Мисрнинг энг йирик кундалик “Al-Ahram” газетасида Миср Бош муфтийси катта маслаҳатчиси Иброҳим Нажмнинг Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида бўлиб ўтган I Халқаро Ислом цивилизацияси форумидаги иштирокига бағишланган мақоласи эълон қилинди, деб хабар қилмоқда “Дунё” АА мухбири.
Муаллифнинг таъкидлашича, “Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва илм-маърифат йўли” мавзусида ўтказилган ушбу форум у кутганидан-да юксак савияда ташкил этилган. Олим, айниқса, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази унда унутилмас таассурот қолдирганини алоҳида таъкидлаган.
Мақолада муаллиф марказда сақланаётган ноёб қўлёзмалар, минг йиллик Қуръон нусхалари ва замонавий экспозиция технологияларидан ҳайратланганини ёзган. Унинг фикрича, бу масканда ўтмиш ва тарих шунчаки намойиш этилмаган, балки ҳар бир экспонат замонавий шаклда қайта “жонлантирилган”.
Иброҳим Нажм Ҳарвард университетидаги талабалик йилларини эслаб, “Цивилизациялар тўқнашуви” назарияси ҳақида фикр юритган. Бу назарияда Ислом Ғарб учун асосий рақиб сифатида талқин этилган бўлса-да, муаллиф унинг илмий асосларига доимо шубҳа билан қараганини қайд этади. Унинг айтишича, Ислом цивилизацияси ҳеч қачон ҳаракатсиз бўлмаган ёки тараққиётдан ортда қолмаган.
Ўзбекистонга ташрифи давомида Иброҳим Нажм бу ердаги тарихий ва замонавий обидаларни, хусусан, Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий мажмуаси, Ҳаким ат-Термизий мақбараси ва ислом оламини улуғловчи бошқа масканларни кўздан кечириб, ислом цивилизацияси ва унинг маънавий-илмий мероси тобора ривожланиб, янги тараққиёт босқичига қадам қўяётганини эътироф этган.
Муаллиф Ислом цивилизацияси марказида сақланаётган Усмон мусҳафи нафақат Ўзбекистоннинг, балки бутун ислом оламининг энг қимматли ёзма меросларидан бири экани, Қуръон матнининг илк даврларда сақланиш тарихини ўрганишда муҳим манба ҳисобланишини таъкидлаган.
Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати
Туркиянинг “CNN-Türk” телеканалида эфирга узатилган “Тафаккур доираси” дастурида сўзга чиққан таниқли олим, Миллий мудофаа университети ректори, профессор Эрҳан Афёнжу Ўзбекистоннинг бой тарихий мероси ва сайёҳлик салоҳияти ҳақида фикр юритди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Кўрсатувда қатнашган турк тарихчиси Эрҳан Афёнжу Ўзбекистонни туркий цивилизациянинг энг гўзал шаҳарлари жойлашган алоҳида географик ҳудуд сифатида таърифлаган.
Олимнинг фикрича, жуда кўпчилик сайёҳлар Ўзбекистонни ўз кўзи билан кўришни истайди. Чунки дунёга машҳур Самарқанд, Бухоро, Хива, Тошкент каби шаҳарлар ана шу заминда жойлашган.
Турк тарихчиси ёшларга мурожаат қилиб, хорижга саёҳат қилишни, аввало, Туркий дунё мамлакатларини кашф этиш, аждодлар юрти билан яқиндан танишишдан бошлаш лозим эканини таъкидлади.
“Ёшларга тавсиям шуки, ҳозир хорижга саёҳат қилмоқчи бўлсангиз, аввало Туркий заминни айланинг. Масалан, Ўзбекистонга бориб, тарихий шаҳарларни кўриб келинг, аждодларингиз юрти билан танишинг. Сўнг Салжуқийлар давлати барпо этилган заминларни кўринг”, – деди профессор.
Эрҳан Афёнжунинг таъкидлашича, бундай саёҳатлар ёшлар учун ҳар томонлама фойдали ва қизиқарли бўлиб, уларнинг тарихий хотираси ва дунёқарашини бойитади.
“Масалан, Самарқанднинг гўзаллигини дунёнинг кўп жойларида топа олмайсиз. Айниқса, турк ёшлари ўз аждодлари яшаган заминни бориб кўришлари лозим”, – деди олим.
Профессор Ўзбекистонни туркий цивилизациянинг асосий бешикларидан бири, илм-фан маркази сифатида ҳам алоҳида эътироф этган.
Шунингдек, турк тарихчиси Ўзбекистоннинг нафақат тарихий ва маданий, балки географик жиҳатдан ҳам яшаш учун қулай ҳудуд эканини таъкидлаган.
Дастур давомида профессор билдирган фикр-мулоҳазалар Туркия жамоатчилиги орасида Ўзбекистоннинг тарихий шаҳарлари, бой маданий мероси ва туризм салоҳиятига бўлган қизиқишни янада оширишга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати