Абдурраззоқ Санъоний айтади: Али ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳум намоз учун таҳорат қилаётган эди. Шу пайт сув қуйиб турган жория қўлидан обдаста тушиб кетиб, унинг юзига озгина шикаст етказди. Али ибн Ҳусайн бошини кўтариб, жорияга қаради. Жория вазиятни юмшатиш мақсадида Қуръони карим оятларидан ўқиди: “... Ғазабларини ютадиган...” (Оли Имрон сураси, 134-оят). Али ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳум жимгина жавоб берди: “Ғазабимни босдим”.
Жория оятнинг давомини ўқиди: “...одамлар-ни (хато ва камчиликларини) афв этадиганлардир...”.
У киши деди: “Мен сени афв этдим”.
Жория оятнинг охирини ўқиди: “Аллоҳ эзгулик қилувчиларни севар”.
Али ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳум деди: “Бор, сен Аллох йўлида озодсан”.
Абдуллоҳ ибн Ато айтади: “Али ибн Ҳусайннинг бир ғуломи (қули) хатога йўл қўйди ва жазога лойиқ бўлди. Али ибн Ҳусайн қамчини олди. Сўнг у зот бундай оятни ўқиди: “(Эй Муҳаммад!) Имон келтирган кишиларга айтинг, улар Аллоҳ кунлари (қиёмат)дан умид қилмайдиган кимсаларни кечириб юбораверсинлар! Шунда (у сабрли) кишиларни қилган ишлари (кечиришлари) сабабли мукофотлагай!” (Жосия сураси, 14-оят).
Қул эса деди: “Мен бундай эмасман, мен Аллоҳнинг раҳматидан умидворман ва унинг азобидан қўрқаман”.
Али ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳум қамчини ташлаб юборди ва деди: “Сен Аллоҳ йўлида озодсан”.
Мусо ибн Довуд айтади: Али ибн Ҳусайн хизматкорини икки марта чакирди, у жавоб бермади. Учинчи марта чақиргач жавоб қилди. Али ибн Ҳусайн унга деди: “Эй ўғлим, овозимни эшитмадингми?”.
Хизматкор: “Эшитдим”, деди.
Али ибн Ҳусайн сўради: “Нега жавоб бермадинг?”.
Хизматкор: “Сизнинг шафқатингизга ишондим”, деди.
Абдулғофир ибн Қосим айтади: Али ибн Ҳусайн масжиддан чиқиб кетаётган эди. Бир одам келиб уни ҳақорат қилди. Шунда Алининг хизматкор ва қуллари унга ташланишди.
Али ибн Ҳусайн уларни тўхтатди ва бундай деди: “Бас қилинглар, унинг ҳолатига қаранглар”.
Сўнгра ўша одамга деди: “Бизда сиз билмаган яна кўп нарсалар бор. Агар сизга ёрдам керак бўлса, айтинг, ёрдам берайлик”. Ўша одам хатосини англаб, уялди ва ортига қайтди.
Али ибн Ҳусайн уни ёнига чақириб, ўзи кийиб турган чакмонини елкасига ташлади ва минг дирҳам пул бердирди.
Абу Яъқуб Музаний дейди: Ҳасан ибн Ҳасан билан Али ибн Ҳусайн ўртасида бир оз нохушлик бўлиб қолди. Ҳасан бир куни масжидда Али ибн Ҳусайннинг ёнига келди, уни турли сўзлар билан ҳақорат қилди. Али ибн Ҳусайн эса унга бир оғиз ҳам жавоб қайтармади.
Сўнгра Ҳасан чиқиб кетди. Кечаси у алининг уйига борди ва эшигини қоқди. Али ибн Ҳусайн эшикни очиб чиқди. Ҳасан унга:
- Эй ака, агар сиз ҳақиқатан ҳам мен айтганларимдек бўлсангиз, Аллоҳ мени мағфират қилсин. Агар мен ёлғончи бўлсам, Аллох сизни мағфират қилсин, деди ва кетди.
Али ибн Ҳусайн ортидан бориб, етиб олди ва уни оғушига олди. Иккови йиғлаб юборишди. Шунда Ҳасан:
- Қасамки, энди сиз хафа бўладиган бирон иш қилмайман, - деди.
