Юртимизда меҳмон бўлган муборак Рамазон ҳам охирлаб бормоқда. Солиҳ амалларни етарлича қила олмаган мўмин бандалар учун имконият тугади дегани эмас экан. Чунки амаллар хотимасига қараб белгиланиши маълумдир. Шунинг учун ҳам азиз юртдошлар, қолган мана шу оз миқдордаги саноқли кунларни ўзгача ғайрат-шижоат билан ўтказишга ҳаракат қилайлик. Бу борада бизга мўминнинг асосий қуроли бўлган дуо ёрдам беради.
Аллоҳ таоло мусулмонларга рўзани фарз қилган оятларининг сўнггида мана бундай марҳамат қилади: “Бандаларим қачон сиздан Мен ҳақимда сўрасалар, (айтинг) Мен яқинман, дуо қилувчи қачон дуо қилса, ижобат қиламан”. (Бақара сураси). Рўзадорнинг дуоси шаксиз қабул қилиниши ҳақида Пайғамбар (с.а.в.) ҳам бир неча ҳадисларда таъкидлаб ўтганлар. Жумладан, ибн Умар (р.) ривоят қилган ҳадисда “Рўзадорнинг оғиз очиш даврида қабул қилинадиган дуоси бор”, (Насоий ривояти) деган бўлсалар, Абу Ҳурайра (р)дан ривоят қилинган ҳадисда “уч кишининг дуосини қайтармаслик Аллоҳнинг зиммасидадир: рўзадорни оғиз очгунча (қилган дуосини), мазлумни ғолиб келгунча (қилган дуосини) ва мусофирни қайтиб келгунча (қилган дуосини)”, деганлар (Баззор ривояти). Яна бир ҳадисда ул зот марҳамат қиладилар: “Рамазонда Аллоҳни кўп ёд этувчи мағфират қилинади ва бу ойда Аллоҳдан сўровчи қуруқ қолмайди”. (Табароний ривояти). Булардан кўриниб турибдики, биз дуо орқали катта-катта фазилатларга эришишимиз мумкин экан. Айниқса, сизу-бизлар ўтказаётган дамларда Аллоҳ таоло илтижоларни қайтармаслигини унтмаслигимиз керак экан.
Диёримиздаги кўплаб масжидларда Рамазон шарофати билан бошланган Қуръон хатмлари давом этмоқда. Бу ҳам бизлар учун яна бир фурсат демакдир. Чунки Имом Байҳақий Анас (р) дан ривоят қилган ҳадисда Набий (с.а.в.): “Ҳар бир хатмнинг мустажоб дуоси бор”, деганлар. Ушбу ҳадис бошқа ўринда мана бундай лафз билан келади “Қуръон хатмида мустажоб дуо ва жаннатда бир дарахт бор”. (Байҳақий ривояти).
Хуллас, азиз ака-ука ва опа сингиллар, модомики Рамазон ҳали тугамаган экан, биз учун мустажоб дуолар имконияти бордир. Келинглар, гуноҳларимизни кечирилиши, фарзандларимизни бахту-саодати, диёримизни гуллаб-яшнаши учун туну-кун дуоларда бўлайлик, шоядки Аллоҳ таолонинг бахтли бандалари қатори Раййон эшигидан жаннатига кирсак.
Саййиджамол Масайитов
Адлия вазирлиги шариат тамойиллари асосида фаолият юритувчи банклар ва исломий молиялаштириш хизматларини ко‘рсатувчи бо‘линмаларни лицензиялаш тартибини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатни давлат ро‘йхатидан о‘тказди. Kapital.uz билдиришича, бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати хабар берди.
Қонунчиликка ко‘ра, исломий молиялаштириш фаолияти фақат лицензия асосида амалга оширилади. Янги тартиб тадбиркорларга ислом банкларини ташкил этиш, амалдаги тижорат банкларига эса “Исломий дарча” (Исламиc windows)ни очиш учун ҳуқуқий асос яратади.
Фаолиятни бошлаш учун муассислар Марказий банк билан келишилган таркибдаги махсус Шариат кенгашини шакллантириши, малакали раҳбарни тайинлаши ҳамда халқаро стандартларга мувофиқликни та’минлайдиган ички сиёсатни ишлаб чиқиши лозим.
Ҳужжатда кадрлар таркибига алоҳида талаблар белгиланган. Шариат кенгаши камида уч нафар мутахассисдан иборат бо‘лиши керак. Кенгаш раиси ва унинг о‘ринбосари исломшунослик ё‘налишида олий ма’лумотга эга бо‘лиши шарт. Қолган а’золар ҳуқуқшунос ёки иқтисодчи бо‘лиши мумкин. Ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар камида 5 йиллик амалий тажрибага, техник мутахассислар эса банк, молия ёки ҳуқуқ соҳасида камида 7 йиллик иш стажига эга бо‘лиши талаб этилади.
Кенгашнинг камида бир нафар а’зоси (2027-йил 1-июльдан бошлаб эса барча а’золари) ААОИФИ халқаро сертификатига эга бо‘лиши лозим. Бундан ташқари, ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар бирламчи манбалар билан ишлаш учун араб тилини билиши шарт.
Исломий молиялаштириш ё‘налиши раҳбарига ҳам қат’ий талаблар қо‘йилган. У камида 7 йиллик молия соҳасидаги иш тажрибасига, иқтисодий ёки тегишли олий ма’лумотга ҳамда ААОИФИ сертификатига эга бо‘лиши керак.
Шунингдек, Марказий банк билан келишилган топ-менежерлар лавозимга киришганидан кейин бу ҳақда 5 иш куни ичида ёзма равишда хабар бериш мажбуриятини назарда тутувчи норма бекор қилинди.
Эслатиб о‘тамиз, жорий йил июн ойи бошида Марказий банк ислом молиялаштириш тизимини ан’анавий молия тизимига интеграция қилиш бо‘йича норматив ҳужжат лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қо‘йганди. Унда лицензия бериш, раҳбариятни келишиш ҳамда амалдаги микромолия ташкилотларини босқичма-босқич ислом банкларига айлантириш механизмлари батафсил баён этилган эди.
Лойиҳага ко‘ра, молия ташкилотлари Шариат кенгаши ва ички аудит хизматини ташкил этиши, шариат стандартларига риоя қилиш сиёсатини тасдиқлаши шарт. Банклар автоматлаштирилган тизимларда алоҳида бухгалтерия ҳисобини юритиши, шариат талабларига мос бо‘лмаган даромадларни эса фақат хайрия мақсадларига ё‘налтириши белгиланган.
Кадрлар учун ҳам алоҳида талаблар назарда тутилган. Шариат кенгаши а’золари ва раҳбарлар тегишли ма’лумот ҳамда ААОИФИ (CСАА, CПААГE, CИПА ёки CПСС) сертификатларига эга бо‘лиши керак. Ислом ҳуқуқи бо‘йича мутахассислар араб тилини билиши, уларнинг камида учдан икки қисми О‘збекистон фуқаролари бо‘лиши лозим. Раҳбар лавозимига номзодлар эса Марказий банкда ишбилармонлик обро‘си ва таваккалчиликларни бошқариш бо‘йича суҳбатдан о‘тади.
Лойиҳа мамлакатдаги барча кредит ташкилотлари учун ҳам янги талабларни белгилаган. Лицензия бериш учун давлат божи энг кам устав капиталининг 0,1% и миқдорида этиб белгиланган. Филиал очишда эса ногиронлиги бо‘лган шахслар учун то‘сиқсиз муҳит мавжудлиги юзасидан Қурилиш инспекциясининг хулосасини олиш мажбурий этиб белгиланган.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати