Саудиялик қадимги тиллар бўйича мутахассислар, Макка шаҳрида топилган 1400 йиллик тошдаги матнни ўқий олишди. Рlanet-today маълумотига кўра, артефактдаги ёзувда араб давлат арбоби ва сиёсатчи, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг энг яқин саҳобаларидан бири, учинчи рошид халифа Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу ҳақида сўз боради.
Бундан аввал ушбу матн ҳижратнинг 24-йилида, яъни 1419 йил олдин тузилгани ҳақида тахмин қилинган эди. Энди қадимий тиллар бўйича мутахассислар бу тахминни тасдиқлашди. Бутун экспертлар гуруҳи матннинг биринчи қаторини ўқий олишга муваффақ бўлишди. Унда шундай ёзилган: "мен Зуҳайр Аллоҳга ишондим ва 24 йилда ибн Аффоннинг вафот этган вақтини ёздим".
Маккада топилган артефакт сўнгги пайтларда археологлар томонидан топилган энг муҳим топилмалардан бири сифатида тан олинган. Олимлар аслида ислом тарихи бошланишидаги энг муҳим воқеалар ҳақида ҳикоя қилувчи ҳужжатли далилларни олдилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Савол: “Мухтасарул виқоя” китобида аср ва хуфтон намозларидан олдин тўрт ракат намоз ўқиш мустаҳабдир”, дейилган экан. Бу гапнинг далили борми?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Ҳанафий мазҳабида ёритилган масалалар, хусусан, ибодатга оид масалаларнинг далиллари бор. Буни айрим манбалар зикр қилган бўлса, “Мухтасарул виқоя” каби ихчам шаклда ёзилган китоблар келтирмаган.
Мухтасарул виқоя китобини шарҳлаган олимлардан бири Мулла Али Қори раҳимаҳуллоҳ ибора остида қуйидаги ҳадисни зикр қилганлар:
“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким хуфтондан олдин тўрт ракат (нафл) намоз ўқиса, гўёки ўша кечасини таҳажжуд билан ўтказгандек бўлади. Ким уларни хуфтондан кейин ўқиса, гўёки қадр кечасини ибодат билан ўтказгандек (савобга эга) бўлади”, дедилар”.
Саид ибн Мансур раҳимаҳуллоҳ мазкур ҳадисни “Сунан”ида ривоят қилган. Имом Насоий раҳимаҳуллоҳ уни Каъб розияллоҳу анҳу сўзларидан, имом Байҳақий эса Оиша розияллоҳу анҳо сўзларидан ривоят қилган. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази