Кимда ким Аллоҳ таоло ҳақида «Ўз зоти билан Аршга қарор топди», «Ўз зоти билан Аршдан тушади», «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам У билан бирга Унинг ёнида Аршга ўтиради», «Ўз зотида қоим топган каломи совт-овоздир», «Унинг тушиши ҳаракат, кўчиш ва зоти билан бўлади», «Унинг Аршни кўтариб турувчи фаришталарга оғирлик келтирадиган оғирлиги бор», «Осмонда ёки Аршда ўрин олган», «Унинг бир томони, чегараси ва макони бор», «Унда ҳодисалар қоим топади», «У Аршга ёки махлуқотларидан бирига тегиб туради» ва шу каби шармандали сўзларни айтадиган бўлса, унинг йўлдан озганлиги, миллатдан чиққанлиги ва Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло ҳақида (ишлатилиши) жоиз нарсалардан узоқда эканлигида шубҳа қилмаймиз. Бу шу қадар очиқ-ойдин нарсаки, бундай шармандали нарсаларни салафийлик даъвоси билан беркитишнинг иложи йўқ. Юқоридаги сўзларни диндан деб биладиган кишиларнинг эътиқодларини рад этамиз, уларнинг орзуларини чиппакка чиқарамиз ва уларга ҳашавийларнинг авлоди эканликларини эслатамиз.
«Ас-Сайфус соқийл» китобидан 21-Б, Шайх Муҳаммад Зоҳид Кавсарий роҳимаҳуллоҳ таҳқиқларидан
Савол: Мен бир ҳадис ўқиб қолдим. Унда отага имомлик қилиб бўлмайди, дейилган. Отага имомлик қилиб бўлмайдими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтган ҳадис эмас, балки тобеинларнинг улуғ олимларидан бўлган Ато ибн Абу Рабоҳ раҳимаҳуллоҳга мансуб гапдир. У зот ўз сўзларини отага эҳтиром кўрсатиш, унинг олдида одоб билан туришга тарғиб маъносида айтганлар. Фиқҳий қоидаларга кўра ҳар бир масжидда унга тайинланган доимий имоми энг ҳақли бўлади. Ҳатто отаси ёки ундан кўра фақиҳ ёки тақводорроқ одам турганда ҳам у имомликка ўтишга ҳақли бўлаверади.
Шунингдек, намоз қоидалари ва қироатни намозни адо этадиган даражада биладиган инсон ўз уйида имомликка ўтишда бошқалардан кўра ҳақли ҳисобланади. Бу ҳолатда ота ва бошқалар тенг бўлади. Фақатгина султон ёки унинг ноиби уй эгаси ва масжид имомидан кўра ҳақли саналади. Инсон ёки доимий имом ўзи ҳақли бўлса-да, ўша ерда ундан афзалроқ одам бўлса, унга имомликка ўтишни таклиф қилиши мустаҳаб саналади.
Демак, фарзанд ўз уйида ёки ўзи имом бўлган масжидда имомликка ўтиши отадан кўра ҳақли бўлса-да, унга таклиф қилиш ёки унинг рухсати билан ўзи ўтиши афзал ва одоб ҳисобланади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази