Бизга муборак Рамазон ойи рўзасини фарз қилган Аллоҳ таолога ҳамду санолар, Рамазон ойи кечаларини қоим қилишни суннат қилган Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга салавоту саломлар бўлсин.
Биз оддий ойлардан бири эмас, балки жуда улуғ, фазилатларга тўла ойнинг охирги учинчи даҳаси – жаҳаннам оташидан асрагувчи даҳасидамиз. Ушбу муборак ой жаннат эшиклари очиладиган, дўзах эшиклари ёпиладиган ойдир. Ҳар кеча бир нидо қилувчи нидо қилади: “Эй яхшиликни истовчи, келгин! Эй ёмонликни истовчи, тўхтатгин!”.
Бу муборак ой – Рамазон ойида инсонларга меҳр билан бундай дейилади: Тавба қилинг, ўзингизни сарҳисоб қилинг ва умрингиздан қолган фурсатни ғанимат билинг. Чунки шундай бир кун келадики, инсон дунёга қайтишни орзу қилади, аммо унинг орзуси қабул қилинмайди ва унга муҳлат берилмайди
Доктор Зағлул Нажжор ушбу ҳолатнинг даҳшатидан йиғлаб бундай дейди:
“Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: “Агар сен уларни дўзах олдида тўхтатилганларида кўрсанг эди! Улар: «Дўзах узра тўхтатиб қўйилганда, «Оҳ, кошки эди (дунёга) қайтарилсак, Раббимиз оятларини ёлғонга чиқармайдиган мўминлардан бўлсак», дейишларини кўрганингизда эди!” (Анъом сураси, 27-оят).
Ушбу улуғ қисса Қуръон каримда қиёмат кунининг энг даҳшатли манзараларидан бирини тасвирлайди. Бу шундай манзараки, уни тасаввур қилганда танимиз жимирлаб кетади, қалблар қўрқувдан титрайди. Улар дунёда Аллоҳнинг оятларини инкор қилган, пайғамбарларини масхара қилган ва Аллоҳдан бошқасига ибодат этган кимсалар эди.
Қиёмат куни эса улар жаҳаннам ёқасида туриб, ўз кўзлари билан ўша оловни кўрадилар. Унинг даҳшатли овозини эшитадилар, занжирлар ва кишанларнинг шоҳиди бўлишади, ақл тасаввур қила олмайдиган азобларни кўрадилар.
Шунда қўрқув шунчалик кучаядики, қалблар ҳалқумга келиб қолади, нафаслар тиқилиб кетади. Ана ўша пайтда бу гуноҳкорлар шундай бир орзу қиладиларки, агар уларга дунёда шу орзу берилганида эди, Аллоҳга ҳеч қачон осий бўлмас эдилар: “Оҳ, кошки эди (дунёга) қайтарилсак, Роббимиз оятларини ёлғонга чиқармайдиган мўминлардан бўлсак”. Лекин бу орзу қабул қилинадими? Бу кечиккан пушаймон фойда берадими?
Жавоб кейинги оятда келади: “Йўқ! Уларнинг олдиндан яшириб юрган (сир)лари уларга фош бўлиб қолди. Борди-ю, (дунёга) қайтарилсалар ҳам, (яна ўша) тақиқланган нарсаларга қайтган бўлур эдилар. Улар, ҳақиқатан, ёлғончилардир!” (Анъом сураси, 28-оят).
Аллоҳ таоло уларнинг ҳақиқий ҳолатини очиб беради. Агар улар дунёга қайтарилса ҳам, яна аввалги гуноҳ ва инкорга қайтадилар. Чунки уларнинг бу ердаги пушаймони ҳақиқий иймон эмас, балки азобдан қўрқишдир.
Ушбу Қуръоний қисса бизга катта ибрат беради:
– Пушаймон кеч бўлса, фойда бермайди.
– Тавба эшиги фақат дунёда очиқ. Ўлим келганда ёки қиёмат қўзғалганда тавба қабул қилинмайди.
– Иймон фақат оғиздаги сўз эмас. У қалбдаги ишонч, тил билан иқрор ва амал билан исботдир.
– Аллоҳ муҳлат беради, аммо беэътибор қолдирмайди.
Бу ерда биз учун муборак Рамазон ойидаги буюк ибрат бор.
Рамазон – пушаймондан олдинги имконият ойидир.
Рамазон – тавба эшиги ёпилишидан олдинги фурсатдир.
Бу ойда кўплаб инсонлар дўзахдан озод қилинади.
Савол шу: “Биз озод қилинганлардан бўламизми ёки кейин пушаймон бўлувчиларданми?”.
Рамазон фақат еб-ичишдан тийилиш эмас. У гуноҳлардан тийилиш, Аллоҳга чин қалб билан қайтиш ойидир. Рамазондаги ҳар бир кун – янги саҳифа саналади. Ҳар бир кеча – кўз ёши билан йиллар давомидаги камчиликларни ювиш имкониятидир
Шунинг учун, эй бу сўзларни ўқиётган азиз инсонлар:
Пушаймон фойда бермайдиган кунни кутмангиз.
Айниқса ушбу муборак ойда тавбага шошилингиз.
Кўпроқ истиғфор айтинг. Намозингизни тўғриланг. Қуръони карим билан муносабатингизни мустаҳкамланг. Ким билсин, балки бу Сизнинг ҳаётингиздаги охирги Рамазон бўлиши мумкин.
Аллоҳдан сўраймизки, Бизни Рамазон ойини ғанимат билиб, Ўзига яқин бўладиган ҳамда Рамазон ойи тугаганида жаҳаннамдан озод бўладиган бандалари қаторида қилсин! Омийн. Я Роббал ъааламийн!. …” (Доктор Зағлул Нажжор хотираларидан).
И.Аҳмедов таржимаси
Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказида "Ислом маърифати, ҳадис илми ва Имом Бухорий мероси" ўқув курси ўтказилди. Мутахассислар томонидан ёдгорлик мажмуаси гид-экскурсоводлари учун ўтказилган машғулотлар доирасида экскурсия фаолияти билан боғлиқ ҳуқуқий, назарий ва амалий масалалар кўриб чиқилди, хабар бермоқда “Самаркандский вестник” нашри.
- Бу ерга ташриф буюрган ҳар бир зиёратчи фақат ибодат қилиш учун эмас, балки маънавий "озиқ" олиш учун ҳам бориши керак, - дейди Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Ш.Зиёдов. - Бу ерда фаолият юритаётган гидларнинг малакасини ошириш тизимини йўлга қўяр эканмиз, уларга Имом Бухорийнинг бизга қолдирган меросини, бу мероснинг тарихий манбаларини чуқур ўргатишимиз шарт.
Курс доирасида мажмуага биринчи марта ташриф буюрган меҳмонлар билан мулоқотнинг ўзига хос хусусиятлари муҳокама қилинди. Хорижлик зиёратчиларга нафақат Имом ал-Бухорий ҳаётидаги фактлар ва диний қадриятларимизни етказиш, балки бой маданий меросимизни асраб-авайлаш ва етказиш каби долзарб масалалар кўтарилди.
Гид-экскурсоводлар ҳам ўз тажрибалари билан ўртоқлашиб, келгусидаги ишларни ташкил этиш бўйича таклифлар бердилар. Бу бевосита экскурсияларни ўтказиш пайтида юзага келадиган масалаларни муҳокама қилиш имконини берди.
Курс Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита, Диний таълим соҳасида кадрлар малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш институти, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази, вилоят ҳокимлиги ҳамда Имом Бухорий ёдгорлик мажмуасини сақлаш ва унинг атрофини ободонлаштириш департаменти томонидан ташкил этилди.
Тарихий обидалар ва зиёратгоҳлар туризм салоҳиятининг муҳим қисми бўлган Самарқанд вилояти учун малакали мутахассисларни тайёрлаш алоҳида аҳамиятга эга. Меҳмонга ташриф буюриладиган жойнинг тарихи қанчалик тўлиқ ва тушунарли очиб берилиши гиднинг профессионаллигига боғлиқ. Шунинг учун ҳам гид-экскурсоводларнинг малакасини мунтазам ошириб бориш, уларнинг касбий билим ва кўникмаларини такомиллаштириш ҳамда замонавий хизмат кўрсатиш стандартларини жорий этиш Самарқандда туризм хизматлари сифатини оширишда устувор йўналишлардан бири бўлиб қолмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати