Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
31 Январ, 2026   |   12 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:14
Қуёш
07:36
Пешин
12:41
Аср
15:56
Шом
17:42
Хуфтон
18:57
Bismillah
31 Январ, 2026, 12 Шаъбон, 1447

Халқаро ислом академияси профессори "Меҳнат шуҳрати"орденига муносиб топилди

24.11.2020   2308   3 min.
Халқаро ислом академияси профессори

Олимлар давраси кўп ибратли. У ерда фикр, маърифат, билим, ажойиб ғоялар қайнайди. Моддий манфаат, пул ва бойлик уларнинг хаёлига ҳам келмайди.
Шу йилнинг февраль ойи. Халқаро ислом академиясида атоқли манбашунос олим Убайдулла Уватов таваллудининг 80 йиллигига бағишланган маърифий анжуман авжида. Устоз олимнинг энг яқин дўсти, сафдоши Аҳаджон Ҳасановга сўз берилганида, давра бирдан янада жонланди. Маълум бўлишича, у киши Уватов домла билан 62 йиллик синашта, ҳамфикр дўст экан. Ёшлик даврининг беғубор, завқли онлари, футболга ишқибозлик, илк хорижий сафар, илм йўлидаги изланишларга оид ҳам ҳаётий, ҳам самимий, илиқ хотиралар анжуманга ўзгача файз бағишлаган эди.
ЎзА хабарига кўра, Аҳаджон аканинг тарих фанига қизиқиши мактаб давридан бошланган. Кейинчалик олий таълим даргоҳида олган билимлари Шарқ мамлакатлари тарихига оид янги изланишларга туртки берди.
1962 йилда Убайдулла Уватов билан бирга Мисрга хизмат сафари келгусидаги тадқиқотлар учун янги саҳифалар очгани шубҳасиз.
Мутахассисларнинг фикрича, ислом тарихи, манбашунослиги, аждодларимизнинг илмий-маънавий меросини ўрганиш, буюк ўтмишимизнинг шонли даврларини турли манбалар, қўлёзма асарлар асосида холис тадқиқ этиш борасида ХХ асрнинг сўнгги чорагида Ўзбекистонда йирик илмий мактаб яратилди. Ушбу илмий мактабнинг ривожланишида замонамизнинг таниқли олими, тарих фанлари доктори, профессор Аҳаджон Ҳасановнинг хизматлари беқиёсдир.
А.Ҳасанов илмий, педагогик фаолият билан бирга, мамлакатимизда диний-маърифий соҳа ривожига муносиб ҳисса қўшган олимлардан. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси, Тошкент давлат шарқшунослик институти, Тошкент ислом университети (ҳозирда Ўзбекистон халқаро ислом академияси)да педагог-устоз ва раҳбарлик лавозимларида фаолият олиб борди.
2011 йили устоз А.Ҳасановнинг меҳнатлари ҳукуматимиз томонидан муносиб баҳоланиб, “Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси” фахрий унвонига сазовор бўлган.
Тарих фанлари доктори Аҳаджон Ҳасанов кўп йиллик меҳнати натижасида 1975 йилда “Mиср мамлукларининг ижтимоий-сиёсий тизими" мавзусида номзодлик, 1994 йилда "Қадимий Арабистон тарихи ва уни ўрганиш муаммолари" мавзусида докторлик диссертацияларини ҳимоя қилди.
Игна билан қудуқ қазишдек машаққатли меҳнат натижасида 20 дан oртиқ илмий монография, рисола, дарслик ва ўқув қўлланмалари, 200 га яқин мақолалар ёзди. Олим "Макка ва Мадина тарихи", "Қадимги Арабистон", "Қадимги Арабистон ва илк ислом", "Илк ислом жамияти: динийликдан дунёвийликка ўтиш", "Ислом тарихи" ва бошқа кўплаб илмий китоблар, дарслик, қўлланма, монографиялар муаллифидир.
Аҳаджон Ҳасанов талабаларга сабоқ бериш билан бирга, Ўзбекистон мусулмонлари идораси уламолар кенгаши аъзоси, Ўзбекистон халқаро ислом академияси кенгаши аъзоси, исломшунослик фанлари бўйича илмий кенгаш раисининг ўринбосари саналади.
Ватанимиз мустақиллигининг 29 йиллиги арафасида Президентимиз фармонига кўра, устоз "Меҳнат шуҳрати"орденига муносиб топилди.
– Меҳнатимнинг бундай эътирофи мен учун кутилмаган бўлди, –деди Халқаро ислом академияси "Ислом тарихи ва манбашунослиги – IRCICA" кафедраси профессори Аҳаджон Ҳасанов. – Юртимизда маънавий-маърифий жабҳаларда кечаётган ижобий ўзгаришлар янги изланишлар сари ундайди.
Ҳа, саксон ёшда ҳам ҳамон илм излаётган олимнинг фаолияти чиндан ҳам ибратдир.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Ғафлатда қолманг! Бароат кечаси яқинлашмоқда...

12.02.2025   23788   5 min.
Ғафлатда қолманг! Бароат кечаси яқинлашмоқда...

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Ғафлатда қолманг! Бароат кечаси: ризқлар тақсимланади, қисматлар белгиланади, гуноҳлар мағфират этилади
 

Эслатма! Бу йилги бароат кечаси 2 февраль душанба кунидан 3 февраль сешанбага ўтар кечасига тўғри келмоқда, иншаАЛЛОҲ.

 

Бароат сўзи қандай маънони англатади?

“Бароат” сўзи араб тилида “озод бўлиш”, “нажот топиш” деган маъноларни англатади. Бу кечанинг бундай номланишига сабаб, унда Аллоҳ таолонинг раҳмати ва фазли ила беҳисоб инсонлар дўзахдан нажот топадилар.

 

Бароат кечаси қандай кеча?

Онамиз Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мендан: Эй Оиша бу кеча қандай кеча эканини биласизми?” деб сўрадилар. Мен: “Аллоҳ ва Унинг Расули билувчироқ”, дедим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Бу шаъбоннинг ўн бешинчи кечасидир. Аллоҳ азза ва жалла бу кеча бандаларига раҳмат назари билан қарайди ва мағфират сўровчиларни мағфират этади, раҳм сўровчиларга раҳм қилади, дилларида мусулмонларга нисбатан гина, адоват сақловчи кишиларни қандай бўлса, шундай ҳолатда қўйиб қўяди”, дедилар (Имом Байҳақий ривояти).

 

Бароат кечасида нималар содир бўлади?

Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:Бу кечада (шаъбоннинг ўн бешинчи кечасида) нималар бўлишини биласизми? дедилар.

Оиша розияллоҳу анҳо: “Ё Аллоҳнинг Расули, бу кечада нималар бўлади?” дедилар.

У зот алайҳиссалом: “У кечада Одам болаларининг бу йилда туғиладиганлари ва бу йилда вафот этадиганлари ёзилади ва у кечада уларнинг амаллари кўтарилиб, ризқлари нозил бўлади”, дедилар (Имом Байҳақий ривояти).

 

Бароат кечасида гуноҳлар мағфират қилинади

Ҳазрат Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Аллоҳ таоло шаъбоннинг ўн бешинчи кечаси дунё осмонига (Ўзининг шаънига мувофиқ) тушади ва Аллоҳга ширк келтирган ва қалбида гина, кудурат бор кишидан бошқа барчани мағфират қилади” (Имом Байҳақий ривояти).

 

Бароат кечасида дуолар қабул бўлади

Усмон ибн Абул Осс розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Қачон шаъбоннинг ўн бешинчи кечаси бўлса, бас, (Аллоҳ таоло тарафидан) бир нидо қилувчи нидо қилади: “Бирорта мағфират сўровчи борми, Мен уни мағфират қиламан! Бирор нарса сўровчи борми, Мен унга бераман”, дейди. Шу вақтда ким сўраса, унга берилади. Зинокор ҳотин ва мушрикдан бошқа”.

 

Бароат кечасида одамлар дўзахдан озод қилинади

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: Жаброил алайҳиссалом менинг олдимга келиб: “Бу шаъбоннинг ўн бешинчи кечасидир. Аллоҳ таоло бу кечада кўп одамларни дўзахдан озод қилади. Уларнинг адади Калб қабиласи қўйларининг жунларидан ҳам зиёда бўлади. Фақат бу кечада Аллоҳ таолога ширк келтирган, гиначи ва қариндошлик алоқаларини узувчи, изорини (манманлик билан) тўпиғидан пастга тушириб юрувчи, ота-онасига оқ бўлувчи ва хамр ичувчи кишиларга раҳмат назари билан қарамайди”, дедилар (Имом Байҳақий ривояти).

 

Бароат кечасида қандай амалларни бажариш лозим?

1. Хуфтон ва бомдод намозини жамоат билан адо этинг.

2. Истиғфор айтишни кўпайтиринг.

“Астағфируллоҳуллазий лаа илааҳа иллаа ҳувал ҳайюл қаййум ва атуубу илайҳи”.

3. Ўзингиз ва барча уммат учун хайрли дуолар қилинг.

Айниқса,

أَعُوذُ بِعَفْوِكَ مِنْ عِقَابِكَ وَأَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ جَلَّ وَجْهُكَ لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ

“Аъузу би афвика мин ъиқобик ва аъузу биризока мин сахотик ва аъузу бика минка жалла важҳука лаа уҳсий санаан алайка анта камаа аснайта ъалаа нафсика” дуосини ўқиш лозим.

4. Тоқатингиз етганича зикрлар, нафл ибодатлар, Қуръон тиловати қилинг.

Хусусан,

سبحان الله والحمد لله ولا إله إلا الله والله أكبر ولا حولَ ولا قوةَ إلا بالله العلي العظيم

“Субҳааналлоҳи валҳамдулиллаҳи ва лаа илаҳа иллаллоҳу валлоҳу акбар. Ва лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳил ъалиййил ъазийм” зикрини кўп айтиш тавсия этилади.

5. Шаъбоннинг ўн бешинчи куни рўза тутинг.

Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Қачон Шаъбоннинг ўн бешинчи кечаси бўлса, унинг кечасини бедор ўтказинглар, кундузининг рўзасини тутинглар. Чунки ўшанда Аллоҳ қуёш ботиш пайтида дунё осмонига тушади ва тонг отгунича: “Қани, истиғфор айтувчи борми, уни мағфират қиламан. Қани, ризқ сўровчи борми, унга ризқ бераман. Қани, балога учраган борми, унга офият бераман. Қани фалон, фалон” (дейди), дедилар (Имом Ибн Можа ривояти).

 

Бароат кечасини бедор ўтказганга жаннат вожиб бўлади

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким бешта кечани бедор ўтказса, жаннат унга вожиб бўлади – тарвия, арафа, қурбонлик, фитр ва шаъбоннинг ўн бешинчи кечаларидир”, дедилар.

 

Аллоҳ таоло барча мўмин-мусулмонларни бу муборак ойнинг фазилатларидан тўлиқ баҳраманд этсин. Рамазон ойига соғ-саломат етказсин.

Даврон НУРМУҲАММАД

Мақолалар