Bizga muborak Ramazon oyi ro‘zasini farz qilgan Alloh taologa hamdu sanolar, Ramazon oyi kechalarini qoim qilishni sunnat qilgan Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamga salavotu salomlar bo‘lsin.
Biz oddiy oylardan biri emas, balki juda ulug‘, fazilatlarga to‘la oyning oxirgi uchinchi dahasi – jahannam otashidan asraguvchi dahasidamiz. Ushbu muborak oy jannat eshiklari ochiladigan, do‘zax eshiklari yopiladigan oydir. Har kecha bir nido qiluvchi nido qiladi: “Ey yaxshilikni istovchi, kelgin! Ey yomonlikni istovchi, to‘xtatgin!”.
Bu muborak oy – Ramazon oyida insonlarga mehr bilan bunday deyiladi: Tavba qiling, o‘zingizni sarhisob qiling va umringizdan qolgan fursatni g‘animat biling. Chunki shunday bir kun keladiki, inson dunyoga qaytishni orzu qiladi, ammo uning orzusi qabul qilinmaydi va unga muhlat berilmaydi
Doktor Zag‘lul Najjor ushbu holatning dahshatidan yig‘lab bunday deydi:
“Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: “Agar sen ularni do‘zax oldida to‘xtatilganlarida ko‘rsang edi! Ular: «Do‘zax uzra to‘xtatib qo‘yilganda, «Oh, koshki edi (dunyoga) qaytarilsak, Rabbimiz oyatlarini yolg‘onga chiqarmaydigan mo‘minlardan bo‘lsak», deyishlarini ko‘rganingizda edi!” (An’om surasi, 27-oyat).
Ushbu ulug‘ qissa Qur’on karimda qiyomat kunining eng dahshatli manzaralaridan birini tasvirlaydi. Bu shunday manzaraki, uni tasavvur qilganda tanimiz jimirlab ketadi, qalblar qo‘rquvdan titraydi. Ular dunyoda Allohning oyatlarini inkor qilgan, payg‘ambarlarini masxara qilgan va Allohdan boshqasiga ibodat etgan kimsalar edi.
Qiyomat kuni esa ular jahannam yoqasida turib, o‘z ko‘zlari bilan o‘sha olovni ko‘radilar. Uning dahshatli ovozini eshitadilar, zanjirlar va kishanlarning shohidi bo‘lishadi, aql tasavvur qila olmaydigan azoblarni ko‘radilar.
Shunda qo‘rquv shunchalik kuchayadiki, qalblar halqumga kelib qoladi, nafaslar tiqilib ketadi. Ana o‘sha paytda bu gunohkorlar shunday bir orzu qiladilarki, agar ularga dunyoda shu orzu berilganida edi, Allohga hech qachon osiy bo‘lmas edilar: “Oh, koshki edi (dunyoga) qaytarilsak, Robbimiz oyatlarini yolg‘onga chiqarmaydigan mo‘minlardan bo‘lsak”. Lekin bu orzu qabul qilinadimi? Bu kechikkan pushaymon foyda beradimi?
Javob keyingi oyatda keladi: “Yo‘q! Ularning oldindan yashirib yurgan (sir)lari ularga fosh bo‘lib qoldi. Bordi-yu, (dunyoga) qaytarilsalar ham, (yana o‘sha) taqiqlangan narsalarga qaytgan bo‘lur edilar. Ular, haqiqatan, yolg‘onchilardir!” (An’om surasi, 28-oyat).
Alloh taolo ularning haqiqiy holatini ochib beradi. Agar ular dunyoga qaytarilsa ham, yana avvalgi gunoh va inkorga qaytadilar. Chunki ularning bu yerdagi pushaymoni haqiqiy iymon emas, balki azobdan qo‘rqishdir.
Ushbu Qur’oniy qissa bizga katta ibrat beradi:
– Pushaymon kech bo‘lsa, foyda bermaydi.
– Tavba eshigi faqat dunyoda ochiq. O‘lim kelganda yoki qiyomat qo‘zg‘alganda tavba qabul qilinmaydi.
– Iymon faqat og‘izdagi so‘z emas. U qalbdagi ishonch, til bilan iqror va amal bilan isbotdir.
– Alloh muhlat beradi, ammo bee’tibor qoldirmaydi.
Bu yerda biz uchun muborak Ramazon oyidagi buyuk ibrat bor.
Ramazon – pushaymondan oldingi imkoniyat oyidir.
Ramazon – tavba eshigi yopilishidan oldingi fursatdir.
Bu oyda ko‘plab insonlar do‘zaxdan ozod qilinadi.
Savol shu: “Biz ozod qilinganlardan bo‘lamizmi yoki keyin pushaymon bo‘luvchilardanmi?”.
Ramazon faqat yeb-ichishdan tiyilish emas. U gunohlardan tiyilish, Allohga chin qalb bilan qaytish oyidir. Ramazondagi har bir kun – yangi sahifa sanaladi. Har bir kecha – ko‘z yoshi bilan yillar davomidagi kamchiliklarni yuvish imkoniyatidir
Shuning uchun, ey bu so‘zlarni o‘qiyotgan aziz insonlar:
Pushaymon foyda bermaydigan kunni kutmangiz.
Ayniqsa ushbu muborak oyda tavbaga shoshilingiz.
Ko‘proq istig‘for ayting. Namozingizni to‘g‘rilang. Qur’oni karim bilan munosabatingizni mustahkamlang. Kim bilsin, balki bu Sizning hayotingizdagi oxirgi Ramazon bo‘lishi mumkin.
Allohdan so‘raymizki, Bizni Ramazon oyini g‘animat bilib, O‘ziga yaqin bo‘ladigan hamda Ramazon oyi tugaganida jahannamdan ozod bo‘ladigan bandalari qatorida qilsin! Omiyn. Ya Robbal ’aalamiyn!. …” (Doktor Zag‘lul Najjor xotiralaridan).
I.Ahmedov tarjimasi
13 iyul kuni Tashqi ishlar vazirligida davlatimiz rahbarining 2021 yil 9 fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasida ichki va ziyorat turizmini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni hamda Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 9 yanvardagi “Umra plyus” ziyorat turizmi dasturini amalga oshirishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori ijrosini ta’minlash doirasida Indoneziya, Malayziya va Singapurdan mamlakatimizga tashrif buyurayotgan sayyohlar oqimini kengaytirishga qaratilgan yig‘ilish bo‘lib o‘tdi, deb xabar qilmoqda “Dunyo” AA muxbiri.
TIV ma’lumotiga ko‘ra, gibrid formatda tashkil etilgan ushbu yig‘ilishda O‘zbekiston Turizm qo‘mitasi, Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi, Texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Buxoro, Samarqand viloyatlari va Toshkent shahri hokimliklari, “Uzbekistan Airways” AJ, “Uzbekistan Airports” AJ, mahalliy aviatashuvchi kompaniyalar, “Uzbekistan–Malaysia–Indonesia Travel Association”, “Umra ziyoratlari sayyohlik agentliklari assotsiatsiyasi”, shuningdek, turistik kompaniyalarning 40 nafarga yaqin vakillari ishtirok etishdi.
Yig‘ilishda Janubiy-Sharqiy Osiyo davlatlaridan O‘zbekistonga sayyohlar oqimini oshirish yo‘lidagi transport-logistika, xizmat ko‘rsatish va targ‘ibot masalalari atroflicha muhokama qilindi. Xususan, Malayziyadan qatnovlarni ko‘paytirish hamda Indoneziya va Singapurdan to‘g‘ridan to‘g‘ri aviareyslarni yo‘lga qo‘yish, “Umra+” dasturi doirasida ziyorat turizmi bo‘yicha targ‘ibot ishlarini jadallashtirish, xorijiy ziyoratchilar uchun infratuzilmani xalqaro halol standartlariga moslashtirish va sayyohlik kompaniyalar bilan ushbu yo‘nalishda olib borilayotgan ishlarni muvofiqlashtirish masalalari muhokama qilindi.
Tadbir “muammo-taklif-yechim” formatidagi ochiq muloqot ko‘rinishida bo‘lib o‘tdi va unda tomonlar sohadagi muammo hamda mavjud imkoniyatlar yuzasidan konstruktiv fikr almashishdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati