Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
24 Январ, 2026   |   5 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:19
Қуёш
07:42
Пешин
12:40
Аср
15:48
Шом
17:33
Хуфтон
18:49
Bismillah
24 Январ, 2026, 5 Шаъбон, 1447

Мўминларнинг оналари

29.11.2017   10029   2 min.
Мўминларнинг оналари

Пайғамбар алайҳиссаломнинг завжалари бўлишдек улуғ шарафга эга бўлган оналаримиз ислом дини ривожи ва равнақи учун катта ҳисса қўшганлар. Биргина Оиша розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи вассалламдан 2210 та ҳадис ривоят қилганлар. Ушбу ҳадисларда ибодат, муомалот, хусусан, аёлларга тегишли кўплаб фиқҳий масалалар баён қилинган.

Аллоҳ таоло томонидан оналаримиз ҳақида ояти карима ҳам нозил қилинган. Аҳзоб сурасининг 32-34 оятларида шундай дейди:

Эй, Пайғамбар аёллари! Агар тақводор бўлсангиз, (ўзга) аёлларнинг бирортаси каби эмасдирсиз. Бас, сизлар (номаҳрам эркакларга) майин сўз қилмангиз, акс ҳолда қалбида бузуқлик бўлган кимса (сиздан) тама қилиб қолур. Яхши (тўғри) сўзни сўзлангиз! Ўз уйларингизда қарор топингиз, (кўчага чиққанингизда) илгариги жоҳилият (даври) ясанишидек ясанмангиз! Намозни баркамол адо этингиз, закотни берингиз ҳамда Аллоҳ ва Унинг пайғамбарига итоат этингиз! Эй, (Пайғамбарнинг) хонадон аҳли! Аллоҳ сизлардан гуноҳни кетказишни ва сизларни обдон поклашни истайди, холос.

Ислом тарихига назар солсак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам камтарона ҳаёт кечиришни ихтиёр этганларини кўрамиз. Бу имкон йўқлиги ёки ноиложликдан эмас, фақирона кун кўришни афзал билганларидан эди. Агар хоҳласалар бутун дунё зийнатлари оёқлари остида муҳайё қилинарди, лекин буни ихтиёр этмадилар.

Пайғамбаримиз алайҳиссалом билан бир ёстиққа бош қўйган оналаримиз ҳам қандай қийинчилик, машаққат бўлмасин, сабр қилдилар, бу билан барча муслима аёлларга ўрнак бўлдилар. Улар ер юзидаги энг улуғ зот билан бирга оила қуриб яшаётганларини жуда яхши билар эдилар. Уларнинг уйида энг улуғ калом - Қуръон оятлари тушиб турар эди. Оналаримиз нафақат мол-дунёга, айшу ишратга берилмасликда, балки, масъулиятни сезишда ҳам, охиратни бу дунёдан устун қўйишда ҳам бошқалардан фарқ қилишлари лозим эди. Шундай бўлди ҳам. Жамики солиҳа аёлларга намуна ва ибрат бўлиб қолдилар.

“Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юрти талабаси

Ойбек МАЪРУПОВ.

Сийрат ва ислом тарихи
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Муфтий ҳазрат: "Технология инсонни эмас, инсон технологияни бошқариши керак!"

21.01.2026   3323   2 min.
Муфтий ҳазрат:

Қоҳирада ўтказилган халқаро анжуманда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари илмий маъруза қилиб, анжуманнинг мавзуси ва муҳокама этилаётган масалалар юзасидан нутқ сўзладилар. 

Муфтий ҳазратлари ўз чиқишида бугунги кунда сунъий интеллект жуда тез ривожланиб, унинг имкониятларидан иқтисодиёт, таълим, маданият, хизмат кўрсатиш ва медиа соҳаларида самарали фойдаланилаётгани, ўз навбатида унинг афзалликлари билан бирга зарарли томонлари ҳам борлигини, шу боис сунъий идрокни бошқариш, тартибга солиш ва назорат қилиш ҳозирги кунда жуда ҳам муҳимлигига урғу қаратдилар. 

Маърузада сунъий интеллект инсон ҳаётига ўзининг ижобий ва салбий таъсирини кўрсатаётгани, жумладан, диний суҳбатлар ва мавъизаларни таъсирли роликлар орқали намойиш этиш ва керакли маълумотларни топишда жуда қўл келаётганини баён қилдилар. Бироқ баъзи инсонлар шаръий савол-жавоб, фатво олишда ҳам сунъий идрокдан фойдаланаётгани, ҳолбуки, бундай масалаларда ундан олинган жавобларга динимизга кўра, таяниб бўлмаслигини ҳужжат-далиллар билан келтириб ўтдилар. Зеро, шариатга кўра, фатво чиқариш фақиҳнинг бевосита иштирокини талаб этиши, қолаверса, масала сўровчининг ҳолатига, замонига, маконига, урф-одатларига ҳамда ижтимоий ва иқтисодий шароитларга қараб жавоб берилиши, бундай жиҳатларни сунъий интеллект мустақил равишда тўлиқ бажара олмаслиги кабилар билан изоҳланди.

Шунингдек, нутқда сунъий интеллектдан фойданиш мумкин бўлган соҳаларга алоҳида тўхталинди, хусусан, савол-жавобларни таҳлил қилиш, зарур маълумотларни топиш, жамоат хавфсизлигини мустаҳкамлаш, “ақлли шаҳар”, “хавфсиз шаҳар” ва “рақамли шаҳар” каби бир қатор йўналишларда  унумли фойдаланиш замонавий тараққиёт талаби экани мисоллар билан қайд этилди.

Анжуман иштирокчилари Муфтий ҳазратларининг сунъий идрок борасидаги хулосалари ҳар жиҳатдан асосли эканини эътироф этиб, тақдим этилган маълумотларни юқори баҳоладилар. Миср томони илтимосига кўра, Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари анжуман тафсилотлари ҳақида интервью бердилар.  

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат: Муфтий ҳазрат:
Ўзбекистон янгиликлари