Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Ноябр, 2026   |   9 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:53
Қуёш
07:11
Пешин
12:14
Аср
15:19
Шом
17:04
Хуфтон
18:19
Bismillah
19 Ноябр, 2026, 9 Жумадул сони, 1448

Агар олим илмига амал қилмаса

21.05.2024   464   3 min.
Агар олим илмига амал қилмаса

Тарбияга оид назария ва услублар татбиқ этадиган, амалда қўллайдиган одамга муҳтож. Бусиз назариялар варақдаги сиёҳлигича қолиб кетади.

Шунинг учун ҳам илоҳий манҳаж башариятни ислоҳ этишда, ҳидоятга чорлашда шариат таълимотларини амалий дастур сифатида кўрсатиб берувчи намунага суянган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айнан ўша намуна эдилар. Исломий манҳажни, шариат ҳукларини воқеъликка чиқарар, ҳаётда бажариб кўрсатиб берар эдилар. Аллоҳ таоло марҳамат қилиб айтадики: “Батаҳқиқ, сизлар учун – Аллоҳдан ва охират кунидан умидвор бўлганлар учун ва Аллоҳни кўп зикр қилганлар учун Расулуллоҳда гўзал ўрнак бор эди” (Аҳзоб сураси, 21-оят).

Бу ишга салафи солиҳларимиз бепарво қарашмаган, алоҳида эътибор беришган. Тарбиячиларни бунга тарғиб этишган. Масалан, Умар ибн Утба раҳимаҳуллоҳни олайлик, у зот ўғлининг мураббийсига шундай деб уқтирарди: “Болаларимни ислоҳ қилишда биринчи қиладиган ишинг – ўзингни ислоҳ қилиш бўлсин. Чунки уларнинг кўзи сенга боғланган, диққат эътибори сенга қаратилган бўлади. Сен қилган ҳар қандай иш уларга тўғри ва яхши иш бўлиб кўринади. Сен тарк этган иш улар учун ёмон иш сифатида кўринади”.

Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Инсон илм талабида бўларкан, бу унинг хушуъсида, юрган йўлида, тилида, кўзида ва қўлида намоён бўлишига уриниши лозим”.

Болалар ота-оналарига синчковлик билан қарайдилар, уларнинг тутган ишидан ўйлаб ўтирмай таъсирланадилар. Гоҳида ота ёки она парво ҳам қилмаган иш фарзанд учун катта иш бўлиб кўриниши мумкин!

Намуна бўлган мўмин дин душманлари учун ҳар қандай қуролдан-да каттароқ хавф туғдиради. Шунинг учун ҳам одамлар Аллоҳ йўлида сарфлагани тиллоларни сўрашганда, Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу: “Мен эса Абу Убайда ибнул Жарроҳ, Муоз ибн Жабал, Абу Ҳузайфанинг мавлоси Солимдек ҳақиқий эркакларга бош бўлиб, Аллоҳнинг сўзини олий қилиш йўлида улардан ёрдам олган бўлар эдим”.

Суфён ибн Уяйна айтади: “Куним тентакнинг кунидек ўтса, туним билимсиз одамнинг тунидек ўтса, ёзган илмимни нима қиламан, унинг менга нима фойдаси бўлади?!”.

Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ бундай дер экан: “Олимларнинг илмини, ҳакимларнинг ғаройиб ҳикматларини йиғиб, ўзи эса амалга келганда тентакларнинг йўлидан юрадиган одамлардан бўлма!”.

Яхшилик борасида намуналар бор бўлганидек, залолатда намуна бўладиганлар ҳам топилади. Одамлар унга энг олий намунадек қарайдилар. У хато йўлга юрса, у билан бирга хато йўлга юрадилар. Бундан кейин у хатосини тушуниб тўғри йўлга қайтса ҳам, улар қайтмайдилар!

Молик ибн Дийнор роҳимаҳуллоҳ айтади: “Олим агар илмига амал қилмаса, мавъизаси қалбларга тушмайди, қалбларда жойлашмайди, худди ёмғир силлиқ тошнинг устига жойлашмай, сидирилиб тушиб кетганидек”.

Ўзингизни шундай бир намунадек тутингки, фарзандларингиз сиз билан фахрланишсин ва сиз ҳам Аллоҳнинг ҳузурида у бирла фахрлана олинг!

Доктор Ҳассон Шамси Пошонинг “Метин қоялар” китобидан

Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ, Неъматуллоҳ Исомов таржимаси.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Иордания муфтийси Янги Ўзбекистон тараққиёт йўлини юқори баҳолади

19.11.2026   6223   2 min.
Иордания муфтийси Янги Ўзбекистон тараққиёт йўлини юқори баҳолади

Иордания сафари мобайнида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Иордания бош муфтийси Аҳмад Иброҳим Ҳасанот жаноблари билан учрашув ўтказдилар.

Мулоқотда икки давлат раҳбарларининг дўстона муносабатлари самараси ўлароқ, барча соҳалардаги ҳамкорлик алоқалари изчил ривожланиб бораётгани, хусусан, малака ошириш, ўзаро тажриба алмашиш, диний таълим ҳамда фатво ишлаб чиқиш йўналишларида салмоқли натижаларга эришилаётгани қайд этилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази ҳамда Иордания Фатво уйи ўртасида қўшма илмий ҳайъат ташкил этилгани, мазкур ҳайъат замонавий долзарб масалалар юзасидан фатволар ишлаб чиқиш ва илмий таҳлиллар ўтказиш борасида салмоқли натижаларга эришаётгани эътироф этилди.

Аҳмад Ҳасанот Ўзбекистон буюк аллома ва мутафаккирлари билан бутун дунёга машҳур экани, хусусан, Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Мотуридий, Бурҳониддин Марғилоний ва Қаффол Шоший каби буюк алломалар мероси билан нафақат ўзбек халқи, балки бутун дунё мусулмонлари фахрланишини эътироф этди.

Иордания Бош муфтийси шу кунларда Аммон шаҳридаги нуфузли ташкилотлар, илмий-тадқиқот марказлари ва олий ўқув юртлари билан ҳамкорликда подшоҳликнинг миллий кутубхоналари ҳамда етакчи университетларида «Янги Ўзбекистон китоб бурчаклари» ташкил этилганини алоҳида мамнуният билан таъкидлади.

Ушбу маърифат масканларида Давлатимиз Раҳбарининг араб тилига таржима қилинган асарлари ҳамда юртимиздаги кенг кўламли ислоҳотларга бағишланган китоб-альбомлар тақдимотлари ўтказилгани халқларимиз ўртасидаги маданий-маърифий ришталарни янада мустаҳкамлашига хизмат қилишини таъкидлади.

Шунингдек, Иордания жамоатчилиги вакиллари, зиёлилар, илм-фан намояндалари, уламолар ҳамда дин ва давлат арбоблари иштирокида «Янги Ўзбекистон феномени»нинг 10 йиллигига бағишланган халқаро анжуман-тақдимот долзарб аҳамиятга эга эканини билдирди.

Учрашув якунида Давлатимиз Раҳбарининг араб тилига таржима қилинган «Ҳозирги замон ва Янги Ўзбекистон», «Ватан ва халқ ҳақида ўйлар», «Динлараро мулоқот ва бағрикенглик» каби асарлари ҳамда Янги Ўзбекистондаги диний-маърифий ислоҳотларга бағишланган китоб-альбомлар Иордания фатволар марказига тақдим этилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари