04 Ноябр, 2026, 24 Жумадул аввал, 1448
04 Ноябр, 2026, 24 Жумадул аввал, 1448
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳу
Айтинг-чи, бу дунёда ким сиз учун жонини бера олади, ким сиз учун ўзини қурбон қилишга тайёр? Бир ўйлаб кўринг-чи? Аллоҳга қасамки, онангиздан бошқа одамни топа олмайсиз. Ҳеч ким сизни онангиз каби севмайди, сизга ғамхўрлик қилмайди.
Ҳикоя қилишларича, бир ёш йигит ўз онасини ёқтирмас экан. Онасининг ташқи кўринишидан уяларкан. У: “Онамнинг овозини эшитишни ҳам, ўзини кўришни ҳам истамайман” деб айтарди. Ахир ҳеч ким онасини сотиб олмайди. Нима бўлганда ҳам у сизнинг онангиз-ку! Сиз онангизнинг розилигини топишингиз керак. Акс ҳолда, Аллоҳнинг ғазабига учрайсиз.
Бу йигитнинг онаси жуда меҳрибон эди. Лекин она қанчалик яхшилик қилмасин, фарзанди яхши муносабатда бўлмасди. Чунки муштипар онанинг фақат бир кўзи бор эди. Фарзанди онасини туғилганидан бери шундай ҳолатда кўрди. Шу сабабли, ўғли онасининг ташқи кўринишини ёқтирмасди. Дўстлари билан учрашганда ҳам онасидан уяларди. Кунларнинг бирида она ўғлининг мактабига борганда фарзанди “нима учун бу ерга келдингиз, бошқа келманг!” деб жаҳл қилди.
Азиз ёшлар, асло онангизга бундай қўпол муносабатда бўлманг! Унинг қалбини синдирманг! Бундай қилсангиз Аллоҳнинг ғазабига учрайсиз.
Ахир фарзанд ўз онасига ҳам шундай муомала қилиши мумкин-ми?!
Аммо, минг афсуски ҳикоямиздаги йигит ўз онасига жуда қўпол муносабатда бўларди. Кунлар ўтиши билан унинг муомаласи янада ёмонлашарди. Лекин она ҳамон ўғлига жуда меҳрибон эди. Она ёлғиз ўзи фарзандини ҳеч кимдан кам қилмай катта қиларди. Фарзанди мактабни тугатди. Аммо ўқишни хорижда давом эттиришга қарор қилди. Онаси қанча илтижо қилиб, яланиб, ёлвормасин фарзанди қарорини ўзгартирмади. Онасини ёлғиз ташлаб ўзи хорижга учиб кетди.
Орадан ойлар, йиллар ўтди. Она ўз фарзандини жуда соғинар, соатлаб дилбандининг расмига тикилиб ўтирарди, суратларини бағрига босарди.
Она ҳар куни ўғлини изларди. Ва ниҳоят, кунларнинг бирида она фарзанди ҳақида хабар топди. Унга: “Фарзандингиз ишга кирди, уйланди, фарзандли бўлди” дейишди. Она маюс овозда “Ҳа, мен бу ҳақда билмас эканман” деди.
Она ортиқ ўғлини кута олмас, ҳатто ўз уйига ҳам сиғмас эди. Охир оқибат ўғлини кўргани хорижга кетди. Ўғлининг уйини топиб борди. Эшик қоққан эди бир аёл эшикни очди. “Мен ўғлимнинг онасиман” деди. Аёл қария аёлни уйга киритди. Буни кўрган ўғилнинг икки юзи қизариб, пешонасидан тер оқди. “Нима учун келдингиз?” деди. Ўғил ҳамон ўз онасидан уяларди. Аёл турмуш ўртоғининг онасига яхши сўзлар айтди. “Бизникида қолинг” деди.
Аммо ўз фарзанди унга ёмон муносабатда бўлди. Унинг қўпол муносабатига она зўрға 3 кун чидади. Лекин келинининг олдида жуда ҳижолат бўлганидан ўз ватанига қайтишга қарор қилди.
Она уйига қайтгач, боласи билан бошқа алоқа қилмади. Ўғлининг фарзандлари аста-секин кўз ўнгида катта бўлишарди. Шунда ўзида оталик туйғуларини ҳис қила бошлади. Ўзининг онасини эслади, онасига қилган қўпол муомаласидан афсусланди. Аммо энди жуда, жудаям кеч эди...
Онасини соғинди, уни кўришни истади. Уйига қайтиб онасидан кечирим сўрашга қарор қилди. Бир нечта жойлардан онасини излади. Лекин унга ҳар сафар “бу ердан кўчиб кетган” деб жавоб беришди. Охири онаси яшаган сўнгги манзилни топди. Улар “Ҳа, онанг шу ерда яшарди, лекин у оламдан ўтган”, дейишди.
Фарзанд қаттиқ хафа бўлди. “Онанг сенга бир мактуб қолдирган эди” деб онанинг омонатини ўғилга беришди. Фарзанд хатни олиб, дарҳол ўқиб чиқди. Унда бундай жумлалар ёзилган эди:
Фарзанд онасининг қабрига бориб, тинмай кўз ёш тўкди. “Онажон мени кечиринг” деб дод соларди.
Азиз ёшлар, ҳатто катталар онангизни ҳаётлик даврида қадрига етинг. Ҳаётингизнинг қувончи ва баракаси – онангиздир. Ҳатто жаннат унинг оёқларининг остидадир. Онангизнинг оёқларидан ўпиб олинг! Шу сўзларни эшитибоқ онангизнинг ҳолидан хабар олинг, уни хурсанд қилинг, қучоқлаб, “мен сизни яхши кўраман” деб айтинг!
Маскат, 2026 йил 3 ноябрь. Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов бошчилигидаги делегация Ўмон Султонлигига амалий ташрифини бошлади. Ташрифда Ўзбекистон Республикасининг Ўмон Султонлигидаги Фавқулодда ва Мухтор Элчиси Абдусалом Хатамов, Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги вакиллари, шунингдек, Марказ Илмий кенгаши аъзолари — Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси вице-президенти Баҳром Абдуҳалимов, Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти ректори Уйғун Ғафуров ҳамда Ислом цивилизацияси маркази илмий ходими Шорустам Шомансуров иштирок этмоқда.
Ташриф доирасида делегация Ўмон Султонлиги Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармаси раиси, доктор Ҳамад бин Муҳаммад ал-Зувайёний билан учрашди, хабар бермоқда iccu.uz..
Учрашувда Ўмон томони бошқарманинг асосий фаолият йўналишлари, тарихий ҳужжатларни реставрация қилиш, сақлаш, тизимлаштириш ва рақамлаштиришда қўлланилаётган замонавий технологиялар ҳамда илғор тажрибалар ҳақида маълумот берди. Шунингдек, муассасанинг илмий нашрлари ва китоб тўпламлари тақдим этилди. Делегация аъзоларига бошқарма фаолияти ва унинг муҳим лойиҳаларига бағишланган видеоматериал ҳам намойиш қилинди.
Музокаралар давомида илмий ва маданий-тарихий ҳамкорликни ривожлантириш, архившунослик соҳасида ўзаро тажриба алмашиш, ҳужжатли меросни асраб-авайлаш ҳамда қўшма илмий-тадқиқот лойиҳаларини амалга ошириш истиқболлари муҳокама этилди.
Мулоқотнинг муҳим йўналишларидан бири Ўзбекистон ва Ўмон ўртасидаги тарихий, маданий ва ижтимоий алоқаларга бағишланган қўшма халқаро конференция ўтказиш ташаббуси бўлди.
Доктор Ҳамад бин Муҳаммад ал-Зувайёний икки халқнинг тарихий муштарак жиҳатлари, турмуш тарзи, диний-маънавий мероси, меъморчилик анъаналари ҳамда тарихий нумизматика соҳасидаги алоқаларини чуқур тадқиқ этиш таклифини илгари сурди.
Ҳамкорлик истиқболларига тўхталар экан, доктор Ҳамад бин Муҳаммад ал-Зувайёний қуйидагиларни таъкидлади:
«Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази минтақанинг бой тарихий, илмий ва маънавий меросини ўрганиш ҳамда уни халқаро миқёсда кенг тарғиб этиш учун катта имкониятлар яратмоқда. Биз Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг мамлакат тараққиёти, тарихий-маданий меросни асраб-авайлаш ва кенг кўламли маърифий ташаббусларни амалга ошириш борасидаги саъй-ҳаракатларини юксак қадрлаймиз. Давлат раҳбарининг эзгу мақсад ва режалари рўёбга чиқишини тилаймиз. Ишонамизки, Ислом цивилизацияси маркази билан Ўмон муассасалари ўртасидаги ҳамкорлик янги илмий тадқиқотлар олиб бориш, тарихий манбалар алмашиш ва қўшма кўргазма лойиҳаларини амалга оширишга хизмат қилади».
Ўз навбатида, Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов халқаро ҳамкорликни кенгайтириш муассаса фаолиятининг устувор йўналишларидан бири эканини таъкидлади.
«Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг топшириғига мувофиқ, Ислом цивилизацияси маркази фаолиятининг уч йиллик дастурини ишлаб чиқишга киришдик. Ушбу дастурнинг асосий йўналишларидан бири халқаро илмий ва маданий ҳамкорликни кенгайтириш, хорижий муассасалар билан шериклик алоқаларини мустаҳкамлаш ҳамда қўшма ташаббусларни ҳаётга татбиқ этишдан иборат. Ишончим комилки, Ўмон Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармасининг, айниқса, тарихий ҳужжатлар ва қўлёзмалар билан ишлаш борасидаги тажрибаси ушбу дастур доирасида муҳим аҳамият касб этади ва мутахассислар ўртасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқишга хизмат қилади», — деди Фирдавс Абдухолиқов.
Ташриф дастури Ўмон Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармасининг ихтисослаштирилган бўлинмалари фаолияти билан танишиш орқали давом этди. Делегация аъзолари тарихий ҳужжатларни зарарсизлантириш, реставрация қилиш ва сақлашга ихтисослашган бўлимларда бўлиб, архив материалларини муҳофаза этишнинг замонавий усуллари, махсус ускуналар ва технологик жараёнлар билан танишдилар.
Айниқса, тарихий ҳужжатларга зарар етказиши мумкин бўлган замбуруғлар, бактериялар ва ҳашаротларга қарши ишлов беришга ихтисослашган бўлим фаолияти катта қизиқиш уйғотди. Мутахассислар архив материалларини биологик омиллар таъсиридан ҳимоя қилиш бўйича қўлланилаётган амалий усуллар ва махсус жиҳозларни намойиш этдилар.
Ўмон Султонлиги Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармасининг етакчи мутахассиси Фаҳд бин Муборак ал-Дамдамий тажриба алмашиш ва соҳавий кадрларни тайёрлаш муҳимлигини таъкидлади:
«Ушбу соҳадаги 16 йиллик фаолиятим давомида архив меросини сақлашда замонавий лаборатория технологиялари ва мутахассисларнинг касбий тайёргарлиги нақадар муҳим эканига амин бўлдим. Бизда зарур ускуналар ва тажрибали мутахассислар жамоаси мавжуд. Шу боис ўзбекистонлик мутахассислар учун амалий стажировкалар ташкил этишга ва уларни иш жараёнида қўлланилаётган усуллар билан таништиришга тайёрмиз».
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази делегациясининг Ўмон Султонлигига амалий ташрифи давом этмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 