Одамлар орасида фаришталар ҳақида турли фикрлар, гап-сўзлар юради. Бунинг сабаби эса улар ҳақида тўлиқ маълумотга эга эмаслигидир.
Яқинда мен ўқиган китоб (мусанниф Ҳабибуллоҳ Садриддин қори ўғли) ана шундай асоссиз фикр
ва қарашлардан йироқ бўлиш, шу билан бирга, фаришталарни яқиндан танишга ёрдам беради.
Энг асосийси, китобда фаришталар ҳақидаги маълумотлар тушунарли, ихчам тарзда берилган бўлиб, уни ўқиган киши малакут олами вакиллари ҳақида зарур билимга эга бўлади.
Китобда фаришталарга имон келтириш, уларнинг ким эканлиги, номлари ва сифатлари, мақомлари, ибодат қилишлари, амаллари ҳамда вазифалари ҳақида батафсил сўз юритилган.
Шунингдек, фаришталар кирмайдиган хонадонлар, гуноҳкор кишиларга уларнинг муносабатлари ҳам ёритилган.
Фаришталарга имон келтириш имон шартларидан биридир. Хўш, фаришталарга имон келтириш деганда нима тушунилади? Бу ҳақда китобда бундай дейилади: “Фаришталарнинг мавжуд эканликлари, уларнинг мақом-мартабалари, ўзларининг вазифаларига муносиб бўлган халқий (яратилишга оид) ва хулқий сифатлари борлиги, Раббимизнинг розилиги учун доимий ибодатда бўлишлари, Аллоҳ ҳузурида турли даражаларга эга эканликлари каби сифатларига бекаму кўст имон келтириш тушунилади”.
Табиат ҳодисалари ўз-ўзидан бўлаётгандек туюлади. Аммо биз билмаган сир-синоатлар борки, уларни англаганинг сайин Аллоҳнинг қудратига қойил қоласан, киши. Жумладан, китобда фаришталарнинг булутларни ҳайдаши ва ёмғир ёғдириши ҳақидаги қайдлари ҳар биримизни мулоҳазага, тафаккурга чорлайди.
“Албатта, биз доимо гувоҳи бўлиб турган булутларнинг сузиб юриши ва бир жойдан бошқа жойга
кўчиши каби ишларни баъзи инсонлар ўз-ўзидан содир бўлади ёки табиат уларни юрғизиб туради, деб ўйлайди. Ҳолат аслида ундай эмас. Булутларни Аллоҳ азза ва жалла юрғизиб қўйган...”.
Ҳар бир инсон дунёга келар экан, унинг яралишида фаришталарнинг ҳам ўз вазифалари
бор. Бу ҳақда китобда бундайдейилади: «Раҳмга ва ҳомилани тасвирлашга вакил қилинган фаришталар бўлиб, улар ҳомилани инсон суратига келтириш, қулоқ, кўз, тери,
гўшт, суяклар ва жинсини яратиш ҳамда руҳ пуфлаш каби ишларни бажаради.
Абу Зар Ғифорий розий аллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг “Агар нутфа ташланганида қирқ кеча ўтса, Аллоҳ таоло унга бир фариштани юборади. Фаришта уни сувратлаб, унинг қулоғи, кўзи, териси, гўшти ва суякларини яратади. Сўнгра: “Эй Раббим, эркакми ёки аёлми?”деб сўрайди. Раббинг эса ўзи хоҳлаганидек ҳукм қилади ва фаришталар уни ёзиб қўяди”, деганларини эшитганман”, дедилар» (Имом Муслим ри вояти).
“Фаришталар” китобини ўқир экансиз, қизиқарли манбаларни кўплаб учратасиз. Бу эса сизга асарни бир нафасда ўқиб чиқишга замин яратади.
Бобур ЙЎЛЧИ ўғли
журналист
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Шунча мўжизаларни кўриб ҳам баъзи одамлар иймон келтирмайдилар. Айримларга динга бўйин эгиш ёқмайди. Ҳамма нарса ўзининг хоҳишича бўлишини истайди. Аллоҳ таоло ўрнатган адолат ҳаммага ҳам ёқавермайди.
Иймон келтирмайдиганлар бошқаларнинг ҳаққини тортиб олиш эвазига бўлса-да, ҳузур қилиб қолишни маъқул кўрадилар. Бунинг учун эса ўзларига мос қонун-қоидалар ўйлаб топадилар. Ўзларига барча имтиёзларни бериб, қолганлардан тортиб олишга ҳаракат қиладилар. Бунинг учун эса аввало Аллоҳнинг борлигини инкор этишлари керак бўлади.
Айримлар неъматларга кўмилиб яшасалар ҳам неъмат берган Зотни унутадилар. Мол-дунёлари қаердан, қандай келди, бу ҳақида ўйлаб ҳам кўрмайдилар. Нафс балоси кўзларини кўр қилиб қўйган бўлади. Улар ўзларига ато қилинган неъматларнинг шукрини адо қилмайдилар, буни инкор этадилар.
Ҳамма нарсага ўз кучлари билан эришганларини, шунинг учун ҳам хоҳлаганча сарф қилишларини айтиб, аслида ҳақиқий инъом қилувчи бўлган Аллоҳни инкор этадилар. Улар моддиятчи бўлсалар ҳам уларга айтадиган гапимиз бор: сизлар ҳеч бир нарса ўз-ўзидан пайдо бўлиб қолмайди дейсизлар. Қўлларингиздаги мол-дунёни ўзингиз қўлга киритганингизни айтасизлар. Ўз-ўзидан мол-дунё пайдо бўлмайди дейсизлар. Лекин нега шу эътиқодингиз бутун борлиққа келганда оқсайди? Нега бутун борлиқ ҳам ўз-ўзидан пайдо бўлиши мумкин эмаслигини англамайсизлар? Аксинча борлиқни шунчаки тасодифан пайдо бўлиб қолган дейсизлар.
Бундай кимсалар бошланғич моддадан бутун олам яралган ва ривожланган дейдилар. Бироқ ўша моддани ким яратганини, қайси куч уни ҳаракатга келтирганини ўйлаб ҳам кўрмайдилар.
Ундайлар кўз ўнгида илоҳий мўъжиза содир бўлса ҳам иймон келтирмайдилар. Ҳатто ғарб мамлакатларида бугунги кунда илм-фан билан динни ажратиш ҳолатлари кузатилмоқда. Бунинг сабаби узоқ давом этган насронийлик динининг илм-фан билан чиқиша олмагани бўлиши ҳам мумкин.
Черковлар яқин-яқингача одамларни илм-фандан тўсиб келган. Ҳатто яҳудийларнинг муқаддас китобида келишича Одам алайҳиссалом еб қўйган мева маърифат дарахтининг меваси бўлиб, ундан ейиш жиноят саналган. Яъни илм-фан билан шуғулланиш уларда гуноҳ саналган. Бирор илмий кашфиёт қилганга Аллоҳнинг қаҳри келади деб билишган.
Мана шундай қарашлар сабаб черков ва олимлар ўртасида узоқ давом этган ва ҳозиргача таъсири билиниб турадиган урушлар юзага келган. Европада ўн бешинчи асрларда ернинг шарсимон эканлигини айтган одамларни тириклайин ёқишга ҳукм қилинган.
Аммо, Ислом динида бундай эмас. Одам алайҳиссалом жаннатда шайтоннинг васвасаси билан тақиқланган мевани еб қўйганлар. Натижада у ердан қувилганлар. Шайтон ҳозир ҳам дунё матоҳларини инсонларга зийнатлаб кўрсатади.
Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан