Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
22 Феврал, 2026   |   5 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:50
Қуёш
07:09
Пешин
12:42
Аср
16:22
Шом
18:09
Хуфтон
19:21
Bismillah
22 Феврал, 2026, 5 Рамазон, 1447

Бир савол сўрасам: Ҳизр алайҳиссалом ким, у одамларга кўринади-ми?

01.03.2021   2414   1 min.
Бир савол сўрасам: Ҳизр алайҳиссалом ким, у одамларга кўринади-ми?

— Баъзилар Ҳизр бувани кўрдим, дейди. Ҳизр бува ўзи ким ва ростдан бор-ми? Одамлар кўзига кўринади-ми?

— Қуръони каримнинг “Каҳф” сурасида Ҳизр алайҳиссалом ҳақида қисса келган. Бу қиссани уламоларимиз “Мусо алайҳиссалом ва солиҳ банда қиссаси” деб атайдилар. Чунки Қуръонда Ҳизр алайҳиссалом “Ҳизр алайҳиссалом” номи билан аталмаган, балки “солиҳ банда” деб аталган.

“Каҳф” сурасида келган оятларнинг тафсирида Имом Бухорий келтирган ривоятда солиҳ банда “Ҳазр” деб аталади, биз “Ҳизр” деб ўрганиб қолганмиз. Ана шундан Ҳизр алайҳиссалом борлиги, Қуръонда “солиҳ банда” номи билан эсга олинганлиги ва саҳиҳ ҳадисларда “Ҳизр” номи билан танилганликлари, машҳур бўлганликлари келиб чиқади.

“Ҳизр алайҳиссалом бор, доим бўлади, одамларга кўриниб туради”, деган уламоларимиз ҳам бор. Бу гапни кўпроқ аҳли тасаввуфлар айтишади. Лекин очиқ-ойдин Ҳизр алайҳиссаломнинг барҳаёт эканликлари, қиёматгача боқий қолишлари ва одамларга кўриниб туришлари тўғрисида на Қуръонда ва на ҳадислардан далил келтира олмайдилар. Агар мабодо ҳозирги кундаги баъзи бир кишилар далил келтиришаётган бўлса ҳам, у далиллар нотўғри, тўқима ва заиф ҳадислардан олинганлиги маълум.

Ҳар ким Аллоҳ таолонинг Ўзидан ҳожатини сўраб бораверса, яхши бўлади. Ҳизр алайҳиссаломни кўриб, у кишидан бирор нарса сўраш маъносидан кўра афзали шу. Ибодатларни вақтида адо қилиб, намозларни ихлос билан ўқиб, дуо қабул бўлиш шартларини ўрганиб, Аллоҳнинг Ўзидан сўраш тажрибадан ўтган ҳақиқат ҳамдир. Аллоҳ таоло барчамизнинг ҳожатларимизни раво қилсин!

Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Аллоҳдан хафа бўлманг!

20.02.2026   7721   2 min.
Аллоҳдан хафа бўлманг!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Дарахт шохига қўнган митти чумчуқ маюс ҳолатда, бошини эгиб ўтирарди. Орадан неча кунлар ўтсада чумчуқ сайрамас, ҳатто ён-атрофга ҳам қарамасди.

Фаришталар ҳайратда қолишди ва Aллоҳдан сўрашди: “Нега бу чумчуқ жим бўлиб қолди?”.

Aллоҳ: “Унинг қалбида нима яширинганини фақат Мен биламан”, деб жавоб берди.


Ошкору махфий ишларни билиб турувчи Зот – Aллоҳ таоло: “Қалбингга нима озор беряпти?” деб сўради.

Фаришталар ҳам чумчуқнинг жавобини интизорлик ила кутишди.

Чумчуқ титроқ овоз ва маҳзунлик билан: “Менинг битта кичкина уям бор эди. Чарчасам у ерга дам олиш учун қайтардим. Совуқ бўлганда исиниб олардим. Ҳеч кимга озор бермасдим. Бу кенг дунёга кичик бир уйим сиғмади. Тўсатдан бўрон келиб, уни вайрон қилди. Мен уйсиз қолдим”, дедию бошқа гапира олмади.


Орага жимлик чўкди. Фаришталар ҳам жим бўлиб, Аллоҳ таолонинг жавобини кутардилар.

Шунда Aллоҳ: “Эй чумчуқ, сен менинг қулим эмасмисан?” деди.

“Ҳа, мен Сенинг қулингман”, деди чумчуқ.

“Унда нега раҳматимдан норозисан? Тақдиримга таслим бўлмайсан?” деб марҳамат қилди Аллоҳ таоло.


Шундан сўнг Aллоҳ чумчуқнинг ини нега бузилганининг ҳикматини билдирди.

“Сен уянгда дам олаётганингда, илон емиш қидириб, сенинг инингга қараб келаётган эди. Шунда сени хавфдан қутқариш учун шамолга бўрон қўзғашни буюрдим. Уянг вайрон бўлди, лекин ҳаётинг сақланиб қолинди”.

Чумчуқнинг кўзларидан ёш оқди. Аллоҳнинг раҳматидан ҳайратда қолган чумчуқ: “Кечир, Aллоҳим, мени кечир, Роббим”, дея олди фақат.


Банда кўпинча Aллоҳ таолонинг ҳикматини англаб етмайди. Инсон йўқотган нарса жазо эмас, балки мукофот бўлиши ҳам мумкин. Синовлар – яширин раҳматдир. Aллоҳнинг танлови бизникидан яхши ва Унинг раҳмати чексиз ҳамда ҳар бир нарсани қамраб олган.

Aллоҳим, бизни тақдирингга таслим бўлувчи, неъматларингга шукр қилувчи, ҳикматларингни тафаккур этадиган бандаларингдан қилгин.

 

Даврон НУРМУҲАММАД