Sayt test holatida ishlamoqda!
01 Iyul, 2026   |   16 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:08
Quyosh
04:54
Peshin
12:29
Asr
17:42
Shom
20:04
Xufton
21:45
Bismillah
01 Iyul, 2026, 16 Muharram, 1448

Mavlid oyini qanday o'tkazamiz?

10.10.2021   3192   4 min.
Mavlid oyini qanday o'tkazamiz?

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.

Har yili mavlid oyi kirishi bilan mavlid haqidagi xiloflar qayta qo'zg'aladi. Har kim o'z dalilini keltirib, boshqani tanqid qiladi va oxir oqibat ikki taraf ham o'z fikrida qoladi. Bunday tortishuvdan kimga foyda, birov o'ylamaydi. Aslida bunday xilofli masalada har kim o'zi qoniqqan dalilga ko'ra amal qilib, boshqaga tosh otmasligi kerak. Biz ham yurtimiz ulamolarining qadimdan tanlagan so'zlarini tutib, o'z sharoitimizdan kelib chiqqan holda, mavlidni bugungi kunning ruhida, hozirimiz va kelajagimiz uchun manfaatli suratda o'tkazishga harakat qilamiz. Unamaganlar o'zlari biladi.

Bugungi kunda musulmon o'rtasida turli xil bayramlarni keng miqyosda nishonlash ommaviy urfga aylangani va bu bayramlar ko'pchilikning, xususan yoshlarning xotirasida, qalblarida chuqur iz qoldirayotgani sir emas. Bunday vaziyatda musulmonlar yosh avlodga islomiy tushuncha va an'analarni singdira bilishlari lozim. Fursatni g'animat bilib, kerakli vositalarni ishga solishlari darkor. Ana shunday muhim omil va an'analardan biri bu – mavlid oyi va kunini o'ziga xos suratda o'tkazishdir. Ho'sh, bugun biz mavlid oyini qanday o'tkazishimiz kerak? Bu oydan unumli foydalanish uchun nimalarga e'tibor berishmiz darkor? Buning uchun quyidagilarni qilish lozim:

1. Rabiulavval oyini siyratni o'rganish mavsimi qilib olish rejasini tuzish va bunda har kim o'z holati, sharoiti va imkoniyatlaridan kelib chiqib yondashishi kerak.

2. Birorta siyrat kitobini tanlab, bir oyga taqsimlab, shu oy ichi uni yakunlash. Masalan: «Hadis va Hayot» kitobining 19‑juzi ‒ «Olamlarga rahmat Payg'ambar», «Tarixi Muhammadiy», «Arahiqul‑maxtum», «Sarvari olam», «Nurul‑yaqin», «Nurul‑basar», «Siz Payg'ambarni ko'rganmisiz?» va boshqalar.

3. Ahlu oilaga mavlid oyi oxir zamon Payg'ambari, habibimiz, dunyoda etakchimiz, oxiratda shafoatchimiz bo'lgan Muhammad sollallohu alayhi vasallam tug'ilgan oy ekanini, u zot shu oyning 9 yoki 12 kuni dushanbasida dunyoga kelganlarini eslatish.

4. Ushbu oy kirish bilan farzand‑nabiralarni dasturxon atrofiga yig'ib, ularga bu oyning ahamiyatini tushuntirish. Ertalab ham, kechki payt ham ahlu oilaga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning siyratlaridan qisqacha suhbat qilib berish. Bunda u zotning xulqlarini, oliyjanobliklarini yoritib berish kerak. Buning uchun yuqorida eslab o'tilgan adabiyotlardan foydalanish maqsadga muvofiq.

5 Bolalarga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning bolajon bo'lganlarini, sahobalari ichida kichik yoshdagi, o'smir yoshdagi kishilar ko'p bo'lganini, Nabiy sollallohu alayhi vasallam ularning har birini alohida sevib, ehtirom qilganlarini misollar bilan aytish. Qiz‑juvonlarga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ayollarga ko'rsatgan ehtiromlaridan so'zlab berish.

6. Honadonni oila davrasida shu oyning biror kunini, masalan, 8, 9 yoki 12 kuni oilaviy mavlid yig'ini uyushtirish va ushbu kunni o'zgacha bir ko'tarinki ruhda, shodiyonalikda o'tkazishga alohida e'tibor qaratish.

7. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam tavalludlari xursandchiligi, u zotning tavallud kunlari bolalarning zehnida yaxshiroq o'rnashishi uchun shu kunda bolalar uchun sovg'alar tashkil qilish, ularning qalblariga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga nisbatan muhabbat o'yg'otishga xizmat qiladigan ishlarni amalga oshirishni unutmaslik kerak. Sovg'alarni ularga topshirishda «Bu senga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning tuhfalaridir, suyunchilaridir», deb ta'kidlash ham foydadan xoli emas.

8. Imkoni borlar ushbu oyda mavlid yig'inlari uyushtirib, marosimni risoladagidek o'tkazishsa, xayrli ish bo'ladi, inshaalloh.

(Ushbu mavzu xususida «Mavlid haqida o'ylar» nomli maqolada batafsil so'z yuritilgan.)

 

Hasanxon Yahyo Abdulmajid

                                                                                                                                                                         1436 yil rabi'ul avval oyi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ey yoshlar, sizlar naqadar baxtlisiz!

30.06.2026   2091   5 min.
Ey yoshlar, sizlar naqadar baxtlisiz!

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bugun – Yoshlar kuni.

Avvalo, shuni aytmoqchiman: Ey yoshlar, sizlar naqadar baxtlisiz!

Sizlar ilm olish uchun eshiklari ochiq bo‘lgan yurtda yashayapsiz. Ilm olishni istasangiz, kasb-hunar o‘rganishni istasangiz ham, oliy ta’lim olishni istasangiz ham imkoniyatlar bor. Ota-onangiz tinch osmon ostida sizning kamolingizni orzu qilib yashayapti.

Bu ne’matlarning qadriga yeting.

Har bir ne’matning shukri bo‘ladi. Yoshligingizning shukri – uni Alloh rozi bo‘ladigan yo‘lda sarflashdir.

Alloh taolo aytadi: Bas, Meni eslangiz, sizni eslarman. Va Menga shukr qilingiz, kufr qilmangiz (Baqara surasi, 152-oyat).


Aziz yoshlar!

Bugun dunyo siz uchun kurashmoqda. Ammo bu kurash qurol bilan emas, qalbingiz uchun kurashdir.

Bir tomonda muallim ustozlaringiz chaqiradi.

Ikkinchi tomonda nafs chaqiradi.

Bir tomonda ota-onaning duosi.

Ikkinchi tomonda internetdagi noma’lum odamlarning chaqiriqlari.

Bir tomonda yurtimiz ulamolari.

Ikkinchi tomonda o‘zini “haqiqat tarafdori” deb ko‘rsatadigan, ammo aslida yoshlarni fitna, g‘azab va adovat sari yetaklaydigan buzg‘unchi oqimlar.

Ular sizga: “Faqat biz haqmiz”, deydi.

Ammo ularning ortidan borgan qancha yoshlar ota-onasidan, ilmidan, yurtidan ayrildi, eng achinarlisi esa, xotirjamligini ham yo‘qotdi. Ular baxt izlab chiqib, baxtini yo‘qotdi.


Islom esa, insonni ota-onasiga mehribon, yurtiga foydali, ilmga tashna, odobli va rahmli bo‘lishga chaqiradi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytdilar: “Ikki ne’mat borki, odamlarning ko‘pi ularning qadriga yetmaydi: sog‘liq va bo‘sh vaqt” (Imom Buxoriy rivoyati).

Yoshlik ham mana shu ikki ne’matning eng go‘zal davridir.

Bugun telefoningizda birgina tugma bilan dunyoning har xil fikrlari kirib keladi.

Ammo unutmang...

Har ko‘p kuzatiladigan odam haq bo‘lavermaydi.

Har chiroyli gap jannatga olib bormaydi.

Ba’zan eng xavfli zahar eng shirin idishda bo‘ladi.

Shayton ham hech qachon insonni: Kel, gunoh qil”, deb boshlamaydi. Avval: Faqat bitta video ko‘r”, deydi. Keyin: Faqat bitta shubhali sahifani o‘qib ko‘r, deydi. So‘ng esa qalb asta-sekin nurini yo‘qota boshlaydi.

Bugun sen kimni tinglayotganing – ertaga kim bo‘lishingni belgilaydi.

Kim bilan yurganing – qayerga borishingni belgilaydi.

Nimani ko‘rayotganing – qalbing qanday bo‘lishini belgilaydi.

Shuning uchun ulamolarga mahkam yopishing.

Diyoringiz ulamolariga yaqin bo‘ling.

Jonajon vataningizni do‘st tuting.

Ilm-hunarni hayotingizning eng go‘zal lahzasiga aylantiring.

Ota-onangizning roziligini yo‘qotmang.

Chunki ota-onaning birgina duosi ba’zan insonni dunyo va oxirat saodatiga olib boradi.

Aziz yoshlar!

Yoshlik – o‘tib ketadigan fasl.

Bugun kuchli oyoqlar bir kun qariydi.

Bugun o‘tkir ko‘zlar bir kun xiralashadi.

Bugun tez yugurayotgan yurak ham bir kun to‘xtaydi.

Ammo yoshligingizda vataningizga qilgan bir fidoiylik, bir sadaqa, bir ilm, bir yaxshilik Qiyomat kunigacha siz bilan qoladi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xabar berganlar: Qiyomat kuni banda besh narsadan so‘raladi. Ulardan biri Yoshligini nimaga sarflading?”.

Shunday ekan, bugun javobini tayyorlaylik.

Ey yoshlar!

Siz bu yurtning umidisiz.

Ota-onangizning quvonchisiz.

Ustozlaringizning mevasisiz.

Ummatning ertangi kunisiz.

Shunday ekan, hech kim sizning pok qalbingizni o‘g‘irlamasin.

Hech kim sizni ilm yo‘lidan chalg‘itmasin.

Hech kim sizni fitnaga boshlamasin.

Ilm bilan yuksaling.

Odob bilan bezaning.

Shunday yosh bo‘lingki, sizni ko‘rgan ota-ona: Allohim, O‘zinga shukur, farzandimdan roziman Sen ham rozi bo‘lgin, deb duo qilsin.

Alloh taolo barcha yoshlarimizni iymoni mustahkam, ilmi ziyoda, odobi go‘zal, ota-onasiga sadoqatli, Vataniga foydali va ummatga xizmat qiladigan solih insonlardan aylasin.

 

Nuriddin HAMRAQULOV,
Yakkasaroy tumaniRahimjon hoji otajome masjidi imom noibi

Maqolalar