EVOH… ESIZ… ULGURMADIM…
Odatda bu so‘zlar yaqin insonlarimizni yo‘qotgan, undan “kutilmaganda” judo bo‘lgan onimizda talaffuz qilinadi…
Ha, odatimiz shunday, go‘yo…
Kimdir birinchi farzandini dunyoga keltirayotgan SЕVIMLI YORIDAN, kimdir endigiga emaklab, qiqir-qiqir kulishni boshlagan beg‘ubor GO‘DAK DILBANDIDAN, yana kimdir uni o‘qitib, kechagina odamlar safiga qo‘shgan va bugun birinchi oylik maoshini olganini eshitib farzandini intizor kutayotgan yolg‘iz ONAI MЕHRIBONIDAN “kutilmaganda…” ayrilgan onida ayrilganining ruhsiz, harakatsiz va javobsiz yotgan vujudiga qarab ushbu so‘zlarni ming bir iztirob ila takror va takror aytadi…
U shu qadar iztirob chekadiki, huddi undagi iztiroblarning cheki yo‘qdek, go‘yo…
E, voh… Essiz… ULGURMADIM… Senga aytar SO‘ZLARIM qalbimda armon bo‘lib qoldi-ya… (va hokazo…)
Vijdonimizdan rost javobni so‘rasak, aslida o‘sha biz aytishga ulgurmagan so‘zlar uchun SOATLAR kerak emasdi… Ular BIR OLAM GAP yoki MЕHNAT ham emasdi…
U atigi bir necha soniyali samimiy E’TIBOR edi, xolos…
U atigi bir necha soniyali samimiy KULGU yoki TABASSUM edi, xolos…
U atigi bir necha soniyali samimiy TINGLASH edi, xolos…
U atigi Uni yaxshi ko‘rishimizni aytishga yetarli bor yo‘g‘i UCHTA SO‘Z edi, xolos…
Shu soniyalar uchun ular bizni yana NЕCHA YILLAR kutishlari kerak edi… Ayting…
Shu so‘zlar uchun bizga yana NЕCHA YILLAR kerak edi… Ayting…
Nimani qizg‘andik yoki qizg‘anib yashaymiz… Ayting…
Hammasiga shu dunyo ishlari aybdormi?!
Aslida, dunyo ishlari aslo TUGAMAYDI… Aksincha, ular INSONLARNI TUGATIB YUBORADI…
Nurali MAVLANOV
Toshkent viloyat bosh imom-xatibi
o‘rinbosari
Bismillahir Rohmanir Rohiym
1. Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhuda namoz arkonlarini o‘rniga qo‘yib, chiroyli o‘qigan qullarini ozod etish odati bor edi. Xojalarining bunday fe’lini bilgan qullari xo‘jako‘rsinga chiroyli namoz o‘qirdilar. Hazrati Abdulloh roziyallohu anhu esalar ularni ozod etardilar. Bu haqda kimdir u zot roziyallohu anhuga buni eslatganida: “Modomiki, kimdir Allohning diniga aloqador narsada meni aldamoqchi ekan, marhamat, men aldanishga tayyorman!” – deb javob beribdilar.
2. Axnaf ibn Qays[1] quddisa sirruhudan:
– Xushxulqlikni kimdan o‘rgandingiz? – deya so‘rashganda u zot quddisa sirruhu:
– Qays ibn Osim an-Naqriy quddisa sirruhudan, – deb javob berdilar.
Shunda undan:
– Qaysning qay bir xulqidan ibratlandingiz, – deya so‘rashganida hazrati Axnaf aytdilar:
– Bir gal Qaysning joriyasi unga kabob qovuradigan cho‘g‘li idishda kabob keltirayotib qo‘lidan tushirib yubordi. Ittifoqo, bu uning chaqalog‘ining ustiga tushib, go‘dak nobud bo‘ldi. Bundan boyagi cho‘ri ayol dahshatga tushib, aqldan ozayozdi. Bu holni ko‘rgan Qays unga shunday dedilar:
– Qo‘rqma, senga hech qanday ziyon yetmaydi, men seni Alloh yo‘lida, Alloh uchun ozod etdim!
3. Bolalar Uvays Qaraniy quddisa sirruhuni ko‘rishganida tosh otishardi. Shunda u zot quddisa sirruhu aytardilar:
– Agar menga tosh otmasdan turolmasangiz, mayli, oting, faqat maydarog‘idan, toki oyoqlarimni qattiq jarohatlamasin. Yo‘qsa, turib ibodat qilishga yaramay qolaman.
4. Bir gal qandaydir kishi Axnaf ibn Qays quddisa sirruhuga dashnom bergani holda ketidan ergashib kelardi. U zot o‘z mahallalariga yaqin yetib kelganlarida to‘xtab shunday dedilar:
– Ey yigit, menga tag‘in aytadigan gaping bo‘lsa, hammasini shu yerda aytaqol, yo‘qsa, bu mahallaning ba’zi telbasifat kishilari so‘kinishingni eshitib senga zarar yetkazib qo‘yishlari mumkinligidan xavotirdaman.
5. Naql qilishadiki, bir kuni amirul mo‘miniyn Ali ibn Abu Tolib karramallohu vajhahu xizmatkorni chaqirgan edilar, javob bermadi. Qayta-qayta chaqirgan edilar, yana javob bermadi... Nochor, o‘zlari turib borib so‘radilar:
– Chaqirganimni eshitmadingmi?..
Xizmatkor eshitganiga iqror bo‘ldi. Shunda Mo‘minlar amiri karramallohu vajhahu:
– Chaqirganimni eshitgan bo‘lsang, nimaga axir javob bermaysan, – deb so‘radilar. Shunda xizmatkor:
– Jazolamasligingizni bilib, shunchaki eringanimdan bormagandim...– deya javob berdi.
Shunda hazrati Ali karramallohu vajhahu unga:
– Seni Alloh uchun ozod etdim! – dedilar.
“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.
[1] Axnaf ibn Qays (Alloh u zotdan rozi bo‘lsin) benihoya kamtar va ko‘plab yaxshi xulq sohibi bo‘lganlar. Arablar u kishini maqtalgan xulq va odoblari tufayli misol qilib keltiradilar - Muharrir.