Jajjigina qizaloq mahzun musofirga qarab jilmayib qo‘ydi. Bu mayin jilmayish musofirning ko‘nglini chog‘ qildi va bir vaqtlar o‘ziga yordam bergan do‘stiga minnatdorchilik bildirib qo‘yishi lozimligini xotirlatdi.
Darhol bir SMS yozib unga jo‘natdi. Do‘sti bu tashakkurnomadan shu qadar xursand bo‘ldiki, har kuni tushlik qiladigan restoranda xizmat ko‘rsatadigan ofitsiant qizga xiylagina hadya qoldirib ketdi. Ofitsiant qiz umri bino bo‘lib birinchi marta bunday katta hadya olayotgan edi. Kechqurun uyiga qaytarkan, qo‘liga tushgan pulning bir qismini har zamon ko‘cha boshida o‘tiradigan faqir odamning kepkasiga tashladi.
Faqr odam shu qadar ko‘p pulni ko‘rib shunchalar minnatdor bo‘ldiki, ikki kundir tomog‘idan bir luqma taom o‘tmagan edi. Qornini ilk daf’a rosmana to‘ydirdi, ko‘pqavatli uyning podvalidagi bittagina xonasiga olib boradigan yo‘ldan masrurona yurib keldi, kayfiyati shu qadar chog‘ ediki, sovuqda angillab diydirab turgan kuchuk bolasini ko‘rib qolgani zahoti uni ko‘tarib oldi.
Kuchukvachcha kechaning sovug‘idan qutulganidan xursand edi. Issiqqina xonada saharga qadar chopqillab o‘ynadi. Tunning yarmida uyni tutun qopladi, yong‘in boshlangan edi. Tutunni ko‘rgan kuchukcha shu qadar baland ovozda hura boshladiki, uning ko‘targan shovqinidan dastlab faqir odam uyg‘ondi. Keyin barcha qavatlardagi xonadondagilarni uyg‘otdi. Ota-onalar tutundan bug‘ilishiga sal qolgan farzandlarini quchoqlab, o‘limdan qutqarib qoldilar. Ularning hammasi bir tiyinlik moddiy qiymati bo‘lmagan bir tabassum sharofati edi.
O‘MI Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Uzrli (orqa avratdan operatsiya tufayli doimiy qon kelib turuvchi) kishi haj va umra safariga borsa bo‘ladimi? Borsalar, ularga qanday tavsiya beriladi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Albatta, savolda tilga olingan uzrli odamlar sog‘ligi ko‘tarsa, haj va umra singari muborak safarlarga borishi durust. Faqatgina tavofda e’tiborli bo‘ladi. Sababi tavofda tahoratli bo‘lish tavofning vojiblaridan sanaladi. Betahorat tavof qilish qo‘y so‘yishni lozim qiladi.
Savolda aytilgan odamning orqa avratidan tinimsiz, ya’ni tahorat olib, vaqti kirgan namozni shu tahorati bilan o‘qiy olmaydigan darajada najosat chiqib tursa, bu odam “sohibi uzr” hisoblanadi. Namoz vaqti kirganda tahorat oladi va namozini o‘qiyveradi.
Shuningdek, shu namoz vaqti chiqib ketguniga qadar tavof ham qilaveradi. Chiqadigan najosat ehrom libosi va yerni nopok qilib qo‘ymaslik uchun biror mato yoki shu kabi narsa (pampers) bog‘lab oladi.
Masalan, asr vaqtida tahorat olgan bo‘lsa, shom namozi vaqti kirgunicha tavof qilaveradi. Shom vaqti kirgach, qayta tahorat oladi. Bu narsa unga qiyinchilik tug‘dirsa, xufton kabi vaqti uzoq davom etadigan namoz vaqtida tavof qilishi tavsiya etiladi. Sa’y uchun tahoratli bo‘lishi vojib emas.
Agar najosat tez-tez emas, uzoq vaqtda, masalan, taxminan 15 daqiqa va undan ko‘p vaqtda chiqib turadigan bo‘lsa, har najosat chiqqanda tahorat olib, tavof qiladi. Chunki bunday odam sohibi uzr bo‘lmaydi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.