Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Ноябр, 2026   |   9 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:53
Қуёш
07:11
Пешин
12:14
Аср
15:19
Шом
17:04
Хуфтон
18:19
Bismillah
19 Ноябр, 2026, 9 Жумадул сони, 1448

Илм олиш ҳаммага фарз

06.05.2024   10787   3 min.
Илм олиш ҳаммага фарз

Динимиз доимо илму маърифатга тарғиб қилади. Қуръони каримда: «Аллоҳ сизлардан иймон келтирган ва илм ато этилган зотларни (баланд) даража (мартаба)ларга кўтарур» (Мужодала сураси, 11-оят), дейилган. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Илм талаб қилиш ҳар бир мусулмонга фарздир”, деганлар (Имом Аҳмад ривояти).

Фарз Аллоҳ таолонинг қатъий амри бўлиб, уни бажариш ҳар бир мўмин-му­сулмон учун мажбурийдир. Фарзни бажармаслик эса, улкан гуноҳдир. У икки қисмга – фарзи айн ва фарзи кифояга бўлинади.

Фарзи айн – ҳар бир мусулмон шахсан бажариши шарт бўлган амал. Уни биров учун бошқа одам адо эта олмайди. Бунга намозни мисол қилиш мумкин. Балоғатга етган ҳар бир мўмин инсон беш вақт намозни ўқиши фарзи айн. Ўқимаган одам қаттиқ гуноҳкор бўлади.

Фарзи кифоя эса, баъзи бир мусулмонлар адо этса, бошқалар учун ҳам кифоя қиладиган амал. Бунга жаноза намозини мисол қилиш мумкин. Бир мусулмон вафот этса, унинг жанозасини ўқиб, дафн этиш ҳамма мусулмонлар учун фарз бўлади. Аммо фарзи кифоя бўлгани учун бир инсоннинг жанозасини баъзи мусулмонлар ўқиса, бошқалардан фарз соқит бўлади.

Илм талаб қилиш борасида фарзнинг иккаласи ҳам иштирок этади.

Ҳар бир мусулмон ўзи учун зарур илмни, дину диёнатни, ҳалол-ҳаромни билиб олиши фарзи айндир.

Мусулмонлар жамоаси учун зарур бўл­ган ҳунар ва илмларни талаб қилиш эса фарзи кифоядир. Ҳар бир соҳада одамлар манфаатига хизмат қиладиган мутахассисларни етиштириш Ислом жамиятининг барча аъзоларига фарзи кифоя бўлади. Эҳтиёжларни қондирадиган даражада мутахассис тайёрлаган жамият аъзоларидан мазкур умумий масъулият соқит бўлади.

Бу фарз ўша мутахассислар зиммасига ўтади. Агар жамиятда уларнинг соҳаси бўйича камчилик юзага келса, ўша мутахассислар жавобгардир. Фарзандларига таълим-тарбия бериши, бирор касбнинг бошини туттириши ҳар бир ота-онанинг зиммасидаги мажбуриятдир.

Демак, бугун жамиятимиз учун зарур бўлган турли соҳа мутахассисларини тайёрлаш барчамизнинг зиммамиздаги фарзи кифоядир. Бунинг учун фарзандларимизни ёшлиги­дан ўзи қизиққан соҳага йўналти­риб, Ватанга, халққа, динга хизмат қиладиган етук мутахассис бўлиши учун барча шароитларни ҳозирла­шимиз лозим. Шундагина бу фарз биздан соқит бўлади.

Муҳаммад Қуддус АБДУЛМАННОН,

Хўжаобод тумани

“Етти чинор” жоме

масжиди имом ноиби

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Самарқанддаги анжуман самараси: Вақф соҳасида муҳим халқаро келишувлар имзоланди

19.11.2026   9133   1 min.
Самарқанддаги анжуман самараси: Вақф соҳасида муҳим халқаро келишувлар имзоланди

Кўҳна ва ҳамиша навқирон Самарқанд яна хайрли ташаббуслар ва самарали ҳамкорлик майдонига айланди. Шу йил 18 ноябрь куни буюк муҳаддис Имом Бухорий мажмуасида ўтган XIV «Global Waqf» халқаро анжумани доирасида вақф тизимини ривожлантиришга қаратилган қатор муҳим учрашувлар ва расмий келишувлар амалга оширилди.

Музокараларнинг энг муҳим натижаси сифатида «Вақф» хайрия жамоат фонди, Малайзиянинг Халқаро Вақф Фаолияти Кенгаши (iWAQF) ҳамда Малайзия Халқаро Ислом Университети (IIUM) ўртасида уч томонлама ҳамкорлик меморандуми имзоланди. Ушбу ҳужжат вақф соҳасида таълим ва илмий-амалий лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш, академик алмашинувни йўлга қўйиш, махсус ўқув модулларини яратиш ва малакали кадрлар тайёрлашга кенг йўл очади.

Шу билан бирга, Зайниддин домла Эшонқулов Бирлашган Араб Амирликларининг Ислом ишлари, вақфлар ва закот бўйича Бош ваколатли органи делегацияси ҳамда Туркия Диёнат вақфи вакили Салмон Оқтош билан икки томонлама мулоқотлар ўтказди. Самимий учрашувларда вақф мулкларини замонавий усулларда самарали бошқариш, хайрия фаолиятини такомиллаштириш ва келгусидаги қўшма лойиҳаларни амалга ошириш истиқболлари юзасидан аниқ фикр алмашилди.

Халқаро мулоқотлар аҳамиятига тўхталган Малайзиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси вакили Арҳан Шоҳ Анвар илгари Малайзия, Туркия ва Марокашда ўтказилган ушбу конференция бу гал Самарқандда ташкил этилганидан мамнунлигини билдирди. У Президент фармони билан юртимизда ислом молияси жорий этилаётган даврда мазкур анжуман икки ҳафта аввал ўтган Самарқанд ислом молияси конференциясининг мантиқий давоми эканини, хорижий тажриба алмашинуви эса уммат равнақи ва Ўзбекистон манфаатларига хизмат қилишини эътироф этди.

Учрашувлар якунида томонлар эсдалик совғалари алмашиб, хорижий делегациялар Имом Бухорий мажмуасини зиёрат қилдилар ҳамда буюк муҳаддиснинг илмий-маънавий мероси ва мажмуадаги бунёдкорлик ишлари билан яқиндан танишдилар.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари