Sayt test holatida ishlamoqda!
09 Iyun, 2026   |   22 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:06
Quyosh
04:50
Peshin
12:27
Asr
17:37
Shom
19:59
Xufton
21:35
Bismillah
09 Iyun, 2026, 22 Zulhijja, 1447

Jannatga yaqinlashtiruvchi amal

06.09.2018   21541   2 min.
Jannatga yaqinlashtiruvchi amal

Islomdagi eng go‘zal buyruqlardan biri silai rahm, ya’ni, yaqinlar bilan qarindoshlik rishtalarini bog‘lash, do‘stlarga mehr-oqibat ko‘rsatishdir. Silai rahm avvalo Alloh taoloni bandalariga buyurgan amrlaridan biridir. Alloh taolo aytadi: “Va oralaringizdagi savol-javoblarda o‘rtaga nomi qo‘yiladigan Allohdan qo‘rqingiz va qarindosh-urug‘laringiz bilan ajralib ketishdan saqlaningiz” (Niso surasi, 1-oyat).

Silai rahmda Allohning roziligi, mo‘minlar va farishtalarning xursandchiligi, shaytonga g‘am yetkazish, umrning ziyodaligi va rizqning barakasi kabi go‘zal xislatlar mujassam.

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam): “Kimni rizqi  keng  va umri barakali bo‘lishligi  xursand qilsa, silai rahmni bog‘lasin”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Boshqa bir hadisda esa Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam): “Kim umrini uzun, rizqini keng bo‘lishini va yomon o‘limdan qutulishni hohlasa, qarindoshlari bilan aloqasini tiklasin”, deganlar (Imom Ahmad rivoyati).

Bu shunchalik ulug‘ ibodatki, uni bajargan kishi qanchalik ko‘p ajr va foydalar topsa, uni tark qilgan, unga beparvolik qilgan odam shunchalik qattiq gunohkor va ziyonkor bo‘ladi. Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) aytadilar: “Silai rahm savobidek tez keladigan yaxshilik yo‘q. Dunyoda tezda azob berib, oxiratda ham azob keltiradigan gunoh silai rahmni uzishlikdir” (Imom Termiziy, Imom Ahmad, Imom Ibn Moja rivoyati).

Qolaversa, silai rahmning do‘zaxdan uzoqlashishiga va jannatga yaqinlashishiga sabab bo‘ladigan amallar bilan bir qatorda zikr qilinishi naqadar ulug‘ ibodatligiga dalolat qiladi.

Abu Ayyub Ansoriy (roziyallohu anhu) aytadi: “Bir a’robiy Payg‘ambar (alayhissalom)ning huzurlariga kelib: “Yo Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) jannatga yaqinlashtiradigan va do‘zaxdan uzoqlashtiradigan amaldan xabar bering!”, dedi. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) Allohga ibodat qilishga, Unga shirk keltirmaslikka va namoz o‘qishga, zakot berishga va silai rahm qilishga buyurdilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Demak, silai rahm qilish dinimizning biz mo‘minlardan talab qilgan qat’iy talabi. Shunday ekan, bu go‘zal amalga beparvo bo‘lmaylik.

 

Yorbek  ISLOMOV

Olmazor tumanidagi “Mevazor” masjidi imom noibi

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Otamdan qolgan saboqlar: Dinning asl maqsadi

08.06.2026   3620   3 min.
Otamdan qolgan saboqlar: Dinning asl maqsadi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Otamning xotira qutisini ochganimda, u menga 22 yil avval bergan bir konvertni topdim.

Taxminan 2004-yillarda, “Yalla” dasturi efirga uzatilayotgan paytlarda biz yosh edik. Arab dunyosining taraqqiy etishini, yanada yaxshi tomonga o‘zgarishini orzu qilardik. Otam bu dastur epizodlarini muntazam tomosha qilar, hatto ularni videolentalarga yozib borardi.

Bir kuni dastur epizodlaridan birini tomosha qilganidan so‘ng, ikki sahifali maktubni konvertda menga topshirdi. Bugun o‘sha maktubning ayrim qismlarini sizga o‘qib bermoqchiman. Shoyadki, otamning ovozi uni yozganidan 22 yil o‘tib ham insonlarga yetib borsin.

Bu so‘zlar yoshlar va ularni tinglaydigan, kuzatadigan kishilar uchun yozilgan edi.


Otam bunday yozgan:

“Ko‘plab insonlar Islom haqida savol beradilar: Nega inson yaratildi? Din nima uchun mavjud? Insoniyat dinga xizmat qilishi uchunmi yoki din insoniyatga xizmat qilishi uchunmi?.

Menimcha, din insoniyatning saodati uchun yuborilgan. Dinning barcha hukmlari, ibodat va ko‘rsatmalari bitta maqsadga xizmat qiladi — insonning isloh bo‘lishi va kamol topishi.

Insonning o‘zi, oilasi, mahallasi, shahri, davlati va oxiratdagi holati yaxshilanishi dinning asl maqsadi.

Alloh taolo ota-onaga yaxshilik qilishni O‘ziga ibodat qilish bilan yonma-yon zikr qilgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham ota-onaga yaxshilik qilishni eng savobli amallardan biri sifatida ta’kidlaganlar.

Qiziqki, ayrim kishilar namozga juda e’tiborli bo‘lsalar-da, ota-onalariga beparvo bo‘ladilar. Boshqalari esa ota-onaga xizmat qilishga harakat qiladilar-u, ammo namozga sustkashlik qiladilar. Holbuki, haqiqiy musulmon ikkisini ham birdek qadrlashi kerak.

Inson bilgan narsasiga amal qilishi kerak. Shundagina u haqiqiy hidoyatga erishadi.

Alloh barcha musulmonlarni hidoyat qilsin, O‘zining roziligi va jannatiga yetaklasin. Hamd olamlar Parvardigori Allohgadir”.

 

Maktub shu so‘zlar bilan yakunlangan edi.

Xulosa qilib aytganda, otam dinning asosiy maqsadi insonni yaxshilash deb hisoblar edi. U inson kamoloti ikki asosga tayanishini ta’kidlagan:

Birinchisi – ibodatlar orqali shakllanadigan ma’naviy va ruhiy tarbiya.

Ikkinchisi – yaxshi amallar, go‘zal xulq va foydali ishlardan iborat amaliy tarbiya.


Bu ikki jihatdan biri bo‘lmasa, inson kamolotida nuqson paydo bo‘ladi. Insonning dunyo va oxiratdagi saodati esa aynan shu ikki asosning uyg‘unligiga bog‘liq.

Otam bu dunyoni tark etganiga yillar bo‘ldi. Ammo uning o‘rni hech narsa bilan to‘lmaydi. U haqda qancha she’r yozmayin, qancha xotiralar aytmayin, baribir otaning qadri beqiyosdir.

Ota-onaning qadriga ular hayotlik vaqtlarida yetish kerak. Ular vafot etganlaridan keyin qabr ustida to‘kilgan ko‘z yoshlar, afsuslar va armonlar foyda bermaydi.

Shuning uchun ota-onangiz hayot bo‘lsa, ularga xizmat qiling, duolarini oling va mehr ko‘rsating. Chunki ular ketganidan keyin ularning o‘rnini hech kim bosa olmaydi.


Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar