Fatvoga jur'at qilish
Bismillahir rohmanir rohim
Alhamdulillahi robbil a'lamin. Allohumma solli ala sayyidina Muhammad va a'la a'lihi va as'habihi ajma'iyn.
Fatvo savolga javob berish ma'nosini anglatadi. Istilohda esa, kishi savoliga shar'iy dalil asosida javob berish ma'nosida ishlatiladi. Fatvo berishning o'ziga xos shartlari mavjud. Mo''tabar manbalarda qayd etilishicha, arab tili, Qur'on va hadis ilmlari, fiqh va Islom tarixini chuqur va mukammal biladigan va yana boshqa zarur sifatlarga ega bo'lgan shaxslargina fatvo berish huquqiga ega. Imom Shotibiy fatvo berish mas'uliyati haqida to'xtalib, quyidagilarni ta'kidlaydi:“Muftiy – hukmlarni etkazishda Rasulullohga (sollallohu alayhi va sallam) o'rinbosar va U zotning merosxo'ri hisoblanadi. Shu bois u – Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) nomlaridan gapiradi”. Qolaversa Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) Imom Dorimiy rivoyat qilgan hadisda bu borada ogoh va e'tiborli bo'lishga chaqirib: “Fatvoga jur'atli bo'lganlaringiz do'zaxga jur'atli bo'lganingizdir”,
deganlar. Ya'ni, voqe'likni to'liq o'rganmay, etarli bilim va tajriba orttirmay turib, qo'rqmasdan, jur'at bilan fatvo berishdan qaytarganlar. Buni chuqur anglab etgan musulmonlarning dastlabki avlodlari o'zlaridan ilmli shaxs bo'lgan joyda sukut saqlashgan. Imom Navaviy (rahmatullohi alayh) o'zlarining “al-Majmu'” nomli kitobida Abdurahmon ibn Abi Laylodan quyidagilarni rivoyat qiladi: “Rasululloh ning (sollallohu alayhi va sallam) 120 sahobalaridan savol so'ralganda, “anavidan so'rang”, deb boshqalariga ishora qilishar va oxiri aylanib birinchi kishiga savol qayta berilganini ko'rdim”. Shayx Ramazon Butiy aytadi: “Hukm chiqarish ilmi tibbiyot ilmi kabidir. Mabodo birovning farzandi og'ir kasalga chalinib qolsa, u tegishli tashxis qo'yish va farzandini davolash uchun tibbiyotga oid kitoblarni titadimi yoki malakali shifokorning oldiga boradimi? To'g'risini aytganda, uning esi joyida bo'lsa, keyingi yo'lni tutadi. Dinda ham xuddi shunday. Aslida u tibbiyotdan ham muhimroq, shuningdek, qamrovi jihatidan xavfliroqdir”.
Hulosa o'rnida aytish joizki, kishi o'zi bilmagan masala haqida so'ralganda unga ilmsiz holatda javob berishi halol bo'lmaydi. Agar o'sha holatda ham javob berishdan o'zini tiymay fatvo berishga jur'at qilsa, unday inson go'yo jahannamga oshiqayotgan kishi bo'ladi. Alloh taolo bizlarni johilona ilmsiz holatda fatvo berishdan asrasin.
JAMOLIDDINOV SALIMHON
Mir Arab oliy madrasasi talabasi
Mav’izalar ta’sirchanligini oshirish, yoshlar e’tiqodini mustahkamlash va aholi bilan manzilli ishlash – Andijondagi yig‘ilish tafsilotlari
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ishtirokida Andijon viloyati imom-xatiblarining kengaytirilgan yig‘ilishi o‘tkazildi.
Majlisda Davlatimiz Rahbari tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar sarhisob qilindi. Xususan, mo‘min-musulmonlar toat-ibodat qilishi uchun keng imkoniyatlar berilgani, yuzlab yangi jome masjidlar ochilgani, madrasalar ta’sis etilgani, Qur’oni karim kurslari ishlayotgani, ilmiy-tadqiqot markazlari faoliyati yo‘lga qo‘yilgani va soha xodimlari har jihatdan qo‘llab-quvvatlanayotganiga urg‘u qaratildi.
Mana shunday xayrli o‘zgarishlar Andijon viloyati misolida ham o‘z ifodasini topib, joriy yilda ikkita yangi masjid ochilishi, namozxonlar ehtiyojlarini ta’minlash yo‘lida samarali ishlar qilinishi, oliy ma’lumotli imomlar salmog‘i oshishi, xorijda kasb-mahoratini oshirish yo‘lga qo‘yilishi, targ‘ibot ishlari kengayishi va xayriya ishlari ko‘lami ortishi kabilar qayd etildi.
Yig‘ilishda diniy soha xodimlari oldida turgan ustuvor vazifalar belgilab berildi. Xususan, yoshlar e’tiqodini mustahkamlash maqsadida manzilli ishlash, jamoat namozlarida qavm bilan bo‘ladigan ma’rifiy suhbatlar ta’sirchanligini oshirish, xorijda mehnat qilayotgan vatandoshlarimiz bilan muloqot o‘rnatish, ularni Fatvo markazining ishonchli manbalariga yo‘naltirish kabi vazifalar alohida ta’kidlandi.
Muftiy hazratlari imom-domlalarni shariat xodimi sifatida mehrob va minbar mas’uliyatini qalban his etishga, qavmning ilmu ma’rifati va toat-ibodati yo‘lida sidqidildan xizmat qilishga chaqirdilar.
Masjidlarda kuz-qish mavsumiga puxta tayyorgarlik ko‘rish, namozxonlar uchun qulay sharoitlar hozirlash va yong‘in xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya etish bo‘yicha ham ko‘rsatmalar berildi.
Tadbir so‘ngida muhokama qilingan masalalar yuzasidan tegishli qarorlar qabul qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
- «
- »