезбонлик қилаётганини ҳаммамиз оммавий ахборот воситалари, ижтимоий тармоқлар орқали ўқиб, кузатиб боряпмиз.
Шарқ гавҳари дея таърифланадиган Самарқанд шу йил 18-19 ноябрь кунлари XIV Глобал Вақф анжуманига мезбонлиқ қилади. “Вақф ва исломий ижтимоий молияга янгича ёндашув: бошқарув, стандартлар, инновациялар ва барқарор ривожланиш йўллари” мавзусида ўтказиладиган тадбирда 30 мамлакатдан 150 нафарга яқин давлат ва халқаро ташкилотлар вакиллари, уламолар, соҳа экспертлари иштирок этиши кутилаётгани ҳам юқоридаги фикримизни тасдиқлайди.
Бугун, 16 ноябрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари, “Вақф” хайрия жамоат фонди бошқаруви раҳбари Зайниддин домла Эшонқулов Малайзиянинг Халқаро Вақф Ҳаракатлари Кенгаши (International Waqf Action Council – iWAQF) президенти Датук Др. Моҳд Ғаззолий ҳамда Малайзия халқаро ислом университети профессори, Др. Нур Осиё бинти Муҳаммад билан учрашув ўтказди.
Зайниддин домла дастлаб меҳмонларга Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг самимий саломлари ва эзгу тилакларини етказди.
Сўнгра Диний идора тарихи, сўнгги йилларда муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёев ташаббуслари билан Янги Ўзбекистонда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган улкан ислоҳотлар, шу жумладан, “Вақф” хайрия жамоат фонди ташкил этилгани, бугунги кунда фонднинг фаолияти тобора такомиллашиб, ривожланиб бораётгани ҳақида меҳмонларга атрофлича маълумот берди.
Мулоқот давомида халқаро вақф тизимида Ўзбекистоннинг иштирокини кенгайтириш, вақф ва хайрия фаолиятини ривожлантириш, таълим ҳамда илмий йўналишларда ўзаро тажриба алмашиш масалалари муҳокама қилинди.
Бугунги кунда World Zakat and Waqf Forum халқаро ҳамжамияти кўплаб мамлакатлар вакилларини бирлаштирган. Ўзбекистоннинг ушбу ҳамжамиятга аъзо бўлиши мамлакатимиз вақф тизимининг халқаро алоқаларини кенгайтиришда муҳим аҳамият касб этади.
Учрашувда амалий ҳамкорлик масалалари ҳам муҳокама қилиниб, хусусан, Малайзиянинг Имом Бухорий халқаро университети магистратура босқичини тамомлаётган ўзбекистонлик талабага Малайзиядаги вақф ташкилотларидан бирида амалиёт ўташ имкониятини яратиш бўйича келишувга эришилди. Бу орқали талабанинг вақф маблағларини бошқариш, хайрия лойиҳаларини ташкил этиш ва соҳадаги илғор тажрибаларни ўрганиши кўзда тутилган.
Шунингдек, Ўзбекистон ва Малайзия ўртасида вақф ва хайрия соҳасида тажриба алмашиш, қўшма лойиҳаларни амалга ошириш ҳамда таълим ва илмий тадқиқотлар йўналишларидаги ҳамкорликни ривожлантириш истиқболлари юзасидан ҳам фикр алмашилди.
Бундан ташқари, диний-маърифий таълим, илмий тадқиқотлар, мутахассислар тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш йўналишларида ҳамкорликни ривожлантириш истиқболлари муҳокама қилинди.
Мазкур учрашув Ўзбекистон ва Малайзия ўртасида вақф соҳасидаги алоқаларни янада мустаҳкамлаш, халқаро ҳамкорлик кўламини янада кенгайтириш ҳамда илғор тажрибаларни миллий амалиётга татбиқ этишда муҳим қадам бўлиб хизмат қилади, иншоаллоҳ.
“Вақф” хайрия жамоат фонди Матбуот хизмати