Али эса унга: - Сен ҳам менга айтган сўзла ринг учун ҳалолликдасан,- деди.
Ибн Аби Дунё ривоят қилади: Али ибн Ҳусайннинг хизматкори шошган ҳолда ошхонадан темир печни олиб келаётган эди. Кутилмаганда темир печ тушиб кетди кетди ва нариги томондан пастга тушиб келаётган Али ибн Ҳусайн ўғлининг бошига тегиб, жароҳат етказди. Оқибатда у ҳалок бўлди. Меҳмонлар билан суҳбатлашиб ўтирган Али ибн Ҳусайн ўрнидан сакраб туриб, хизматкорга деди: “Сен озодсан. Бу ишни қасддан қилмаганингни биламан”. Сўнгра Али ибн Ҳусайн маййитни дафн этиш тадоригини кўрди.
Шайх Маҳмуд МИСРИЙнинг “Солиҳ ва солиҳалар ҳаётларидан қиссалар”
номли асаридан Илёсхон АҲМЕДОВ таржимаси.
Дин ишлари бўйича қўмита ҳузуридаги Диний-маърифий соҳада малака ошириш ва қайта тайёрлаш институти тингловчилари иштирокида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан ҳамкорликда «Учинчи Ренессанс чорраҳаси» мавзусида ўқув-семинар ўтказилди, хабар бермоқда iccu.uz .
Унда имом-хатибларнинг касбий ва илмий салоҳиятини ошириш, диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, жамиятда кечаётган жараёнлар ҳамда замонавий ёндашувлар бўйича билимларини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилди.
Машғулотлар давомида тафсир илми ва замонавий тафсир йўналишлари, Қуръони Карим маъноларидан бугунги ижтимоий ҳаётда, хусусан, ёшлар тарбияси ва одоб-ахлоқ масалаларида самарали фойдаланиш имкониятлари муҳокама қилинди.
Навоий вилояти Навоий шаҳри бош имом-хатиби Дилшод Эргашев бундай машғулотлар билимларни янгилаш ва касбий малакани оширишда муҳим аҳамият касб этишини таъкидлади.
«Бугун юртимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар, диний соҳадаги хайрли ишлар ва дунёда кечаётган жараёнлар ҳақида кенгроқ маълумот олдик. Илмий савиямиз ва малакамизни янада ошириш учун кўплаб янги билимларга эга бўлдик. Албатта, бу ерда олган билимларимиздан ўз фаолиятимизда фойдаланамиз», — деди у.
Унинг қайд этишича, семинарнинг Ислом цивилизацияси марказида ўтказилиши ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Марказда жамланган тарихий ва илмий мерос имом-хатиблар учун ҳам янги маълумотлар ва манбалар билан танишиш имконини беради.
Самарқанд вилояти Пастдарғом тумани бош имом-хатиби Озод Назаров эса илмни мунтазам равишда янгилаб бориш зарурлигини таъкидлади.
«Ҳақиқатдан ҳам илм бир жойда туриб қолса, эскириб қолар экан. Биз бу ерга келиб, устозларимиз ҳузурида илмимизни яна бир янгилаб олдик. Жуда кўп янги билимларга эга бўлдик. Айниқса, тафсир илми ва замонавий тафсир йўналишлари ҳақидаги машғулотлар биз учун муҳим бўлди. Қуръони Карим маъноларидан бугунги ижтимоий ҳаётда, ёшларимизнинг одоб-ахлоқи ва тарбиясида қандай самарали фойдаланиш мумкинлиги ҳақида кўплаб янги жиҳатларни англадик», — деди у.
Ўқув-семинар якунида иштирокчилар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг музей қисми билан ҳам танишдилар. Уч минг йиллик тарих, буюк аждодларимизнинг илмий мероси ва Ренессанс даврларига бағишланган экспозициялар уларга семинар давомида олинган билимларни тарихий манбалар ва маданий мерос билан уйғун ҳолда англаш имконини берди.
Бундай ўқув-семинарлар имом-хатибларнинг билим ва малакасини мунтазам равишда янгилаб бориш, замонавий илмий ёндашувларни ўзлаштириш ҳамда улардан диний-маърифий фаолиятда самарали фойдаланишга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати