Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
«Совчилик» дегани муайян бир аёл ёки қизга уйланиш истагини унинг ўзига ёки валийсига билдиришдир. Аслида, аёл кишининг ўзи ёки яқинлари томонидан куёвнинг ўзига ёки унинг оила тарафига совчилик қилиниши ҳам мумкин.
Бу билдириш уйланмоқчи кишининг ўзи ёки унинг вакили томонидан бўлиши мумкин. Шунингдек, совчиликни никоҳи исталган шахсга ёки унинг ишбошиларидан бирига билдириш ҳам мумкин.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Ҳафса онамизга уйланганларида у кишининг оталари Умар розияллоҳу анҳуга совчилик қилганлар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Салама розияллоҳу анҳога уйланганларида у кишининг ўзларига совчилик қилганлар.
Фазийлатли кишиларга аёлнинг ўзи, ота-онаси ёки ишбошиларидан бири совчилик қилиши жоиз.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига баъзи аёллар келиб, ўзини никоҳлаб олишларини сўраганлар.
عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَتْهُ امْرَأَةٌ تَعْرِضُ نَفْسَهَا عَلَيْهِ فَخَفَّضَ فِيهَا النَّظَرَ وَرَفَعَهُ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ. وَفِي رِوَايَةٍ: قَالَ أَنَسٌ: إِنَّ امْرَأَةً عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَضَحِكَتِ ابْنَةُ أَنَسٍ، فَقَالَتْ: مَا كَانَ أَقَلَّ حَيَاءَهَا فَقَالَ أَنَسٌ: هِيَ خَيْرٌ مِنْكِ عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Саҳл ибн Саъд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: "Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида эдик. Бир аёл келиб, у кишига ўзини тақдим қилди. У зот унга бошдан-оёқ назар солиб қарадилар" (Бешовлари ривоят қилганлар).
Бошқа бир ривоятда: Анас: «Бир аёл ўзини Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга тақдим қилди», деди.
Анаснинг қизи кулиб: «Мунча ҳам ҳаёси оз экан!», деди. Шунда Анас: «У сендан яхшироқ. У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга ўзини тақдим қилди», деди.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ مِنْ خُنَيْسِ بْنِ حُذَافَةَ السَّهْمِيِّ، وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تُوُفِّيَ بِالْمَدِينَةِ، فَقَالَ عُمَرُ: عَرَضْتُ حَفْصَةَ عَلَى عُثْمَانَ، فَقَالَ: سَأَنْظُرُ فِي أَمْرِي، فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ ثُمَّ لَقِيَنِي، فَقَالَ: قَدْ بَدَا لِي أَلَّا أَتَزَوَّجَ يَوْمِي هَذَا. فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ فَقُلْتُ: إِنْ شِئْتَ زَوَّجْتُكَ حَفْصَةََ، فَصَمَتَ أَبُو بَكْرٍ، وَكُنْتُ أَوْجَدَ عَلَيهِ مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ، فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ، ثُمَّ خَطَبَهَا رَسُولُ اللهِ، فَأَنْكَحْتُهَا إِيَّاهُ، فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ: لَعَلَّكَ وَجَدْتَ عَلَيَّ حِينَ عَرَضْتَ عَلَيَّ حَفْصَةَ فَلَمْ أَرْجِعْ إِلَيْكَ شَيْئًا، قَالَ عُمَرُ: قُلْتُ: نَعَمْ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ: إِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْكَ فِيمَا عَرَضْتَ عَلَيَّ إِلَّا أَنِّي كُنْتُ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ ذَكَرَهَا، فَلَمْ أَكُنْ لِأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، وَلَوْ تَرَكَهَا قَبِلْتُهَا. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Ҳафса Хунайс ибн Ҳузафа ас-Саҳмийдан бева қолди. У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан бўлиб, Мадинада вафот этган эди. Бас, Умар айтди: «Ҳафсани Усмонга тақдим қилдим. У «Ўйлаб кўрай-чи», деди. Бир неча кун кутдим. Сўнг у менга учраб, «Ҳозирги кунда уйланмай турганим маъқулга ўхшайди», деди.
Абу Бакр Сиддиққа учраб, «Хоҳласанг, сенга Ҳафсани никоҳлаб бераман», дедим. Абу Бакр индамади. Ўшанда ундан Усмондан аччиғим чиққанидан кўра кўпроқ аччиғим чиқди. Бир неча кун турганимдан сўнг унга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам совчи бўлдилар ва мен уни у зотга никоҳлаб бердим. Сўнгра Абу Бакр менга учраб:
«Ҳафсани менга тақдим қилганингда, мен эса сенга жавоб бермаганимда, аччиғинг чиққан бўлса керак?» деди.
«Ҳа», дедим.
«Мени сенга жавоб беришдан фақат Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг уни зикр қилганларини эшитганим ман қилди, холос. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сирларини фош қилишим мумкин эмас эди. У зот тарк қилганларида, уни қабул қилар эдим», деди Абу Бакр».
Бухорий ривоят қилган.
Бизнинг шароитимизда, одатда, совчилик йигитнинг ота-онаси ёки улар тайинлаган кишилар томонидан келинликка номзоднинг ота-онасига ёки оила аъзоларига қилинади.
Айтайлик, мазкур иш содир бўлди. Эркак томондан аёл-қиз томонга совчилик қилинди. Энди аёл-қиз тараф муносиб куёв танлаш мажбуриятида қолади. Албатта, улар ҳам бу танлашда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўрсатма ва тавсияларига амал қилсалар, жуда ҳам яхши бўлади ва бундай ўта нозик, умр савдоси бўлган ишда энг тўғри йўл тутган бўладилар.
"Бахтиёр оила" китобидан
Покистон пойтахти Исломобод шаҳрида “International Silk Route Festival – 2026” халқаро фестивали бўлиб ўтди,деб хабар бермоқда “Дунё” AA.
Фестивалнинг тантанали очилиш маросимида Покистон Бош вазирининг туризм масалалари бўйича маслаҳатчиси Сардар Ясир Иляс Хан, Покистон Туризмни ривожлантириш корпорацияси раҳбари Афтаб Ур Реҳман Рана, Шри-Ланка ва Малайзия туризм идоралари раҳбарлари, дипломатик корпус вакиллари, маҳаллий ва хорижий туристик компаниялар, меҳмонхона бизнеси вакиллари, оммавий ахборот воситалари ҳамда кенг жамоатчилик вакиллари қатнашди.
Мамлакатимизнинг Покистондаги элчихонаси томонидан фестиваль майдонида Ўзбекистон павильони ташкил этилди.
Ўзбекистон миллий стендида мамлакатимизнинг зиёрат, маданий, гастрономик, тиббий, ишбилармонлик ва MICE-туризм йўналишларидаги салоҳияти, ривожланган туристик инфратузилмаси, замонавий хизматлар ҳамда сайёҳлик манзилгоҳлари намойиш этилди.
Шунингдек, дипломатлар томонидан Ўзбекистоннинг сайёҳлик салоҳиятига доир тақдимотлар ўтказилди. Уларда туризм инфратузилмасини ривожлантириш бўйича замонавий лойиҳалар ҳақида маълумот берилди.
“Uzbekistan Airways” ва “Centrum Air” авиакомпаниялари Ўзбекистон ва Покистон ўртасида ҳафтасига тўққизта тўғридан-тўғри авиақатновни амалга ошираётгани, йўналишлар тармоғини кенгайтириш, қулай алоқа ва хизматларни таклиф этиш бўйича ишлар давом этаётгани таъкидланди.
Тадбир доирасида Покистон ва бошқа мамлакатларнинг етакчи туроператорлари, инвесторлари ҳамда оммавий ахборот воситалари вакиллари билан B2B форматида учрашувлар ўтказилди.
Ўзбекистон павильонига Покистон Бош вазирининг туризм масалалари бўйича маслаҳатчиси Сардар Ясир Иляс Хан ташриф буюрди. У Ўзбекистоннинг сайёҳлик салоҳиятини ва мамлакатимиз раҳбарияти томонидан хорижий сайёҳларни жалб этиш бўйича амалга оширилаётган ишларни юксак баҳолади.
– Туризмни иқтисодиётнинг драйвер соҳасига айлантириш борасида Ўзбекистон тажрибасини ўрганиш биз учун ҳар томонлама фойдали бўлади, – деди Покистон Бош вазирининг маслаҳатчиси. – Хусусан, Ўзбекистон Покистондан ҳам сайёҳларни жалб этишда фаоллик кўрсатмоқда. Сўнгги икки йил ичида покистонликлар учун виза тартиби соддалаштирилди, Исломобод, Лаҳор ва Карачи шаҳарларига тўғридан-тўғри авиақатновлар йўлга қўйилди. Ўзбекистон элчихонаси томонидан Покистон ҳудудларида мунтазам тарғибот тадбирлари ўтказилмоқда. Биз Ўзбекистон тажрибасини ўрганиш ва туризм соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтириш мақсадида Покистон ҳукумати ҳамда хусусий сектор вакиллари иштирокида махсус ишчи гуруҳ ташкил этмоқдамиз.
Анжуманнинг иккинчи кунида “Ипак йўлида туризм, савдо ва инвестициялар” мавзусида мулоқот сессияси бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон элчиси Алишер Тўхтаев нутқ сўзлаб, мамлакатимизда туризм соҳасини ривожлантириш борасида амалга оширилаётган ислоҳотлар ва Ўзбекистоннинг туристик жозибадорлигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар ҳақида атрофлича тўхталди. Ўзбекистон ва Покистон ўртасидаги тарихий-маданий муштараклик, умумий мерос ва халқлар ўртасидаги анъанавий дўстлик алоқаларини туризм, савдо, инвестициялар ҳамда минтақавий боғлиқлик соҳаларидаги амалий ҳамкорликка айлантириш вақти келганини таъкидлади.
Дипломатик миссия раҳбари, шунингдек, Янги Тошкент лойиҳаси доирасида барпо этилаётган замонавий шаҳарсозлик инфратузилмаси, бизнес ва инвестициялар учун очилаётган янги имкониятларга алоҳида тўхталиб ўтди ҳамда Покистон компаниялари ва инвесторларини туристик, инфратузилмавий ва бошқа истиқболли лойиҳаларда фаол иштирок этишга чақирди.
Қувонарлиси, Ўзбекистон павильони икки кун давомида покистонликлар ва Исломобод шаҳри меҳмонлари билан гавжум бўлди. Уларга Ўзбекистоннинг сайёҳлик салоҳиятига бағишланган журналлар, брошюралар, буклетлар ва бошқа тарқатма материаллар тарқатилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати