Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
06 Январ, 2026   |   17 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:24
Қуёш
07:49
Пешин
12:34
Аср
15:28
Шом
17:13
Хуфтон
18:31
Bismillah
06 Январ, 2026, 17 Ражаб, 1447

Ўзбек олимлари Усмонлилар империясининг тарихий архивини ўрганиш имконига эга бўлади

21.05.2022   1889   1 min.
Ўзбек олимлари Усмонлилар империясининг тарихий архивини ўрганиш имконига эга бўлади

20 май куни бўлиб ўтган «ШҲТ мамлакатлари ҳамкорлигининг янги босқичи: туризм ва маданий мерос» форуми доирасида «ТУРКТАВ» жамғармаси томонидан Ўзбекистон тарихига оид қўлёзмаларнинг асл нусҳалари «Ипак йўли» туризм ва маданий мерос институтининг кутубхонасига топширилди.

Мазкур ташаббус Туризм ва Маданий мерос вазирлиги томонидан амалга оширилди.

Туркия Республикаси Туркий тиллар тарихи ва маданияти «ТУРКТАВ» жамғармаси «ШҲТ мамлакатлари ҳамкорлигининг янги босқичи: туризм ва маданий мерос» халқаро форуми доирасида ўзбекистонлик тадқиқотчиларга Усмонли империясининг тарихий архивларга кириш имкониятини тақдим этдилар. Эндиликда ўзбек олимлари Ўзбекистон Республикаси тарихига оид бир қатор ҳужжатларни тиклашлари мумкин бўлади.

Хабар қилинишича, айни вақтга қадар Фонд томонидан 55 минг электрон қўлёзма ҳужжатлар рақамлаштирилган.

ТИИ матбуот хизмати

Дунё янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Чигирткалар ва Қиёмат манзараси

06.01.2026   1782   2 min.
Чигирткалар ва Қиёмат манзараси

Баъзида дунёнинг турли минтақаларида чигирткалар кўпайиб, шаҳар ва қишлоқларни, экин майдонларини қоплайди. Сонини аниқлаб бўлмайдиган даражада кўп бўлган чигирткалар галаси одамлар онгида турли фикрларни пайдо қилади.

Чигирткалар Аллоҳ таоло томонидан юборилган “аламли азоб” ёки Қиёмат аломати” эмасми деган фикрлар ҳам бўлади. Табиатнинг бундай ҳодисаси тарихда кўплаб кузатилган бўлса-да, бугунги авлод учун янгилик бўлиши мумкин. Маълумки, аввалги қавмларнинг баъзилари “чигиртка балоси” билан жазоланган.

Аллоҳ таоло Қуръони каримда чигирткалар ҳақида шундай марҳамат қилади:

“...Қабрлардан кўзлари қўрқинчга тўлган ҳолда, худди ёйилган чигирткага ўхшаб чиқиб келурлар.” (Қамар сураси, 7-оят).

Бундан ташқари, уларнинг ҳаракат йўналиши кейинги оятда баён қилинган:

“Чақирувчига қараб бўйинларини чўзиб, шошилиб борурлар...” (Қамар сураси, 8-оят).

Қиёмат кунидаги қайта тирилишни тушунтириш учун Аллоҳ таоло томонидан чигиртка мисолининг келтирилиши бежиз эмас. Зеро, бу ҳашаротлар ердан кўтарилганда сўнг улкан галаларга айлана бошлайдилар. Биргина чигиртка тўдаси 1200 квадрат километр майдонга ёйилиш хусусиятига эга. Шундан сўнг, улар ягона бир йўналишни танлаб, биргаликда уча бошлайдилар.

Уларнинг улкан жамоаси бутун осмонни қоплаб олишга қодир. Бу ҳолат Қиёмат кунидаги манзарани эслатади. Ўша куни вафот этган беҳисоб инсонлар худди шу каби ер остидан чиқиб келадилар ва муайян бир йўналиш бўйлаб гала-гала бўлиб югурадилар.

Хулоса қилиб айтганда, бу воқеани Қиёматнинг кўринишларидан бир лаҳза деб тафаккур қилиш мумкин.

Мўминлар учун Қиёмат қоим бўлмасдан аввал ўз амалларини қайта тарозига тортиб кўриш учун Аллоҳ таолодан берилган бир ибратдир. Гарчи чигиртка бир ҳашорат бўлса-да, ақлли одамларни тафаккурга чорлайди.

Тошкент ислом институти

катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев

Мақолалар