1. Chaqaloq qulog'iga azon va takbir aytish
Rofe' roziyallohu anhu aytadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning Fotima roziyallohu anhoning farzandi Hasan ibn Alining qulog'iga azon aytayotganlarini ko'rdim” (Imom Abu Dovud, Imom Termiziy rivoyati).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kimning bolasi tug'ilsa-yu, uning o'ng qulog'iga azon, chap qulog'iga iqoma aytsa, unga Ummu Sibyon (Sibyon bolalarga ziyon etkazadigan jin toifasi) zarar etkaza olmas”, dedilar.
2. Munosib ism qo'yish
Nabiy alayhissalom: “Sizlar qiyomat kuni o'z ismlaringiz va otalaringizning ismlari bilan chaqirilasizlar, shunday ekan farzandlaringizga chiroyli ism qo'yinglar”, dedilar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ismlarning yaxshisi bandalik va hamdni bildirganidir”, deganlar (Abdulloh, Hamidulloh, Abdurahmon kabi).
3. Aqiqa qilish
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bola o'z aqiqasining evaziga garovdadir. Yettinchi kuni uning nomidan jonliq so'yiladi va ism qo'yiladi hamda sochi olinadi”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Agar farzand tug'ilganidan so'ng etti kunda aqiqa qilishga imkoniyat bo'lmasa, 14 yoki 21 kunligida qilinadi. Bu muddat ichida ham imkoniyat topilmasa, boshqa xohlagan vaqtda qilsa ham bo'ladi.
4. Chaqaloqning sochini olish
Hazrat Ali ibn Abi Tolib roziyallohu anhu aytadilar: Rasululloh sallallohu alayhi vasallam nabiralari Hasanga qo'y so'ydilar va “Ey Fotima uni sochini olgin va sochini og'irligicha kumush sadaqa qilgin”, dedilar.
Keyin men uni o'lchovdim bir yoki yarim dirham (og'irligicha) chiqdi” (Imom Termiziy rivoyati).
5. Chaqaloqning tanglayini ko'tarish
Abu Muso roziyallohu anhu aytadi: “O'g'lim tug'ilganda uni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga olib bordim. U zot alayhissalom o'g'limga Ibrohim deb ism qo'ydilar va xurmo bilan tanglayini ko'tardilar. Unga baraka tilab duo qildilar” (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
6. Hatna qilish
O'g'il bolani xatna qilish sunnatdir. Uni kechiktirish makruh. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Hatna qilish erkaklarga sunnat”, deganlar (Imom Ahmad rivoyati).
Ulamolar: "Farzand etti yoshdan o'n yoshgacha xatna qilinsa, yaxshi bo'ladi", deydilar.
Islamskiy institut v Tailande znakomit novoobrashennix musulman strani s istoriyey islama i yego ucheniyami posredstvom posesheniya znachimix islamskix mest.
Kak soobshayet IQNA so ssilkoy na "Muslims Around The World", mnogiye novoobrashennie stalkivayutsya ne tolko s trudnostyami v izuchenii osnov religii i obryadov, no i s boleye glubokim vizovom: formirovaniyem islamskoy identichnosti, chuvstvom prinadlejnosti k musulmanskomu soobshestvu i ponimaniyem yego istorii, kulturi i sivilizatsii.
Eto stavit vajniy vopros: kak islamskiye organizatsii mogut pomoch novoobrashennim pereyti ot prostogo polucheniya informatsii k vospriyatiyu islama kak jivoy realnosti?
V Tailande odin iz islamskix institutov predlojil unikalniy obrazovatelniy opit, kotoriy dayet prakticheskiy otvet na etot vopros. Institut ne ogranichivayetsya auditornimi zanyatiyami; on vivodit slushateley «v pole», znakomit ix s istoricheskimi mechetyami i istokami islama v ix strane, predostavlyaya vozmojnost neposredstvenno prikosnutsya k jizni musulmanskogo soobshestva i yego istorii. Etot podxod sochetayet znaniya s jivim opitom, a obucheniye — s formirovaniyem identichnosti.
Etot podxod osnovan na prostoy, no glubokoy pedagogicheskoy filosofii: islamskaya identichnost ne sozdayetsya odnimi lish leksiyami, ona trebuyet jivogo opita. Kogda novoobrashennie poseshayut istoricheskiye mecheti, uznayut istorii musulman, jivshix sotni let nazad, i vstrechayutsya s predstavitelyami obshini, istoriya stanovitsya chastyu ix kollektivnoy pamyati.
Eta filosofiya yarko proyavilas v viezdnom meropriyatii, organizovannom v ramkax programmi «Uznavay bolshe. Ukreplyay veru. Otkrivay islam», v xode kotorogo novoobrashennie otpravilis v obrazovatelnuyu poyezdku v provinsiyu Ayuttxaya, chtobi izuchit istoriyu islama v odnom iz stareyshix istoricheskix sentrov Tailanda.
Poyezdka nachalas s posesheniya istoricheskoy mecheti Kudi Chia, osnovannoy okolo 1657 goda vo vremena pravleniya korolya Naraya Velikogo, kogda v etom regione poselilas malayskaya musulmanskaya obshina. Eta mechet slujit jivim svidetelstvom glubokix korney islama v Tailande.
Etot vizit stal bolshe, chem prosto oznakomitelnoy ekskursiyey; on prevratilsya v prakticheskiy urok istorii i identichnosti. Uchastniki osoznali, chto islam v Tailande — eto ne novoye yavleniye, a neot’emlemaya chast istorii i kulturnogo mnogoobraziya strani.
Programma vishla za ramki obichnix poyezdok, sdelav aksent na uchastii slushateley v protsesse obucheniya. Oni prinyali uchastiye v nauchnoy programme pod nazvaniyem «Mechet, kotoruyu ya znayu», gde kajdaya gruppa predstavila kratkiy otchet o svoyem issledovanii sverstnikam. Etot opit ukrepil naviki poiska informatsii, diskussii, komandnoy raboti i uverennosti v sebe.
Zatem uchastniki posetili mechet Vattana, posle chego otpravilis v obrazovatelniy kruiz po rekam Chaupxraya, Pasak i Lopburi. Eto puteshestviye pozvolilo im issledovat istoriyu musulmanskix poseleniy, ix obraz jizni i vzaimootnosheniya s tayskim obshestvom so vremen korolevstva Ayuttxaya.
Dannaya initsiativa demonstriruyet visokiy uroven sotrudnichestva mejdu islamskimi institutami, universitetami i administratsiyami mechetey. Rukovoditeli mecheti Kudi Chia vmeste s doktorom Panditom Aromanom s fakulteta iskusstv Universiteta Krik davali istoricheskiye poyasneniya i otvechali na voprosi uchastnikov, chto sdelalo etu poyezdku kompleksnim obrazovatelnim opitom.
Tayskaya model obucheniya novoobrashennix musulman posilayet chetkiy signal: luchshiy sposob prepodat islam — eto ne prosto govorit o nem, a dat lyudyam vozmojnost oshutit yego, izuchit yego istoriyu, vstretitsya s lyudmi i pochuvstvovat prinadlejnost k velikoy i ustoychivoy sivilizatsii.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana