Экология ҳақида гапирганда, атроф-муҳитни Аллоҳ таоло томонидан бизга берилган омонат эканини тушунишимиз керак.
Инсон табиатнинг эгаси эмас, балки унинг ҳимоячисидир. Қуръони каримда ер юзидаги мувозанатни бузмаслик ҳақида шундай дейилади:
«Ерни (Аллоҳ хайрли ишларга) яроқли қилиб қўйганидан кейин унда бузғунчилик қилмангиз!» (Аъроф сураси, 56-оят).
Табиатни чиқиндилар билан ифлослантириш, сувни беҳуда исроф қилиш ва дарахтларни сабабсиз кесиш бузғунчиликнинг бир кўринишидир.
Экологик маданиятнинг энг гўзал намунаси Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ушбу ҳадисларида намоён бўлади:
«Агар қиёмат қойим бўлиб қолса-ю, биронтангизнинг қўлида кўчат бўлса, уни экишга улгурса, экиб қўйсин» (Имом Аҳмад ривояти).
Бу ҳадис бизга ҳар қандай вазиятда ҳам табиатга ҳаёт бағишлаш, кўкаламзорлаштириш нақадар савобли иш эканини ўргатади.
Сув – ҳаёт манбаи. Ҳатто дарё бўйида таҳорат олганда ҳам сувни исроф қилмасликка буюрилганмиз. Бугунги ёшлар сув ва энергия ресурсларини тежаш орқали нафақат табиатни асрайдилар, балки динимизнинг муҳим талаби бўлган исроф қилмаслик тамойилига амал қиладилар.
Экологик маданият иймоннинг бир бўлагидир. Тозалик ва тартиб бор жойда барака бўлади. Шундай экан омонатни муносиб сақлайлик!
Тошкент ислом институти
катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев
Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан "Ҳаж – 2026" мавсумида ҳаж ибодатига оид саволларга тезкор жавоб берувчи Колл-марказ ва махсус бот хизмати йўлга қўйилди.
Мазкур замонавий алоқа воситаси ва электрон маълумот алмашув хизматида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари бошчилигидаги Фатво марказининг тажрибали уламолари фаолият юритади.
Ҳаж мавсумида Саудия Арабистонида бўлиб турган зиёратчилар Ҳажга доир шаръий саволлар юзасидан 0595914546 телефон рақамларига қўнғироқ қилишлари мумкин бўлади.
Шунингдек, саволларни Фатво марказининг Телеграмдаги @mabrurhajbot манзилига савол йўллаб ҳам ёзма жавоб олиш имконияти мавжуд.
Мамлакатимизда сафар тараддудидаги ҳамюртларимиз эса Фатво маркази колл-марказининг 781503344 ёки 1171 телефон рақамларига қўнғироқ қилиш орқали саволларига жавоб олишлари мумкин.
Эслатма: "Ҳаж – 2026" мавсумида Саудиядаги Колл-марказ ва мазкур телеграм бот фақат ҳаж амалларига оид мурожаатларга жавоб беради.
Маълумот ўрнида, "Ҳаж" ва "Умра" тадбирларини ташкил этиш марказининг расмий телеграм канали:
https://t.me/hajumrauz
Телефон рақамлари:
+998998821858
+998888821858
+998778821858
#mabrur_hajning_mukofoti_jannat!
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати