05 Май, 2026, 17 Зулқаъда, 1447
05 Май, 2026, 17 Зулқаъда, 1447
Муҳаммад Шофеъ Усмоний роҳимаҳуллоҳ ҳикоя қиладилар: Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳи етук фақиҳ, муҳаддис ва Аллоҳнинг дўсти эди. Аллоҳ таоло у кишига баланд мартаба ато қилган эди. Вафот топганида бир киши тушида у зотни кўрди ва: «Аллоҳ сизга қандай муомала қилди?» деб сўради. Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳи «Аллоҳ таоло мени мағфират қилди, фазлига олиб, улкан марҳамат кўрсатди, лекин менга уйимнинг рўпарасидаги темирчига берилган мақом насиб бўлмади», деди. Киши уйқудан уйғонди, дилида темирчининг кимлиги ва қандай қилиб Абдуллоҳ ибн Муборакка берилмаган нарса унга берилганлигини ўйлаб қолди ва Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳининг маҳалласига борди. Суриштириб кўрса, ҳақиқатда у кишининг уйининг рўпарасида бир темирчи бўлиб, у ҳам вафот топган экан. Бориб, темирчининг хотинидан: «Эрингиз нима қилар эди?» деб сўради ва тушида кўрганларини айтиб берди. Аёл: «Эрим темирчи эди, кун бўйи ишлар, кечаси эса ухларди. Кечаси Абдуллоҳ ибн Муборакнинг таҳажжуд ўқишига ҳаваси келиб, ҳасрат қилиб, «Биз ҳам кенгчиликда бўлганимизда, мен ҳам туни билан таҳажжуд ўқир эдим», дер эди. Иккинчиси – у ишлаётганида қулоғига азон товуши кирса, мабодо болғасини тепага кўтарган бўлса, шуни уриб қўяйин, демасди. Ўша заҳоти болғасини пастга туширар ва «Азонни эшитганимдан кейин менга болғани ушлаб туриш ярашмайди», дер эди ва масжидга қараб кетар эди», деди. Туш кўрган киши: «Абдуллоҳ ибн Муборакдан ҳам мартабасининг юқори бўлишига шу нарса сабаб бўлган экан», деди. Эътибор беринг, темирчи ҳам ҳалол ризқ талабида эди. Азон эшитилиб, биринчи даражадаги фарз билан иккинчи даражадаги фарз тўқнаш келган эди, биринчи даражадагисини устун қўйди ва Аллоҳ буюк муҳаддисларга бермаган мақомга эришди.
Манба: https://t.me/hikmatlar
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қурбон ҳайити яқинлашгани сари ижтимоий тармоқларда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш, устидан кулиш, уларни инсонлар каби “гапиртириш”, сўйилиши олдидан қўрқувини мазах қилишни акс эттирган турли ҳажвий видео, расм, гиф, мем ва бошқа турдаги тасвирлар кўпаяди.
Динимизда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш “шаръан ҳаром ва гуноҳ амал” саналади. Бунинг бир нечта асосий сабаблари бор:
1. Жонлиқларни мазах қилиш – Аллоҳнинг шиорларини улуғлашга зид амал.
Қурбонлик – бу шунчаки жонлиқни сўйиш эмас, балки Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган улуғ ибодат ва диннинг шиоридир. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Ким Аллоҳнинг нишонларини улуғласа, бас, албатта, бу, қалбларнинг тақвосидандир” (Ҳаж сураси, 32-оят).
Бошқа оятда: “Биз туяларни сизлар учун Аллоҳнинг шиорларидан қилдик...” дейилади (Ҳаж сураси, 36-оят).
Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ ва бошқа бир қанча муфассирлар “Оятдаги “шиор” сўзи – инсонни Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган ҳар қандай ибодатни англатади” дейдилар.
Демак, қурбонликка аталган жонлиқни масхара қилиш – бевосита Аллоҳ буюрган ибодатни масхара қилиш, Аллоҳнинг шиорларини пастга уриш билан баробардир.
2. Ибодат билан ҳазиллашишнинг хатари
Диний амаллар, хусусан қурбон ҳайити каби муқаддас кунларда бажариладиган қурбонлик ибодати ҳазил-мазах мавзуси бўлмаслиги лозим. Агар инсон қурбонликни ёки шариатнинг бирор амалини қасддан камситиб, масхара қилса, бу унинг иймонига путур етказади. Ҳатто “шунчаки ҳазил” деб қилинаётган бўлса ҳам, бу иш гуноҳ ва ибодат ҳисобланган амалга нисбатан ҳурматсизлик ҳисобланади.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: «Агар улардан сўрасанг, албатта: “Биз фақат ўзимизча гап қилиб ўйнаётган эдик, холос”, дейишади. Сен: “Аллоҳни ва Унинг оятларини истеҳзо қилаётган эдингизми?” деб айт» (Тавба сураси, 65-оят).
Хулоса қилиб айтганда, қурбонлик – Аллоҳ таоло буюрган ибодат. Уни “мем” ёки “прикол”га айлантиришдан эҳтиёт бўлинг. Бунинг учун:
1. Бундай расм ва видеоларга “лайк” босманг ва уларни тарқатманг.
2. Бундай контент тайёрлаётганларни огоҳлантиринг.
3. Қурбонлик бу – Аллоҳ буюрган ва Унинг розилиги учун қилинадиган ибодат эканини унутманг.
Даврон НУРМУҲАММАД
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 