Саудиялик қадимги тиллар бўйича мутахассислар, Макка шаҳрида топилган 1400 йиллик тошдаги матнни ўқий олишди. Рlanet-today маълумотига кўра, артефактдаги ёзувда араб давлат арбоби ва сиёсатчи, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг энг яқин саҳобаларидан бири, учинчи рошид халифа Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу ҳақида сўз боради.
Бундан аввал ушбу матн ҳижратнинг 24-йилида, яъни 1419 йил олдин тузилгани ҳақида тахмин қилинган эди. Энди қадимий тиллар бўйича мутахассислар бу тахминни тасдиқлашди. Бутун экспертлар гуруҳи матннинг биринчи қаторини ўқий олишга муваффақ бўлишди. Унда шундай ёзилган: "мен Зуҳайр Аллоҳга ишондим ва 24 йилда ибн Аффоннинг вафот этган вақтини ёздим".
Маккада топилган артефакт сўнгги пайтларда археологлар томонидан топилган энг муҳим топилмалардан бири сифатида тан олинган. Олимлар аслида ислом тарихи бошланишидаги энг муҳим воқеалар ҳақида ҳикоя қилувчи ҳужжатли далилларни олдилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Дуода инсоннинг Аллоҳ наздидаги қуллиги бутун моҳияти ва ҳақиқати билан намоён бўлади. Шунинг учун ҳам айнан дуо пайтида қул Парвардигорининг чексиз саховатидан умид қилган ҳолда ўзининг ожизлигини, заифлигини ва Аллоҳнинг марҳаматига муҳтож эканини қалбан изҳор этади. Ахир ҳақиқий бандалик – бу ҳар қандай хайрли ишларни бажаришга ва гуноҳларни тарк этишга куч-қувват фақат Аллоҳдан келишига ва барча яхшилик ва мерибонликларнинг манбаи Унинг ўзи эканига иқрор бўлиш эмасми?
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Дуо – ибодатнинг мағзидир” (Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан имом Термизий ривояти).
Бошқа ривоятга кўра: “Дуо – ибодатдир” (Нўъмон ибн Баширдан имом Абу Довуд ва имом Термизий ривояти).
Яъни ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам дуони барча нарсанинг асоси сифатида кўрсатдилар. Модомики, ибодатнинг руҳи банданинг ўзини хору фақир билиб, камтар тутишлиги дейдиган бўлсак, бу нарса эса айнан дуо вақтида кўпроқ намоён бўлиб, камолига етади.
"Ахлоқус солиҳийн" (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.