Савол: Узрли (орқа авратдан операция туфайли доимий қон келиб турувчи) киши ҳаж ва умра сафарига борса бўладими? Борсалар, уларга қандай тавсия берилади?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Албатта, саволда тилга олинган узрли одамлар соғлиги кўтарса, ҳаж ва умра сингари муборак сафарларга бориши дуруст. Фақатгина тавофда эътиборли бўлади. Сабаби тавофда таҳоратли бўлиш тавофнинг вожибларидан саналади. Бетаҳорат тавоф қилиш қўй сўйишни лозим қилади.
Саволда айтилган одамнинг орқа авратидан тинимсиз, яъни таҳорат олиб, вақти кирган намозни шу таҳорати билан ўқий олмайдиган даражада нажосат чиқиб турса, бу одам “соҳиби узр” ҳисобланади. Намоз вақти кирганда таҳорат олади ва намозини ўқийверади.
Шунингдек, шу намоз вақти чиқиб кетгунига қадар тавоф ҳам қилаверади. Чиқадиган нажосат эҳром либоси ва ерни нопок қилиб қўймаслик учун бирор мато ёки шу каби нарса (памперс) боғлаб олади.
Масалан, аср вақтида таҳорат олган бўлса, шом намози вақти киргунича тавоф қилаверади. Шом вақти киргач, қайта таҳорат олади. Бу нарса унга қийинчилик туғдирса, хуфтон каби вақти узоқ давом этадиган намоз вақтида тавоф қилиши тавсия этилади. Саъй учун таҳоратли бўлиши вожиб эмас.
Агар нажосат тез-тез эмас, узоқ вақтда, масалан, тахминан 15 дақиқа ва ундан кўп вақтда чиқиб турадиган бўлса, ҳар нажосат чиққанда таҳорат олиб, тавоф қилади. Чунки бундай одам соҳиби узр бўлмайди. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Қувайтнинг нуфузли “Al-Seyassah”, “Alwakt News” ва “The Times Kuwait” нашрларида қувайтлик эксперт ва жамоат арбоби, Кўрфаз араб давлатлари ҳамкорлик кенгаши Тижорат арбитраж марказининг собиқ бош котиби Тариқ Юсуф аш-Шумаймирийнинг “Самарқанддан Файлакагача: замин цивилизация тилида сўзлаганда номли мақоласи чоп этилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Муаллиф жорий йилнинг август ойида юртимизга амалга оширган ташрифи давомида Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида бўлгани, бой тарихий-маданий мерос, меъморий обидалар, қадимий бозорлар ҳамда халқимизнинг меҳмондўстлик анъаналари унда катта таассурот қолдиргани ҳақида ёзади.
Мақолада таъкидланишича, Марказий Осиёнинг қадимий шаҳри Самарқанд ҳамда Форс кўрфазидаги тарихий Файлака ороли халқлар ва маданиятларни бирлаштирувчи ўзига хос цивилизацион кўприк вазифасини бажарган. Самарқанд Шарқ ва Ғарбни боғлаган қуруқликдаги карвон йўллари чорраҳаси бўлган бўлса, Файлака денгиз савдо йўлларида муҳим стратегик макон ҳисобланган. Юртимиздаги илм-маърифатга бўлган юксак эҳтиром ва жамоатчилик анъаналари Қувайт жамиятидаги қадриятлар билан муайян муштаракликка эга экани алоҳида эътироф этилади.
Нашрда Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2025 йил 17–18 февраль кунлари Қувайт Давлатига амалга оширган давлат ташрифи икки томонлама муносабатларни кенг қамровли шериклик даражасига кўтаргани таъкидланади. Ташриф якунлари бўйича саноат, авиация, “ақлли шаҳарлар”, соғлиқни сақлаш, туризм, маданият ва санъат каби соҳаларда умумий қиймати қарийб 4,9 миллиард долларлик келишувлар ва инвестиция лойиҳалари пакети шакллантирилди.
Шунингдек, Қувайт Араб иқтисодий тараққиёт жамғармасининг юртимиздаги инфратузилма ва соғлиқни сақлаш лойиҳаларидаги иштироки амалий ҳамкорликнинг муҳим йўналиши сифатида кўрсатиб ўтилади.
Мақола якунида таъкидланганидек, Самарқанд ва Файлака ўртасидаги тарихий муштараклик ҳамда бугунги тўғридан-тўғри авиақатновлар, фаол инвестициялар ва маданий алмашинувлар икки халқ ўртасидаги ўзаро англашув ва ҳамкорликни янада мустаҳкамлашга хизмат қилмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати