She’r nega yoziladi? Qalb dardga to‘lsa. Dardsiz yozilgan she’r qanchalik mahorat bilan yozilmasin tinglovchining qalbiga yetib bormaydi. Chunki qalbdan chiqqan so‘z qalbga yetadi.
Azim poytaxtimizning Qushqo‘rg‘on mahallasida yashaydigan nihoyatda ajoyib qaynona-kelinni bundan to‘rt yillar burun ko‘rgan edim. Allohning marhamati ila uylaridan bir piyola choy ichish ham nasib etgandi o‘shanda.
Ana o‘sha qaynona – Salima opa yaqinda, muborak ramazon oyida qazo qildi. Qaynonasining vafotidan qattiq ta’sirlangan kelini unga atab marsiya yozibdi.
Mutaxassisligi muhandis bo‘lgan Latofatxon Kamolova, menimcha, yozgan bayotining qaysi janrga oid bo‘lishini o‘ylab ham ko‘rmagan, u faqat yuragiga sig‘magan dardni qog‘ozga tushirgan, xolos.
Kelinining qalbida shunchalik muhabbat uyg‘ota olgan qaynonaga, qaynonasini shu qadar yuksak ehtirom ila sevgan kelinga tasannolar aytsak kam. Umid qilamizki, nega bunday deyayotganimiz hammaga ayon...
Bu – yuksak mahorat ila she’riyatning barcha nizomu qoidalarini joyiga keltirib yozilgan pishiq-puxta marsiya degan fikrni aytishdan yiroqmiz. Bu – sof ko‘ngil ila har qanday riyodan, soxtakorlikdan holi bo‘lgan samimiy sog‘inch ifodasidir.
Damin JUMAQUL
Go‘zal xulqli, sabrligim, mushtiparim,
Yuzi nurli, chiroyligim, chaqqonginam.
Xotirada doim saqlang meni deya,
Boqiy dunyo sari shoshgan munisginam.
Farzandlarga bino qo‘ygan farishtamsiz,
Uylarimiz bezaguvchi sarishtamsiz.
Ayollarning doim oldi bo‘lib yurgan,
Boqiy dunyo sari shoshgan munisginam.
Kelin bo‘lib xizmatingiz qilolmadim,
Sizdan ko‘ra xayrixohni topolmadim.
Bolalarim sizdek xursand qilolmadim,
Boqiy dunyo sari shoshgan munisginam.
Ishdan kelsam, kutib oluvchim edingiz,
Onam kabi yaqin ko‘rgan Onamdingiz,
Endi bizdan ko‘nglingiz to‘q bo‘lib keting,
Boqiy dunyo sari shoshgan munisginam.
Baytullohda mehmon bo‘lgan hoji onam,
Hijoblarni go‘zal qilib taqqanginam.
Barchamizni ibodatga solganginam,
Boqiy dunyo sari shoshgan munisginam.
Endi diydor Mahshargohda, ko‘rishguncha,
Farzandlarim ilmlarga tushvolguncha,
Qorilardan xatmlarni kutib turing,
Boqiy dunyo sari shoshgan munisginam.
Bolalariga bosh bo‘lgan xokisorginam.
Yo‘ldoshini izlab borib topganginam!..
Latofat KAMOLOVA
Dunyo shiddat bilan o‘zgarib, axborot oqimi misli ko‘rilmagan darajada tezlashgan asrda inson ongi eng katta kurash maydoniga aylandi. Bu maydonda esa eng xavfli qurol mutaassiblik va radikallashuvdir. Ko‘pincha "haqiqatni izlash" niqobi ostida boshlangan yo‘l, afsuski, ko‘plab insonlarni jamiyatdan uzilishga, oilasidan kechishga va oxir-oqibat fojiaga olib kelmoqda.
Biroq eng muhim savol ochiq qolmoqda: Xato qilgan, adashgan va mutaassiblik ko‘chasiga kirib qolgan inson uchun ortga yo‘l bormi?
Hech kim bir kunda radikal bo‘lib qolmaydi. Bu jarayon odatda bilimsizlikdan boshlanadi. Diniy yoki dunyoviy bilimlarning yuzakiligi insonni manipulyatsiya quroliga aylantiradi. Vaholanki, islom dini birinchi navbatda insonni fikrlashga va ilm olishga chaqiradi. Qur’oni karimda shunday marhamat qilinadi:
«Ayting: «Biladiganlar bilan bilmaydiganlar teng bo‘lurmi?!» (Zumar surasi, 9-oyat)
Bu oyat insonni ko‘r-ko‘rona kimgadir ergashishdan emas, balki aql va ilm bilan fikr yuritishga undaydi. Mutaassib inson esa izlanishdan to‘xtagan va faqat muayyan bir guruhning fikrini mutlaq haqiqat deb biladigan kishidir.
Mutaassiblikning eng katta xavfi dunyoni faqat "qora" va "oq"qa ajratishdir. Unda bag‘rikenglik yoki boshqacha fikrlashga joy yo‘q. Inson bu girdobga tushganda, atrofidagi hammani, hatto ota-onasini ham "osiy" sifatida ko‘ra boshlaydi.
Ammo tarix va bugungi kun tajribasi shuni ko‘rsatadiki, ortga qaytish nafaqat imkon bor, balki zarur hamdir.
Adashgan insonning ortga qaytishiga ko‘pincha qo‘rquv va jamiyatning nafrati xalaqit beradi. Bu yerda eng katta mas’uliyat yaqinlari va jamiyat zimmasiga tushadi. Adashgan insonni jarlikka itarib yuborish emas, balki unga qo‘l uzatish lozim. Zero, Payg‘ambarimiz alayhissalom marhamat qilganlaridek:
«Alloh taolo muloyimdir va muloyimlikni yaxshi ko‘radi. U Zot muloyimlik uchun qattiqqo‘llikka bermagan ajr-mukofotni beradi». (Imom Muslim rivoyati)
Tavba va qaytish yo‘lidagi ilk qadamlar:
To‘g‘ri yo‘lga qaytish imkoni har doim bor. Inson xato qilishi mumkin, lekin xatoda oyoq tirab turish — haqiqiy mag‘lubiyatdir. Mutaassiblikdan qaytish — bu faqat fikrni o‘zgartirish emas, bu — hayotga, oilaga va kelajakka qaytishdir.
Shermuhammad Boltayev,
Xorazm viloyati Shayx Qosim bobo
masjidi imom-xatibi