Sayt test holatida ishlamoqda!
31 Yanvar, 2026   |   12 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:14
Quyosh
07:36
Peshin
12:41
Asr
15:56
Shom
17:42
Xufton
18:57
Bismillah
31 Yanvar, 2026, 12 Sha`bon, 1447

O'zbekistonlik tadqiqotchining Moturidiylik ta'limotiga oid risolasi Turkiyada chop etildi

04.03.2021   1527   2 min.
O'zbekistonlik tadqiqotchining Moturidiylik ta'limotiga oid risolasi Turkiyada chop etildi

Turkiyada tadqiqot olib borayotgan vatandoshimiz — O'zbekiston Halqaro islom akademiyasi va Anqara universiti bitiruvchisi, falsafa doktori A.Tuychiboyevning Ali ibn Sa'id ar-Rustufag'niyga mansub «Muxtasar Favoyid ar-Rustufag'niy» asarining ilmiy-tanqidiy nashri Istanbuldagi «Haşimî Yayınları» nashriyoti tomonidan chop etildi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA.

Mazkur asar ulug' ajdodimiz Imom Moturidiyning eng yaqin shogirdlaridan hisoblangan Ali ibn Sa'id ar-Rustufag'niyga mansub bo'lib, bugungi kungacha Ahmad ibn Muso al-Keshshiyning «Majmu' al-havodis va an-navozil va al-voqe'ot» nomli asari tarkibida etib kelgan.

Ma'lumotlarga qaraganda, ar-Rustufag'niy Samarqand viloyatining Ishtixon tumanidagi Boyli ota mahallasida tug'ilib, voyaga etgan. Voyaga etgach, ar-Rustufag'niy Samarqand shag'rida o'z davrining eng zabardast ulamolari – Abu Ahmad al-Iyodiy, Abu Mansur al-Moturidiy va al-Hakim as-Samarqandiydan ilm olgan. Olimning Balx shahriga borib, hanafiy fiqhining yorqin namoyandasi, kichik Abu Hanifa deya e'tirof etilgan Abu Ja'far al-Hinduvoniydan ham istifoda etgani naql qilinadi.

O'rta asrlarga oid tabaqot, ya'ni biografiya asarlarida ar-Rustufag'niy fiqh bobida «Samarqandning shayxi» bo'lgani keltirilgan. U shu darajada e'tibor qozondiki, hatto Buxoroga borib, ilm majlislari o'tkazar, xalq vakillariga va'z-nasihatlar qilardi. Ar-Rustufag'niy mahalliy e'tiqod va mazhablarga xos bo'lmagan yondashuvlarni tanqid ostiga olish, ustozi Imom al- Moturidiyning sof islom aqidasiga oid qarashlarini muhofaza etishga katta hissa qo'shdi. Olimning turli yot firqalar bilan bo'lgan munozaralari «Muxtasar Favoyid ar-Rustufag'niy» asarida ham ko'zga tashlanadi.

Mazkur asar fiqh, kalom, tafsir, hadis, tasavvuf, axloq va hikmat kabi keng qamrovli mazularga oid bo'lib, X asrda mamlakatimiz hududidagi eng yorqin ilm va ma'rifat markazlaridan biri bo'lgan Samarqanddagi ma'naviy-ma'rifiy muhitni baholash, Moturidiylik ta'limotining ilk taraqqiyot bosqichini o'rganish nuqtai nazaridan o'ta muhim ahamiyat kasb etadi.

 

O'zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Halollikning qudrati

30.01.2026   4639   2 min.
Halollikning qudrati

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bir safar aeroportdan mehmonxonaga taksi oldim. Mashina toza, haydovchi xushmuomala edi. O‘zini Ahmad deb tanishtirib, qo‘limga kartochka berdi: “Vaqtingiz xayrli o‘tsin. Mening vazifam – sizni manzilingizga eng tez, eng xavfsiz, eng kam xarajat va eng muhimi – halol xizmat ila yetkazish”.

Yo‘lda menga yana turli qulayliklarni taklif etdi.

— Hamma mijozlar bilan shunday iltifotlimisiz? – degan savolimga biroz tin olib dedi:

— Rostini aytsam, bu tarzda ishlashni ikki yil oldin boshlaganman. Undan oldin ko‘pchilik haydovchilar qatori edim. Vaqti-vaqti bilan haqni oshirib yuborish, mijozga yolg‘on gapirish, nolish va shikoyat qilish oddiy hol edi. Mashina ham, qalb ham toza emas edi.

— Keyin nima bo‘ldi?

Bir kuni mashinam radiosidan “tanlash kuchi” haqida eshitib qoldim. Hayotimdagi ko‘p narsa tanlovimga bog‘liq ekan. Ishimni yuzaki, nolib emas, vijdon bilan, halol bajarsam, mijozlarim ko‘p, ko‘nglim xotirjam bo‘ladi. Oson yo‘lni tanlasam — pul bo‘lishi mumkin, lekin baraka bo‘lmaydi. Shunda o‘zimga so‘z berdim: endi ishimni halol qilaman. Yo‘lni aylantirib haqni oshirmayman. Vaqtni o‘g‘irlamayman. Mijozga u istaganday xizmat qilaman.

Natijasini Alloh ko‘rsatdi. Birinchi yilning o‘zida daromadim ikki barobar ortdi. Bu yil esa to‘rt barobarga yetdi. Eng muhimi, qalbim xotirjam. Endi mijozlar o‘zlari menga qo‘ng‘iroq qilib, oldindan band qilishadi. Chunki odamlar halol xizmatni zumda anglaydi va qadrlaydi.

Bu so‘zlar meni o‘yga toldirdi. Shunda angladim: halollik — katta shior emas, kundalik eng oddiy odat va qo‘yiladigan eng to‘g‘ri qadam ekan. Aynan shu fazilat insonga baraka va xotirjamlik olib kelar ekan.

Abdulhay XUSHVAQTOV,
Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi

 

Maqolalar