Vatanimiz mustaqillikka erishgach ona tilimiz o'zining xaqiqiy o'rni va mavqeiga ega bo'ldi.O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida davlat tilining maqomi xuquqiy jixatdan mustaxkamlab qo'yildi.O'zbekiston Respublikasining "Davlat tili to'g'risida"gi qonunining qabul qilinishi ona tilimizning taraqqiyoti, rivojlanishi hamda o'ziga xos va boy bisotini namoyish etishga keng imkoniyat yaratdi.Shu tariqa o'zbek tili mustaqil davlatimizning Bayrog'i,Gerbi,Madhiyasi,Konstitutsiyasi qatorida turadigan, qonun yo'li bilan ximoya qilinadigan muqaddas timsollaridan biriga aylandi. Istiqlol sharofati bilan tilimizga, uning sayqal topishiga e'tibor yanada ortdi. Til - inson qiyofasi va ichki go'zalligini namoyon etadigan eng go'zal tuyg'udir. O'z tiliga mehr-muhubbatli inson xalqini, Vatanini, milliy qadriyatlarini, madaniy merosini ham e'zozlaydi. Bejizga bundan besh asr ilgari Alisher Navoiy bobomiz "Tilga e'tiborsiz - elga e'tiborsiz" deya yozmagan.
O'zbek tili dunyodagi qadimiy, go'zal va boy tillardan biri hisoblanadi. Tilning beqiyos imkoniyatlari qadimgi toshbitiklarda, xalqimizning zamonlar sinovidan o'tib kelayotgan maqol va hikmatli so'zlari, betakror iboralari, dostonlarida, shoir va yozuvchilarimiz asarlarida yaqqol ko'rish mumkin. Mahmud Qoshg'ariyning "Devoni lug'atit turk" kitobi, Ahmad Yassaviyning hikmatlari, Alisher Navoiyning "Hamsa"si, Zahiriddin Muhammad Boburning "Boburnoma"si, Abdulla Qodiriyning betakror romanlari, Cho'lpon, Abdulla Oripov, Muhammad Yusuflarning o'tli she'riyati ona tilimizda yozilgan bebaho durdonalardir.Tilimizdagi hayo, ibo, andisha, oriyat, mehr-oqibat so'zlarini boshqa tilga aynan tarjima qilib bo'lmaydi. Ularni faqat o'zbek tilida ifodalash mumkin. Chunki bu tushunchalar xalqimizga xos va ularni aytishga faqat shu til qodirdir.Bizning ona tilimiz dunyodagi uch mingga yaqin til orasida turkiy tillar oilasiga mansub bo'lib, jonli til sifatida qipchoq, qarluq, o'g'iz lahjalarida namoyon bo'ladi. O'zbek adabiy tili esa ana shu lahjalardagi so'zlarning ma'lum bir me'yoriga keltirilgan shaklidir. U muttasil o'sib, rivojlanib bormoqda. Uning rivojida so'z mulkining sultoni Alisher Navoiyning xizmatlari beqiyosdir. Hazrat Navoiy til xaqida shunday yozadilar: "Ko'ngil xazinasining qulfi tildir. Ul xazinaning kalitidin so'z bil".
O'z ona tilimizga bo'lgan muhabbatni xalqimizning, odamlarning samimiy suhbatlarida, yuksak axloqiy fazilatlarida ko'rib, beixtiyor shunday el farzandi ekanligimizdan faxrlanamiz.
Til madaniyat ko'zgusi va ruhimizning qanoti. Biz ona tilimiz orqali xalqlar, millat va elatlar orasida hamisha aziz-u mukarram ekanligimizniaslounutmasligimizkerak. O'zbekonalutf, muomala, milliyqadriyatlar, odob-axloqesa ona tilimizmadaniyatiningkalitidir.
Tongdek orombaxsh, quyoshdek nurli, ona og'ushidek issiq, bahordek tarovatli, yozdek haroratli, kuzdek saxovatli, qish qorlaridek beg'ubor tuyg'ularimizning tarjimoni bo'lgan, millatimiz ruhini ifoda etuvchi ona tilimiz, bizni yuksak ma'naviyatga, ma'rifatga, madaniyatga, istiqlolu istiqbolga etaklovchi bebaho ne'matdir. Shu bois ham har birimiz ona tilimizni asrabavaylashimiz, e'zozlashimiz lozim. Zotan, tilimizga e'tiborli bo'lsak, millatimiz qalbi ona tilimiz hech qachon zavol topmaydi.
Donishmand ota-bobolarimiz azaldan nutq madaniyatiga katta e'tibor berishgan. Ular qoldirgan asarlarni o'qir ekanmiz, har bir so'z o'z o'rnida qo'llanganiga guvoh bo'lamiz. So'z hissini doimo bilib yashashimiz, ona tilimizni asrab-avaylab, uni e'zozlashimiz har birimizning zimmamizga katta mas'uliyat yuklaydi.Millatning va milliy adabiyotning mavjudlik sharti bo'lgan ona tilimiz taqdiri uchun kuyinish, uning ravnaqi uchun barcha imkoniyatlarni safarbar etish har birimizning burchimizdir.
Odiljon Narzullayev
Yangiyul tumani "IMOM SULTON’’ jome masjidi
imom-xatibi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh subhanahu va taolo anorni 3 marta, Ar-Rahmon va An’om suralarida zikr qilgan.
Xususan, Ar-Rahmon surasining 68-oyatida Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Ikkovlarida meva-cheva, xurmo va anorlar bor”.
Anor – yurak kasalliklari va suyak mo‘rtligidan himoya qiladi.
Anor kuchli antioksidant bo‘lib, flavonoidlar, antotsianinlar, punik kislota, ellagitanninlar, alkaloidlar, fruktoza, saxaroza, glyukoza va oddiy organik kislotalar kabi birikmalarga boy.
Shuningdek, anor virusga qarshi, qon bosimini tushiruvchi va yallig‘lanishga qarshi xususiyatlarga ega boshqa komponentlarga ham ega.
Eron yurak-qon tomir tadqiqotlari institutiga qarashli Fiziologiya tadqiqot markazi olimlari tomonidan o‘tkazilgan ilmiy izlanishlar natijalarida, anordan saratonning bir necha turlari, yurak-qon tomir kasalliklari, suyak mo‘rtligi va revmatoid artritning oldini olish va davolashda foydalanish mumkinligi ta’kidlangan. Bundan tashqari, anor yaralarni bitishini yaxshilaydi va reproduktiv tizim uchun foydalidir.
Anor – prostata, ko‘krak va yo‘g‘on ichak saratoniga qarshi kurashadi.
Anor mevasi prostata saratonini davolashda samarali sanaladi. Chunki anor saraton hujayralarining o‘sishini to‘xtatib, ularning nobud bo‘lishini rag‘batlantiradi.
Anor sharbati ko‘krak saratoni va yo‘g‘on ichak saratoni hujayralariga qarshi kurashadi. Anor mevasi saratonni davolashda qo‘llaniladigan kimyoterapiya dorisi – “adriamitsin” keltirib chiqargan oksidlanish stressiga qarshi himoya xususiyati borligi isbotlangan.
Davron NURMUHAMMAD