Sayt test holatida ishlamoqda!
22 May, 2026   |   4 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:21
Quyosh
04:59
Peshin
12:25
Asr
17:28
Shom
19:45
Xufton
21:16
Bismillah
22 May, 2026, 4 Zulhijja, 1447

FIRIBGARLIK – OG‘IR GUNOH

13.01.2020   4047   2 min.
FIRIBGARLIK – OG‘IR GUNOH

“Firib” so‘zi fors tilida aldash, yo‘ldan ozdirish, makr-hiyla, ma’nolarini bildiradi. Shu ishni qilgan yoki buni kasbga aylantirib olgan kimsani esa firibgar deyiladi. Aldov, firibgarlik, o‘g‘rilik shu qadar keng tarqaldiki, u kirib bormagan joy, u kirib bormagan soha qolmadi: imtihonlarda, tijoratda va hatto nikoh munosabatlarida ham odamlar yolg‘onni keng ishlatishmoqda.

Islomda aldov, firibgarlik, birovni chuv tushurish, savdo-sotiqda aldamchilik kabi illatlar qoralangan. Sir emaski, keyingi vaqtlarda ba’zi kishilar odamlardan qarzga yoki sherikchilikka, deb pul olib, oxir-oqibat uni qaytarmay o‘rtada nizo chiqishi, yaqin kishilar bir-biri bilan yuz ko‘rmas bo‘lib ketish holatlari kuzatilmoqda. Albatta, zarurat uchun qarz olish yoki sherikchilik bilan shug‘ullanish joiz. Biroq, olgan qarzini paysalga solmay qaytarish, sherikchilikda esa xiyonat qilmaslik lozim. Aks holda boshlangan ishlar ortga ketib, kasodga uchrashi tayin. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam:  “Kim odamlarning molini qaytarib berish maqsadida olsa, Alloh taolo unga yordamchi bo‘ladi. Kim odamlarning moliga talofat yetkazish (chuv tushurish) uchun olsa, Alloh taolo uning o‘ziga talofat yetkazadi” , -deganlar (Imom Buxoriy rivoyati)

Savdo-sotiq vaqtida xaridorga firib berish, masalan, aybli molni aybini yashirib sotish yoki soxta molni asl mol, deb sotish eng og‘ir gunohdir. Qo‘yidagi hadis bunga ochiq dalil bo‘ladi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam don sotayotgan odamning yonidan o‘tib qolibdilar. Uning doni orasiga qo‘l tiqib ko‘rsalar, namlanib qolgan ekan. “Bu nimasi?”, deb so‘radilar. Sotuvchi: “Ey Rasululloh, unga yomg‘ir tegibdi”, dedi. Shunda Rasululloh sallollohu alayhi vasallam: “Uni ustiga chiqarib qo‘ymaysanmi, odamlar ko‘rar edi”, dedilar va “Kim bizni aldasa, u bizdan emas”, dedilar (Imom Hokim rivoyati).

 

Ma’rufxon Aloxodjayev,
Namangan shahar “Abdulqodir qori” jome
masjidi imom-xatibi

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Har kuningizni yangi hayotdek o‘tkazing

20.05.2026   4901   2 min.
Har kuningizni yangi hayotdek o‘tkazing

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Agar intilsangiz orzu etib ulkan sharaf tomon,
Yulduzlardan
past narsaga qanoat etmang hech qachon.

Banda Allohning tavfiqi va barakasidan mahrum bo‘lganda go‘zallik, zakovat, kuch-quvvat va ma’rifat in’omlarining barchasi musibatga aylanadi. Shuning uchun Alloh bandalarini ana shunday xafalik va sarosimalikdan ogoh etadi. Masalan, siz gohida yo‘lda ketayotgan bo‘lasiz, shunda siz tarafga qarab bir mashina yeldek uchib kelayotgan bo‘ladi. U ko‘zingizga badaningizni parchalab, hayotingizga nuqta qo‘yadigandek tuyuladi. Shunda bor kuchingiz bilan qutulishga va omon qolishga intilasiz. Alloh taolo bandalariga Undan yuz o‘girsalar ana shunday halokat va o‘limlarga duch kelishlarini bildirishni xohlaydi va najotni U zotdangina izlashlarini buyuradi:

﴿فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ وَلَا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آَخَرَ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ﴾

“Bas, faqat Allohgagina qoching. Albatta, men sizlarga Undan (kelgan) ochiq-oydin ogohlantiruvchiman.Va Allohga boshqa ma’budni sherik qilmanglar. Albatta, men sizlarga Undan (kelgan) ochiq-oydin ogohlantiruvchiman” (Zariyat surasi, 50-51-oyatlar).

Inson o‘zini tiklashi, hayotini qayta tartibga solishi va Robbisi bilan har kuni oldingisidan afzalroq aloqa bog‘lashi talab etiladi. Ushbu ma’noni bu duo to‘liq ifoda etadi: “Allohim, Sen Robbimsan, Sendan o‘zga iloh yo‘q. Sen meni yaratgansan, men Sening qulingman. Men imkon qadar Senga bergan va’dam va ahdimda sodiqman. Sendan qilgan narsalarim sababli yetadigan yomonlikdan panoh so‘rayman. Menga bergan ne’matlaringni e’tirof etaman, gunohlarimni ham e’tirof etaman. Meni kechir, Chunki gunohlarni faqat Sengina kechirguvchisan”.

Bu duoni har kuni tong otgan va kun botgan vaqtda qayta o‘qish va o‘z va’dasini qayta yangilab olish lozim.

Shu’la: Agar biror ishingizda muvaffaqiyatsizlikka uchrasangiz hech qachon umidsizlikka taslim bo‘lmang, tushkunlikka tushmang. Sizni shak-shubhalar chulg‘ab olishiga aslo yo‘l qo‘ymang!


Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan