Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
21 Апрел, 2026   |   3 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:10
Қуёш
05:35
Пешин
12:27
Аср
17:10
Шом
19:13
Хуфтон
20:32
Bismillah
21 Апрел, 2026, 3 Зулқаъда, 1447

Онажон, мендан воз кечманг!

26.12.2017   6482   2 min.
Онажон, мендан воз кечманг!

Ассалому алайкум, онажон! Яхшимисиз? Мен яхшиман, туғилишимга жудаям оз вақт қолди. Сизга айтишим керак бўлган бир гапим бор: мен баъзи нуқсонлар билан, ёруғ дунё­дагилар тили билан айтганда ногирон бўлиб туғиламан. Аммо бунинг учун ҳеч кимнинг олдида бошим эгик бўлмайди, биргина сиздан ташқари…

Сиздан узр сўрайман…

Кутганларингизнинг ҳаммасига жавоб беролмаслигим учун…

Қўшнилар болаларини мен билан бирга ўйнатишни хоҳлашмаган пайтларда чекадиган изтиробларингиз учун…

Мен сабабли эшитган, қулоғингиз остидан кетмай қалбингизни поралайдиган “Боламас, бутун умрга етадиган ташвиш туғдинг”, каби гаплар учун…

Дўконма-дўкон юриб, велосипед қидиришнинг ширин завқларини ҳис этиш ўрнига, ногиронлар аравачаси ахтаришнинг азобига рўбарў қилганим учун…

Сиз чақирилмай қолиб кетадиган тўй-маърака, тадбирлар учун…

Ёки чақирилсангиз ҳам, мени ташлаб боролмайдиган йиғинлар учун узр сўрайман, Онажон!

Сиздан бир илтимосим ҳам бор: мендан воз кечманг! Ва эсингиздан чиқарманг:

Қувватсиз оёқларим билан зинапоялардан чиқишим машаққатга айланса ҳам, мени кўтариб чиқаришга уринманг. Майли, тўсиқларни биргаликда енгайлик, аммо қўлларимдан тутманг. Ёрдам беришни истасангиз, юқорига чиқинг ва “Кел!” денг. Балки уддалашга қийналиб, аламимдан йиғларман. Аммо шунда ҳам пастга тушманг, аксига, мени олға чорланг. Шундай қилмасангиз, ҳеч қачон кучли бўлолмайман.

Қулоқларим яхши эшитмагани учун гапиришга ўрганишимга анча муддат керак бўлар, балки… Бироқ, онажон, умидингизни узманг, мен билан кўпроқ гаплашинг, жим бўлиб олманг. Қўшиқлар куйланг, китоблар ўқиб беринг, шундай қилмасангиз… ҳеч қачон гапира олмаслигим ҳам мумкин…

Ҳамиша эътиборда бўлишим кераклигини имтиёз билиб, инжиқлик, қайсарлик қилсам, менга “Йўқ!” дея олинг. Раҳм-шафқатингиз ҳамма истаганларимни бажаришга ундамасин. Мени қувонтирганингиздек, йиғлата билинг. Йиғласам ҳам, мени оёқда туришга мажбур қилингки, келажакда биргаликда йиғламайлик.

Балки… дунёга келганимда бошқалардан юзу кўзим, аъзоларим бошқача бўлар, чиройли кўринмасман… Лекин сиз менга доим муҳаббат билан қаранг. Шундай қилингки, ойнага қараганимда ҳамманики сингари нуқсонсиз чеҳрани кўра олай…

Балки бошқа болалардек бир нарсани тезда тушунолмасман, англолмасман. Бироқ сиз тушунтиришдан эринманг, Онажон, юз марталаб такрорланг. Бўлмаса шундайимча ўтиб кетишим ҳам мумкин.

Яна бир гап, бу сатрларни ўқиётганда, кўзёш тўкманг, хўпми? Чунки мен буларни ёзаётиб асло йиғламадим. Ахир, сиз менинг онамсиз, Онажонимсиз, шундай эмасми?!

 

Ирфон тақвимидан

Ибратли ҳикоялар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Закот ҳисобидан фақир уйини таъмирлаб бериш

20.04.2026   4706   2 min.
Закот ҳисобидан фақир уйини таъмирлаб бериш

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Савол: Закот маблағлари орқали камбағалларнинг уйини таъмирлаб бериш мумкинми? Бу ҳолатда закот адо бўладими?


Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Агар бу иш тўғри шаклда ташкил қилинса, албатта закот адо бўлади. Закот маблағларидан уй-жойларни таъмирлаб бериш бир неча кўринишда амалга оширилиши мумкин:

1. Таъмирлаш учун пул бериш.
2. Қурилиш молларини олиб бериш.
3. Таъмирлаш жараёнини тўлиқ ташкил қилиб бериш.

Биринчи ва иккинчи ҳолатда закот адо бўлиши шубҳасиз. Чунки биринчи ҳолатда закот берувчи томон фақирга закотини беради ва шариатда талаб қилинган “тамлик” топилади. Иккинчи ҳолатда ҳам “тамлик” топилади. Қолаверса, мазҳабимиз қоидаларига кўра закот каби молиявий ибодатларда қийматини ёки унинг ўрнига бирор нарсани мулк қилиб бериш жоиз ҳисобланади.

Учинчи ҳолат эса бироз мураккаб жараён ҳисобланиб, агар тўғри ташкил этилса, закот адо бўлади, акс ҳолда закот ўтмайди.

Агар закот берувчи томон қурилиш ташкилоти билан тўғридан-тўғри ўзи шартнома тузиб, шу орқали камбағалнинг уйини таъмирлатиб берса, закот адо бўлмай қолади. Чунки бунда “маблағни камбағалга мулк қилиб бериш” эмас, балки “хизмат кўрсатиш” ёки “фойда келтириш” содир бўлади.

Агар камбағал киши закот берувчига “Уйимни таъмирлаш учун менинг номимдан уста ёки қурилиш-таъмирлаш ширкатини ёлла, кейин унга закот пулидан тўла” деса, бу ҳолатда закот пулидан уста ёки қурилиш фирмасига тўлаши мумкин. Чунки бу ҳолатда закот берувчи камбағалнинг вакили сифатида уста ёки қурилиш фирмаси билан шартнома тузади. Таъмирлаш натижасида камбағал билан уста ёки қурилиш фирмаси ўртасида қарздорлик юзага келади. Закот берувчи эса камбағалнинг буйруғи асосида ана шу қарзни закот маблағи орқали тўлайди.

Демак, учинчи ҳолатда закот адо бўлиши учун жараённи юқорида айтилганидек ташкил қилиниши лозим бўлади.

Ана шунда закот берувчи камбағалга таъмирлаш хизматини кўрсатган эмас, балки унинг қарзини ўз рухсати билан закот маблағлари орқали тўлаган бўлади. Шундай қилинса, закот тўғри адо бўлади Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази

Мақолалар