Sayt test holatida ishlamoqda!
22 Fevral, 2026   |   5 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:50
Quyosh
07:09
Peshin
12:42
Asr
16:22
Shom
18:09
Xufton
19:21
Bismillah
22 Fevral, 2026, 5 Ramazon, 1447

Alloh taologa makonlarning eng yaxshisi masjidlardir

08.01.2021   1884   6 min.
Alloh taologa makonlarning eng yaxshisi masjidlardir

Keyingi yillarda ulug' allomalar nomlari bilan bog'liq ziyoratgohlar, maqbaralar, masjid va madrasalarni asl holiga qaytarib, ularni qayta tiklash, obod qilish, milliy qadriyatlarimizni asrash, ajdodlarimiz xotirasini ulug'lash, ularga hurmat-ehtirom ko'rsatishga keng ko'lamda e'tibor qaratilmoqda.

Ulug' qadamjolardan biri Qo'shrabot tumanining Shova qishlog'idagi domla Kamoliddin Oxund nomidagi jome' masjiddir. Bu muhtaram zot haqida so'z yuritadigan bo'lsak, u kishi 1868 yilda ana shu qishloqda dunyoga kelgan. Domla Kamoliddin Oxund yoshligidan zehnining juda o'tkirligi, zukkoligi, qobiliyatliligi bilan ko'pchilikning nazariga tushadi. Bundan xursand bo'lgan akalari Jontemir va Halil u kishini Shova qishlog'ining yuqorisida joylashgan Pangat qishlog'idagi masjidga o'qishga beradilar. Bu masjidning o'sha paytdagi imom-xatiblari Buxoro madrasasasini bitirgan Mullo Usmon hamda Avliyoxo'ja eshon g'oyat iqtidorli bu yigitni o'z homiyliklariga olib, Buxoroi sharifdagi oliy madrasaga o'qishga yuboradilar. 1904 yilda madrasani bitirib chiqadi. O'tkir qobiliyati va iqtidori tufayli uning nomi elga, hatto arab mamlakatlariga ham taraladi. Shu bilan birga domla Kamoliddin Oxundning avliyolik sifatlari yorqin namoyon bo'lib, Naqshbandiya tariqati bo'yicha o'ttiz ikki avliyo sifatida musulmon olamida tilga olinadi. Eski mustabid tuzim davrida qattiq ta'qib qilinishiga qaramasdan uyiga ziyoratga keluvchilarning keti uzilmasdi. Domla islom ma'rifatini, dinu diyonatni har qanday xuruju to'fonlardan saqlab qolishga va keyingi avlodlarga etkazishga o'zining salmoqli hissasini qo'shgan. Shuningdek, xalq orasida qisqacha Domla Kamol nomi bilan mashhur bo'lgan bu zot o'zining ilmi, kamtarona hayot tarzi, topganini xalqqa tarqatish odati bilan shuhrat topgan. Domla Kamoliddin Naqshbandiya-A'liya tariqati murshidi ham bo'lgan.

Mamlakatimiz mustaqillikka erishgach, xususan muqaddas dinimiz qayta tiklangandan keyin yurtimizdagi ko'plab ulug' ajdodlarimiz qatori Domla Kamoliddin Oxundning ham dinmiz, el-yurt oldidagi xizmatlari o'z ro'yobini topdi, uning buyukligi yanada yorqinroq namoyon bo'la boshladi. Shova qishlog'idagi uy-joylari asl holiga keltirildi, masjidi, bog'-rog'lari zamonaviy tarzda qayta qurildi, obodonlashtirildi. 2002 yilda bu joy uy-muzeyiga aylantirildi. Uning ochilish tadbirida o'sha vaqtda Samarqand viloyatining bosh imom-xatibi bo'lib ishlab turgan, hozir kunda O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy hazratlari Usmonxon Alimov ham ishtirok etgan.

Shuningdek, Usmonxon Alimov hazratlari va Samarqand ziyolilaridan biri guruhining tashabbusi bilan 1998 yil Samarqand shahrida yangi masjid Adliya boshqarmasi ro'yxatidan o'tkazilib, unga “Domla Kamoliddin” deya nom berilgan edi.

Oradan bir necha yillar o'tib, Qo'shrabot tumanidagi “Domla Kamoliddin Oxund” masjidi va u zotning maqbarasi yana ham obodonlashtirildi. 2020 yil fevral' oyida viloyat rahbarlari hamda diniy idora va Samarqand viloyat vakilligi tashabbusi bilan ushbu xayrli ishga kirishilgan edi. O'tgan davr mobaynida yangi masjid binosi qad rostladi. Domla Kamoliddin Oxundning maqbarasi obodonlashtrildi.

Olib borilgan ishlar bilan yaqindan tanishish maqsadida O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari Qo'shrabot tumani, Shova qishlog'ida bo'ldilar. Hazrat, allomaning maqbaralarida olib borilgan qurilish, obdonlashtirish ishlari, yangi bino qilingan masjid va tahoratxonani ko'zdan kechirdilar. Shu erda mahalliy aholi, namozxonlar bilan suhbatlashib, yurtimizda olib borilayotgan ijtimoiy, ma'rifiy islohotlar, dinimiz ravnaqi yo'lida amalga oshirilayotgan ishlar, ulug' allomalarimizning ilmiy meroslarini o'rganish bo'yicha yo'lga qo'yilgan chora tadbirlar haqida so'z yuritdilar. Shundan so'ng vatanimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi, o'tgan ajdodlarimizning haqlariga duolar qilindi.

Albatta, Masjidlar Alloh taoloning er yuzidagi uylaridir. Ular er yuzidagi eng pokiza va toza makonlardir. Masjidlar dinni o'rganish, Qur'onni yodlash, Payg'ambarimiz alayhissalomning siyratlarini ta'lim olish uchun ilm va zikr majlislari tashkil etiladigan bo'stonlardir. U erda odamlar bir-birlaridan tarbiya, axloq, odob o'rganadilar. Masjidlarni obod qilish toat-ibodatlar bilan hamda o'sha masjidlarni yaxshilab qurib, ta'mir etib, pok saqlab, muhofaza qilish bilan bo'ladi.

Zero, Alloh taolo Qur'onda “(U) bir uylardaki, Alloh ularning ko'tarilishiga va ularda O'z ismi zikr qilinishiga izn bergandir. Ularda Unga ertayu kech tasbih ayturlar” deb aytgan (Nur surasi, 36-oyat).

Dinimiz bizlarni masjidlar qurishga va ularni obod etishga chaqirgan. Bu ishni jannatga olib boradigan va Allohning rizosiga erishtiradigan yo'l deb e'lon qilgan.

Usmonroziyallohuanhudanrivoyatqilingan hadisi sharifda esa:

“Rasulullohsollallohualayhivasallamning:“Kim Allohning roziligini tilab bir masjid qursa, Alloh jannatda unga o'shaning mislini qurib beradi”, deganlarini eshitganman”, deyiladi.

Muftiy hazratlariga safarlari davomida Samarqand viloyat bosh imom-xatibi Zayniddin Eshonqulov, Viloyat hokimi o'rinbosari D.Mamadkulov va boshqa mutasaddilar hamrohlik qildi.

O'MI Samarqand viloyat vakilligi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ramazon Qur’on oyi: Oli Imron surasi

20.02.2026   2118   2 min.
Ramazon Qur’on oyi: Oli Imron surasi

Oli Imron surasi Madinada nozil bo‘lgan uzun suralardan biri bo‘lib, asosan diniy ishlardan ikki muhim masalani muolaja qiladi:

Birinchisi – aqiyda masalasi bo‘lib, Allohning yagonaligiga hujjat va dalillar keltiriladi.

Ikkinchisi – shariat qonunlari masalasi, xususan, urush va Allohning yo‘lida jihod qilishning qonunlari haqida so‘z yuritiladi.

Birinchi masala bo‘yicha Alloh taoloning yagonaligini va payg‘ambarlikning haqligini, Qur’onning haqligini isbot qiluvchi oyatlar kelgan. Shuningdek, ahli kitoblar Islom, Qur’on va Muhammad alayhissalom haqlarida tarqatgan shubhalarga raddiyalar berilgan.

Oli Imron surasida asosan ahli kitoblarning nasoro toifasi haqida so‘z yuritiladi. Ularning Masih alayhissalom haqlarida, u kishini iloh deb gumon qilishlari va shuning oqibatida Muhammad alayhissalomni yolg‘onchiga chiqarib, Qur’onni inkor qilishlari haqida so‘z boradi. Surai karimaning deyarli yarmi shular haqidagi oyatlardan iboratdir. O‘sha oyatlarda nasorolar qo‘zg‘agan shubhalarga, xususan, Bibi Maryam va u kishining o‘g‘illari Iyso alayhissalom haqlaridagi shubhalarga ochiq-oydin hujjat va dalillar bilan raddiyalar keladi. Mazkur dalil va hujjatlarni keltirish jarayonida yahudiylarga nisbatan ba’zi ishora va kinoyalar ham qilib o‘tiladi. Musulmonlarni ahli kitobning makr va hiylalaridan hushyor bo‘lishga chaqiriladi.

Ikkinchi masala bo‘yicha haj ibodatiga, jihodga, riboga va zakotni man qiluvchilarga xos hukmlar zikr qilinadi. Badr, Uhud kabi g‘azotlar haqida batafsil so‘z yuritilib, ulardan olingan ibratlar bayon etiladi. Musulmonlar Badr g‘azotida kofirlar ustidan g‘olib keldilar, ammo Nabiy alayhissalomga bo‘ysunmasdan, Uhud g‘azotida mag‘lubiyatga uchradilar va ta’nalar eshitdilar. Oli Imron surasida ana shu darsning hikmatlari ochiladi. Alloh taolo mo‘min-musulmonlarning safini qalbi buzuqlardan tozalashni iroda etganligi bayon qilinadi.

Shuningdek, surai karimada nifoq va munofiqlar haqida batafsil so‘z yuritiladi, ularning Islomga hamda musulmonlarga zarar yetkazish uchun qanday urinishlari bayon qilinadi.

Suraning oxirlarida osmonlaru yerning yaratilishidagi ajoyibotlarni tafakkur va tadabbur qilib ko‘rishga chaqiriladi. Pirovardida esa jihod va mujohidlar haqida so‘z ketadi.

Imom Muslim Navos ibn Sam’on roziyallohu anhudan rivoyat qiladilarki, u kishi:

«Payg‘ambar alayhissolatu vassalomning «Qiyomat kuni Qur’on va unga amal qilgan ahllari keltirilganida, Baqara va Oli Imron suralari bosh bo‘lib keladilar», deganlarini eshitdim», – dedilar.

Ushbu surai karimaning Oli Imron degan nom olishining sababi – sura ichida Bibi Maryamning otalari Imron va u kishining sharafli oilalari – Oli Imron qissasining kelganligidir.

"Tafsiri Hilol"dan