Муборак Рамазон ойини кутиб олишда халқларнинг ҳар бирининг ўзига хос урф-одатлари ва анъаналари мавжуд. Европа қитъасида жойлашган Албания давлати мусулмонлари ҳам Рамазон ойини шоду-хуррамлик билан қаршилашади. Албан халқи Рамазон ойи келиши билан қайси дин вакили бўлишига қарамай, қўшниларига таомлар тарқатади, меҳмонлар учун зиёфат дастурхони ёзади. Бу муборак ойда қилинадиган одат тусига кирган энг яхши расм-русумлардан бири – қариндошлик ришталарини мустаҳкамлаш, борди-келди зиёратларини уюштириш ва жамоат учун ифторлик дастурхонларини ёзишдир.
Албаниялик мусулмонлар Рамазон ойида ифторлик дастурхонига гўшт билан тухум қўшилган таомлар, узум ва олхўри шарбати, ловия, карам, картошка ва ҳар хил зираворлардан тайёрланган суюқ таомлар тортиқ қилишни хуш кўришади.
Рамазон ойига ҳозирлик кўриш учун қуруқ гўштлар, ловия олдиндан сақлаб қўйилади. Сут маҳсулотлари бу муборак Рамазон ойида кўп миқдорда истеъмол қилинади. Шунингдек, албанлар қўй, бузоқ ва эчки гўштларини сут ва картошка билан аралаштириб тайёрланган таомларни ҳамда товуқ гўштини қайнатилган гуруч ва сутли патир билан тановул қилишни ёқтиришади.
Шунингдек, Рамазон ойида албанлар “Симс”, “Кадоиф”, “Шакарбаря” ва “Паҳлава” каби махсус ширинликлар тайёрлашади.
Муҳими улар рўза ибодатини кишининг ўзини ҳар қандай ёмон хулқ ва фаҳш сўзларни гапиришдан узоқ бўлиши деб билиб, бу салбий иллатлардан нафсини тийишга ҳаракат қиладилар. Масжидларда таровеҳ намозида қатнашади, Қуръонни хатм қилишади. Айниқса, албан халқи “Лайлатул қадр” кечасини ўзгача тароват билан қаршилайди. Унда махсус “Ҳосуд” номли ширинлик тайёрлаб, қариндошлар ва қўшниларга тарқатадилар, бир-бирларига эзгу тилаклар билдиришади.
Халқаро алоқалар бўлими ходими
Илёсхон АҲМЕДОВ тайёрлади.
Кувайтнинг “Q8 Press” нашрида I Халқаро ислом цивилизацияси форуми якунларига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Нашрда қайд этилишича, форум ислом цивилизацияси меросини ўрганиш, асраб-авайлаш ва тарғиб қилиш соҳасида халқаро ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқадиган муҳим тадбирга айланган. Унинг асосий натижаси сифатида мазкур йўналишдаги глобал ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган, ўнта халқаро ташаббусни қамраб олган Тошкент декларациясининг қабул қилингани бўлди.
Ушбу декларация доирасида халқаро ташкилотлар, илмий муассасалар, музейлар, кутубхоналар ва тадқиқот марказларини бирлаштирувчи Жаҳон ислом цивилизацияси альянсини ташкил этиш назарда тутилган.
Шунингдек, ислом цивилизацияси меросининг жаҳон рақамли реестри ва кутубхонасини яратиш, халқаро мукофот, жамғарма, энциклопедия ҳамда музейлар уюшмасини таъсис этиш режалаштирилган. Бундан ташқари, 2030 йилгача мўлжалланган қўшма “Йўл харитаси”ни ишлаб чиқиш ҳам декларациянинг муҳим ташаббусларидан бири сифатида белгиланган.
“Q8 Press” нашрининг ёзишича, анжуманда илгари сурилган ташаббуслар шерикликни ривожлантириш, тарихий-маданий меросни асраб-авайлаш, тинчлик, ўзаро ҳурмат ва маданиятлараро мулоқот қадриятларини мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати