أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِي حَآجَّ إِبۡرَٰهِۧمَ فِي رَبِّهِۦٓ أَنۡ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ إِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِۧمُ رَبِّيَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا۠ أُحۡيِۦ وَأُمِيتُۖ قَالَ إِبۡرَٰهِۧمُ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَأۡتِي بِٱلشَّمۡسِ مِنَ ٱلۡمَشۡرِقِ فَأۡتِ بِهَا مِنَ ٱلۡمَغۡرِبِ فَبُهِتَ ٱلَّذِي كَفَرَۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ٢٥٨
Иброҳим алайҳиссалом замонларида подшоҳлик қилган Намруд ибн Канъон ўз салтанатига мағрурланиб, келганларни ўзига сажда қилдирар эди. Иброҳим алайҳиссалом келганларида сажда қилмадилар. Намруд: "Нега менга сажда қилмадинг?" деб сўраганида: "Мен Парвардигоримдан бошқага сажда қилмайман", деб жавоб бердилар. У: "Мен ҳам парвардигорман", деди. Ҳазрати Иброҳим: "Бир томчи сувдан пайдо бўлган инсонни парвардигор санамайман, менинг Парвардигорим ўлдиради ва жон ато қилади", дедилар. Шунда Намруд зиндонда ётган икки маҳбусни олдириб келиб, ҳамманинг олдида бегуноҳини ўлдирди, гуноҳкорини озод қилиб юборгач: "Кўрдингми, мен кимни хоҳласам ўлдираман, кимни хоҳласам омон қолдираман", деди. Кейин ҳазрати Иброҳим подшоҳ агар шунчалик қудратли бўлса, унда Парвардигор шарқдан чиқараётган қуёшни ғарбдан чиқаришни буюрдилар. Кофир подшоҳ бунга қодир бўлмагани учун довдираб, саросимага тушиб шармандаси чиқди.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Яратганнинг борлигини инкор қиладиганлар асосий сабаб қилиб кўрмаганликларини кўрсатадилар. Улар бу гапни айтишдан аввал ушбу оятни яхшилаб ўйлаб кўрсинлар: “Ўзингизда ҳам (мўжизалар бор), кўрмайсизларми”.
Жисмимиз руҳимиз туфайлигина ҳаракат қилади. Агар руҳ чиқиб кетса ҳаракатдан тўхтаймиз. Руҳ деган сўзни кўпчилик эшитган. Лекин уни ким кўрган? Унинг қаерда бўлишини ким билади? У юракда бўладими ёки миямиздами?
Олимларнинг бирортаси бунга аниқ жавоб бера олмайдилар. Руҳнинг вазни бор дея жар солган олим ҳам буни билмайди. Руҳнинг вазни бўлмайди. Вазни бор деган олимни жасаддан чиқиб кетган ҳаво ёки юрак уриши туфайли юзага келадиган босим чалғитган бўлиши мумкин.
Демак, руҳни ҳеч ким кўрмаган. Унинг қаерда жойлашиши, жисмни қандай ҳаркатга келтиришини бирота олим билмайди. Инсоннинг бир қўли фалокат туфайли узилиб тушса, уни ҳаракатга келтирган руҳ қаерга кетади? Буни ҳам ҳеч ким билмайди. Лекин дунё олимлари руҳнинг борлигини инкор этмаганлар.
Руҳнинг борлигига кўпчилик ишонади. Танамиз ҳаракатга келиши, тириклигимиз белгиси ҳам айнан руҳ билан боғлиқдир. Бу нарса ҳам Аллоҳ таолонинг мўжизаларидан биридир. Ўзимиздаги мўжизаларни инкор этмаган ҳолда коинотдаги илоҳий мўжизаларни қандай инкор эта оламиз?! Бу ақли бор кишининг иши эмас-ку, ахир.
Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан