Муқаддас динимизда экин экишлик улуғ ва савобли амаллардан хисобланиб, ерни обод қилиш масаласига алохида эътибор берилган. Экилган кўчат ва дарахтлар хамда ўсимликлар дойимо Аллох Таолога тасбих айтиб туради. Инсон ернинг гўзаллигини нафақат асраб авайлаши, балки унинг янада гуллаб яшнаши учун ўз хиссасини қўшмоғи лозим. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, келажак авлодга табиий бойликларини бус-бутун етказиш, экологик муаммоларни бартараф этишга ҳисса қўшиш олдимизда турган муҳим вазифалардан бири ҳисобланади.Кўчат экиш, деҳқончилик қилиш фазилати ва аҳамияти нечоғли улуғдир, муборак китоблар кўчат экувчиларнинг Аллоҳ даргоҳида эришадиган ажр-савобларидан хабар беради. Ушбу амал инсонга нафақат тириклигида, балки вафотидан сўнг ҳам манфаат етказиб туради, яъни қиёмат кунигача садақаи жорий сифатида банда фойдасига хизмат қилади.
Мўмин яхши ният билан кўчат экса улуғ ажр-савобга эга бўлади. Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Қайси мусулмон экин экса, ундан ейилса унга садақа бўлади. Ўғирлангани ҳам унинг учун садақадир. Йиртқичлар егани ҳам унинг учун садақадир. Қушлар егани ҳам унинг учун садақадир. Ўша экиндан бирортаси манфаат олса унинг учун садақа бўлади”, дедилар” (Имом Муслим ривояти). Ҳадисдан кўчат экиш, деҳқончилик қилиш нечоғлик улуғ ва фазилатлик касб экани маълум бўлади. Кўчат экмоқчи бўлган киши нафақат ўзини, балки, ён атрофдагилар, келажак авлодларни ҳам манфаатини ўйлаши керак. Бу амалнинг деҳқонга нафақат тириклигида, балки, вафотидан сўнг ҳам манфаати етиб туради.
Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) умматларини кўчат ўтказиш ва экин экишга тарғиб қилганлар. Анас ибн Молик (розияллоҳи анҳу)дан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Агар қиёмат бўлиб қолса ва биронтангизнинг қўлида хурмо дарахти бўлса, уни экиб қўйсин”, дедилар (Имом Аҳмад ривояти).
Атроф мухитни мухофаза қилиш, табиатни, экин ва дарахтларни асраб авайлаш олдимизда турган мухим вазифалардан бири хисобланади.
Янгийўл туман “Имом Султон”
жоме масжиди имом хатиби Нарзуллаев Одилжон.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ризқ инсонлар дунё ишларидан излаган, қидирган ва сўраган нарсаларининг барчаси эмас, балки бир бўлагидир. Кимдир дунёда аёл излайди ва бу эса инсонни дунёдан излайдиган нарсаларининг энг муҳимидир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Дунё бир матоъ (ҳузурланиш)дир. Дунё матосининг энг яхшиси солиҳа аёлдир”[1], деганлар.
Шунингдек, дунёда кимдир кўзининг қорачиғи ва ундан кейин унинг меросхўри бўладиган зурриётни сўрайди. Зеро, бу пайғамбарлар ва солиҳ кишилар даъват қилган ишдир.
Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳ таолога: “Роббим, менга солиҳлардан ато эт"[2], дедилар.
Закариё алайҳиссалом Аллоҳ таолога: "Эй Роббим, менга Ўз ҳузурингдан яхши зурриёт бергин. Албатта, сен дуони эшитувчисан"[3], дедилар.
Шунингдек, дунёда кимдир тинчликни сўрайди. Бу эса, инсонлар ўзлари учун сўрайдиган муҳим нарсаларнинг биридир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳдан кечиришини ва тинчликни сўранглар. Бас албатта бирор-бир кишига иймондан кейин тинчликданда яхшироқ нарса берилмади”[4], деганлар.
Қунут дуосида: “Офиятда қилган кишиларинг қаторида мени ҳам офиятда қил”, дейилган.[5]
Буларнинг барчаси дунёвий истаклар, сўровлар ҳамда Аллоҳ таолога таваккул қилишнинг боғловчиларидир.
Мўмин банда солиҳа аёл ва солиҳ фарзанд билан ризқлантиришига Роббига таваккул қилади. Аллоҳнинг солиҳ бандалари дуо қилганларидек: Улар: «Эй Роббимиз, Ўзинг бизга жуфти ҳалолларимиздан ва зурриётларимиздан кўзимиз қувонадиган нарса ҳадя эт ҳамда бизларни тақводорларга йўлбошчи эт»[6].
Мусулмон киши Роббиси унга офият ва нусрат бергунича У Зотга таваккул қилаверади.
Юсуф Қаразовий раҳимаҳуллоҳнинг
"Таваккул" китобидан Яҳё домла АБДУРАҲМОНОВ таржимаси
[1] Имом Аҳмад, Имом Муслим ва Имом Насоий Ибн Умардан ривоят. қилганлар. Шунингдек, Саҳиҳ ал- Жомиъу ас- Сағийр китобида ҳам ривоят. қилинган (3413).
[2] Соффат сураси, 100-оят.
[3] Оли Имрон сураси, 38-оят.
[4] Имом Термизий ривоят қилган (464). Шунингдек, Имом Аҳмад, Абу Довуд, Насоий ва ибн Можа Ҳасан ибн Али розияллоҳу анҳумодан ривоят қилишган.
[5] Имом Аҳмад ва Имом Термизий Абу Бакрадан ривоят. қилинган (Саҳийҳ ал- Жомиъу ас- Сағийр: 3632).
[6] Фурқон сураси, 74-оят.