Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Iyun, 2026   |   28 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:04
Quyosh
04:49
Peshin
12:29
Asr
17:39
Shom
20:02
Xufton
21:39
Bismillah
15 Iyun, 2026, 28 Zulhijja, 1447

MANGULIK – ALLOHGA HOS

16.08.2021   1842   6 min.
MANGULIK – ALLOHGA HOS

Hamdardlik

 O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari umr haqida bunday yozgan edilar: «Umr insonga berilgan ne'matlar ichra eng qadrlisidir. Kunlar ketidan haftalar, oylar, yillar o'tib boryapti. Inson umri cheklangan. Shu bois uni g'animat bilib, manfaatli ishlarga sarflash zarur. Chunki o'tib ketgan vaqtni ortga qaytarishning sira iloji yo'q.

Akani ukadan, otani boladan, onani qizdan, boyni moldan judo qilib, hayot lazzatlarini kesadigan o'limni esda tutish va shunga yarasha Alloh roziligi uchun harakat qilish kishining umriga baraka kiritadi...»

Muftiy hazratlari o'zlarining ana shu so'zlariga amal qilib yashadilar. Afsuski, o'lim u kishini birodarlaridan, farzandlaridan, barcha yaqinlaridan judo qildi.

Inson umri qancha yashalgani bilan emas, balki qanday yashalgani bilan ahamiyatlidir. Chunonchi, Abdurahmon ibn Abu Bakra roziyallohu anhu otasidan rivoyat qiladi: «Bir kishi Nabiy sollallohu alayhi va sallamdan: “Yo Rasululloh, qaysi inson yaxshi?” deb so'radi. U zot: “Umri uzun va xayrli amallari ko'p bo'lgan kishi”, deb javob berdilar» (Imom Termiziy rivoyati).

Yarim asrga teng Alloh taoloning hanif dini xizmatida bo'lish – katta sharaf, ulkan baxt va saodatdir. Ana shunday baxt va saodatni qo'lga kiritgan ulug' olim, O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, shayx Usmonxon Temirxon o'g'li Alimov hazratlari og'ir xastalikdan so'ng Rabbimiz huzuriga rihlat qildilar.

Hazratning hayot yo'llariga nazar solsak, u kishida mo'min-musulmonlar uchun namuna bo'ladigan sifatlar, xislatlar, fazilatlar juda ko'p edi. Ayniqsa, halimliklari, har bir masalani yotig'i bilan tushuntirib, muloyim muomala qilishlari biz uchun ibratdir.

Halimlik Rasulimiz alayhissalom maqtagan xislatlardandir. U zot: “Albatta, Alloh taolo muloyimlikni yaxshi ko'radigan Halim zotdir. U muloyimlik (sohibiga)ka qo'pollik va undan boshqa narsa (xislat)larga berilmaydigan narsa (ajr-mukofot)ni beradi”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).

Usmonxon Alimov hazratlari 15 yil muftiylik qilgan bo'lsalar, o'sha davrda yurtimizda diniy-ma'rifiy sohada ulkan islohotlar amalga oshirildi. Ko'plab masjidlar ochildi, madrasalar faoliyati yo'lga qo'yildi. Birgina so'nggi uch-to'rt yilda poytaxtimizda bunyod etilgan, qayta qurilgan o'nlab masjidlarda bugun mo'min-musulmonlarimiz emin-erkin. Yayrab-yashnab ibodat qilishmoqda.

Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhumo aytadi: «Ilm ko'tarilmasidan burun uni o'rganinglar. Ilm olimlarning vafoti tufayli ko'tariladi. Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasam, Alloh yo'lida shahid bo'lgan kishilar (qiyomat kunida) olimlarga berilgan karomat-darajalarni ko'rib: “Koshki bizni ham Alloh olim qilib tiriltirsa”, deb orzu qiladilar. Zero, hech kim olim bo'lib tug'ilmaydi. Ilm o'rganish ta'lim olish bilan egallanadi».

Muftiy hazrat umrini ilm olishga va ma'rifat tarqatishga bag'ishlagan olim edi, desak yanglishmaymiz. U kishi ta'lif etgan “Tafsiri irfon”, “Rasulullohning muborak vasiyatlari”, “Rasululloh mo''jizalari”, “Imom Buxoriy barakoti”, “Oilada farzand tarbiyasi”, “Yoshlar – kelajagimiz”, “IX–XI asrlarda Samarqanda kalom ilmining rivojlanishi”, “Sunnat va hadis” kabi ko'plab kitoblari muqaddas dinimizning sof aqidasini, asl mazmun-mohiyatini yurtimiz mo'min-musulmonlariga etkazishda asrlar osha muhim manbalar bo'lib xizmat qiladi, inshoalloh.

Hadisi sharifda: “Qaysi bir musulmonning sochi Islomda oqarsa, unga har bir oq tola barobarida savob yoziladi va bir xatosini o'chiriladi”(Imom Abu Dovud rivoyati), deyilgan.

Muftiy hazratlari koronavirus pandemiyasi tufayli vaziyat qaltis bo'lib turganiga qaramasdan, atrofiga ulamolarni yig'ib, xalqimizga, mo'min-musulmonlarga Islomning sof ta'limotni etkazish, yurtimizning chekka hududlarida yashayotgan aholi bilan muloqot qilib, ularning dardu tashvishlarini tinglash, imkon qadar ularga yordamlashish maqsadida safarlar uyushtirdilar.

Vodiy viloyatlariga safarlari davomida mahallama-mahalla yurib, xonadonlarga kirib, ehtiyojmand, boquvchisini yo'qotgan oilalarga “Vaqf” fondining sovg'alarini ulashdilar. Ana shu xayrli amallar tufayli qanchadan-qancha oilalrga quvonch kirgan bo'lsa, bugun og'ir judolikni eshitib ana shu oilalar, butun O'zbekiston xalqi katta ulamosidan ayrilgani tufayli qattiq qayg'uga cho'mdi.

Na chora, jonning egasi Alloh taolo. U Zot xohlagan paytda omonatini qaytarib olishiga shubha yo'q. Bizga taskin beradigan jihati shuki, Usmonxon Alimov hazratlaridan xalqimiz uchun juda kata sadaqai joriy qoldi.

Muftiy hazratlari juda ko'pchilik mo'min-musulmonlarning,  olimlarning janozalarini o'qiganlarida bir so'zni ko'p takrorlar edilar: “Al-baqou lillahi vahdah”, ya'ni boqiylik, mangulik yolg'iz Alloh taologa xosdir.

Alloh taolo marhum ustozimizning bu dunyoda qilgan barcha xayrli ishlariga ajru savoblarni ko'paytirib bersin. Oxiratlarini obod qilib, u kishini nabiylar, siddiqlar, shahidlar bilan jannatlarda birga qilsin. O'zi va'da qilgan mukofotlar bilan siylasin!

Innã lillahi va innã ilayhi rojiu'n!

 

Nuriddin domla HOLIQNAZAROV,

Toshkent shahar bosh imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Hijriy yangi yil: Muharram oyini qanday o‘tkazish kerak?

15.06.2026   1416   3 min.
Hijriy yangi yil: Muharram oyini qanday o‘tkazish kerak?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

2026 yilning 16 iyun kuni – yangi 1448 hijriy yil – Muharram oyi boshlanishining 1 kunidir. Ashuro kuni 2026 yilning 25 iyun, payshanba kuniga to‘g‘ri keladi.


Muharram oyi qanday oy?
Muharram oyi – musulmonlar taqvimining birinchi oyidir. Bu oy Alloh taolo urush, qon to‘kishni harom qilgan (Zulhijja, Zulqa’da, Muharram, Rajab) to‘rt oyning biri bo‘lib, uning o‘ninchi kuni ya’ni, ashuro kuni alohida fazilatlarga ega.


Ashuro qanday kun?
 Bu kun haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bu shunday yaxshi kundirki, bu kunda Alloh Bani Isroilni dushmanlaridan qutqargan. Shu bois Muso alayhissalom bu kunda ro‘za tutgan. Men Musoga ko‘proq (yaqin bo‘lishga) haqliroqman”, dedilar va u kunda ro‘za tutib, odamlarni ham uning ro‘zasini tutishga buyurdilar” (Imom Buxoriy rivoyati).


Ashuro kuni ro‘za tutish o‘tgan bir yillik gunohlarga kafforat bo‘ladi.
Bu haqda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ashuro kunining ro‘zasi – Allohdan umid qilamanki – bir yil oldingi gunohlarga kafforat bo‘ladi”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).

Bu kun yaqinlarga kengchilik qilish, bir yillik kengchilikka sabab bo‘ladi.
Abu Sa’d roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kim Ashuro kuni ahli ayoliga kenglik yaratsa, Alloh unga yil bo‘yi kenglik yaratadi”, dedilar (Imom Bayhaqiy rivoyati).

Sufyon ibn Uyayna rahmatullohi alayh: “Bu hadisni oltmish yil tajriba qildim va faqatgina yaxshilik ko‘rdim”, deganlar.

Ashuro kunini Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qanday o‘tkazardilar?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu kunni o‘tkazib yubormaslik uchun qattiq harakat qilardilar, uning savobiga erishish uchun bu kunning kelishini intiqlik bilan kutardilar. Bu haqda Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni Ashuro kuni ro‘zasini Ramazon oyi ro‘zasini kutib sog‘ingandek, boshqa kun va oy ro‘zasini kutganlarini ko‘rmadim” (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ashuro kuni ro‘zasini tutib, odamlarni ham bu kunning ro‘zasini tutishga buyurganlarida, sahobalar: “Yo, Rasululloh! Bu kun yahudiy va nasroniylar ulug‘laydigan kun-ku!” deyishdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh xohlasa kelasi yil to‘qqizinchi kuni ham tutamiz”, dedilar. Ammo, kelasi yil kelmasidan Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafot etdilar (Imom Muslim rivoyati).

Ulamolarimiz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ushbu niyatlariga e’tiboran, Ashuro kuniga qo‘shib bir kun oldingi yoki bir kun keyingi kunda ham ro‘za tutmoq afzal deydilar.

Alloh taolo ushbu oyning fazilatlaridan barcha mo‘min-musulmonlarni to‘liq bahramand etsin. O‘zining roziligini topadigan amallarda bardavom qilsin.

 

Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar