Ramazonning fazilatlarini har qancha gapirsakda, shuncha kamdir. Ayniqsa, bu oyning tarovati – ro‘za bilan yanada go‘zaldir. Kishi chin ixlos bilan ro‘za tutishni niyat qilar ekan, bu ibodatini faqatgina Alloh uchun ado etayotganini aniq anglaydi. Yaratgan roziligi uchun qiyinchiliklarga bardosh beradi, sabrli bo‘lishni o‘rganadi. Shu boisdan ham Alloh taolo hadisi qudsiyda ro‘zaning ajri ulug‘ ekanini aytadi: “Odam bolasining hamma amali o‘zi uchun, faqat ro‘za Men uchundir va uning mukofotini Men O‘zim berurman”.
E’tibor bering, ro‘za tutgan kishi, Alloh taolo mukofotini O‘zi berishini bilgan holda kamchilikka yo‘l qo‘yishi mumkinmi? Darhaqiqat, ro‘zador tutayotgan ro‘zasini “Alloh ko‘rib turibdi” degan ixlos bilan ado etadi. Kamchiliklarga yo‘l qo‘ymaslikka harakat qiladi. Ruhiyatidagi xotirjamlik tafakkurining tiniqlashib borishiga sabab bo‘ladi.
Hadisda shunday deyiladi: “Ro‘zadorga ikki xursandlik bordir. Ular ila suyungay. Iftor qilganda suyungay va qachon Robbisiga yo‘liqqanda suyungay”.
Qolaversa, bu oy buyukligining omillaridan biri ushbu hadisi sharifda go‘zal tarzda bayon qilinadi: “Qachon Ramazon kelsa, jannat eshiklari ochilur, do‘zax eshiklari yopilur va shaytonlar kishanlanur”.
Ushbu hadis bu oyning naqadar ulug‘ maqomga ega ekanini tasdiqlaydi. Hadisdagi shaytonlar kishanlanganligi mo‘min-musulmonlarni ushbu imkoniyatlardan foydalanib qolishga, kitob mutolaasiga, ezguliklar qilishga chorlaydi.
Ramazonning fazilati bu oyda Qur’oni karim nozil qilinishi bilan bog‘liqdir. Bu borada Baqara surasining 185-oyatida shunday marhamat qilinadi:
“Ramazon oyi – odamlar uchun hidoyat (manbai) va to‘g‘ri yo‘l hamda ajrim etuvchi hujjatlardan iborat Qur’on nozil qilingan oydir. Bas, sizlardan kim bu oyda (o‘z yashash joyida) hozir bo‘lsa, ro‘zasini tutsin. Kimki bemor yoki safarda bo‘lsa, (tuta olmagan kunlarining) sanog‘i boshqa kunlardandir. Alloh sizlarga yengillikni istaydi, og‘irlikni xohlamaydi”.
Shuningdek, bu oy mehr-muruvvat oyi bo‘lib, insonlar bir-birlariga ko‘mak beradilar, muhtojlarga yordam qo‘llari uzatiladi, o‘zaro yaxshiliklar qilinadi, bemorlardan hol-ahvol so‘raladi, arazlashgan kishilar muborak oyning sharofati bilan ginalarni unutadilar. Bu oyda butun yurtimizda ana shunday yaxshiliklar bilan, xotirjamlik va xursandchilik hukmron bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi va sallamdan rivoyat qilingan hadisi sharifda shunday marhamat qilinadi: “Bu oy o‘zgalardan ko‘ngil so‘rash, mehr-muruvvat ko‘rsatish oyidir. Kim u kunda biror ro‘zadorga iftorlik qilib bersa, bu uning gunohlariga mag‘firat va jahannamdan ozod bo‘lishiga sabab bo‘ladi”.
Qolaversa, ushbu oyning sharofati bilan gunohlar avf etiladi, ro‘zadorlarga ko‘plab ajrlar beriladi.
Bu haqda Nabiyimiz sallallohu alayhi va sallamdan keltirilgan hadisda shunday deyiladi: “Ramazon oyining birinchi kechasi Alloh taolo aytadi: “Kim bizni yaxshi ko‘rsa, Biz ham uni yaxshi ko‘ramiz. Kim Bizni talab qilsa, Biz ham uni talab qilamiz. Kim Bizdan mag‘firat so‘rasa, Biz uning gunohlarini Ramazon hurmatidan kechiramiz”.
Ramazon o‘ttiz kun davom etadi. bu kunlarni mazmunli o‘tkazishga harakat qilish har bir musulmonning ulkan imkoniyatidir. Ezguliklarga shoshilish cheksiz savoblarga musharraf etadi. Bu oyda bilim olish, kitob mutolaasi ilmning ziyoda bo‘lishiga zamin yaratadi. Barakali kunlarning har bir lahzasi qimmatlidir. Ulardan foydalanib qoling!
Binobarin, quyidagi hadisda shahri sultonning naqadar buyuk ekani ta’kidlanadi: “Agar ummatlarim Ramazon oyining sharafini bilganlarida edi, yil o‘n ikki oy Ramazon bo‘lishini orzu qilar edilar, chunki ularning toati maqbul, duolari mustajob, gunohlari mag‘firat etilib, jannat ro‘zadorlarga muhtoj bo‘ladi”.
“Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti
mudarrisi J.Kulbayev
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Qachonki siz namozda tashahhud va salovot o‘qiyotganingizda, iltimos, qalbingiz to‘liq hozir bo‘lsin va aytayotgan kalimalaringizni ma’nosini tushunib ayting:
1. “At-tahiyyatu lillah…”
Siz Podshoh — Alloh hurzuridasiz. Unga hech qanday to‘siqsiz bevosita salom beryapsiz. Go‘yoki shu lahzada Alloh bilan “suhbatdasiz”. Tasavvur qiling, sizning salomingiz qanday bo‘lishi kerak? Albatta, kimga murojaat qilayotganingizga mos, ixlos va hurmat bilan bo‘lishi lozim.
2. “Vas-salavotu vat-toyyibat”
Bu namoz — faqat Sening yuzing uchun, ey Alloh! Bu — Sening rububiyatingni tan olishdir.
3. “As-salomu alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakotuh”
Allohga salom berganingizdan so‘ng, endi Payg‘ambarga salom yo‘llaysiz. Shu kichikgina o‘tirishda siz Rabbul-olamin va Uning Rasuli — Muhammad sollallohu alayhi vasallam bilan “uchrashganday” bo‘lasiz. Bu manzarani, bu ulug‘ majlisni bir lahza bo‘lsa ham qalbingizda tasavvur qiling.
4. “As-salomu alayna va ala ibadillohis-solihiyn”
Siz o‘zingizga ham go‘zal salom beryapsiz (“o‘zingizga go‘zal salom beringlar”). O‘zingizni shu nur doirasiga kiritdingiz. Podshoh va Uning Rasuli huzurida o‘zingizga salom berdingiz. So‘ngra Allohning solih bandalariga salom berasiz — go‘yo siz ham ular safiga qo‘shilgandek bo‘lasiz.
Butun dunyoda shu bog‘lanishdan ko‘ra go‘zal, yuksak va pok aloqa bormi?!!
Ey namoz o‘quvchi! Iltimos, namozingizdagi shu oddiy, lekin juda ulug‘ lahzalarning lazzatini qo‘ldan boy bermang. Siz bir kunda besh marta Alloh, Uning Rasuli, o‘zingiz va solih bandalar bilan “uchrashasiz”.
Lekin salom berganingizda, kimga salom berayotganingizni eslang!
Allohim! Bizga o‘rgatganingdan foyda ber, bizga foydali ilm o‘rgat va ilmimizni ziyoda qil. Omin, ey Robbul-olamin.
Bashariyatga ta’lim bergan zotga salavot aytib turing:
U zotga salavot va salomlar bo‘lsin.
Salavot ayting:
— tiz cho‘kib o‘tirib, qushchasi o‘lgan bolanga tasalli bergan zotga;
— muhabbatni “Meni Oisha haqida ozorlamanglar” degan so‘z bilan ifodalagan zotga;
— bir kuni unga ozor bermagani uchun kasal bo‘lib qolgan yahudiyni borib holidan xabar olgan zotga;
— Qiyomat kuni: “Ummatim! Ummatim!” deb nido qiladigan zotga.
Allohim, Muhammad sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlaringni yog‘dir!
Homidjon qori ISHMATBЕKOV