Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Iyul, 2026   |   15 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:40
Quyosh
05:10
Peshin
12:35
Asr
17:34
Shom
19:48
Xufton
21:15
Bismillah
29 Iyul, 2026, 15 Safar, 1448

Fatvo hay’atiga kelgan savollar (3-qism)

13.04.2018   14546   3 min.
Fatvo hay’atiga kelgan savollar (3-qism)

Savollarga O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo hay’ati javob beradi.

Savol: Assalom alaykum! Agar banda kufr so‘zni aytsa kofir yoki murtad bo‘ladimi? Dindan chiqqan bo‘ladimi? Keyin tavba qilsa, qabul bo‘lmaydimi? Ularning tavbalari qabul qilinmaydi deb eshitganman. Shirk kechirilmaydi deb eshitganman. Faqat Alloh kechirishini umid qilish kerak deyishadi. Yuqoridagi gunoh ham shu qatordami. Qur’onda aniq kechirilmaydi deyilganku. Shirkdan tashqari qolgan hamma gunohlar g‘ar-g‘ara kelmagunicha kechiriladi deyilganku. Nega Alloh aniq kechirmayman deganda umid qilish kerak deysizlar. Umrining oxirigacha tavba qilib, ibodatda, yaxshi amallar bilan o‘tqazsayu, qabul bo‘lmasachi. Gaplarim uchun uzr so‘rayman. Menda umid qolmadi. Lekin Payg‘ambarimiz Muhammad s.a.v. hadislarida «Qalbida zarracha iymoni bor kishi Jannatga kiradi» deb marhamat qilganlarku. Qilgan gunohi uchun do‘zahda jazolanib keyin kechiriladi deyilganku. Bu hadis yuqoridagi gunohlarni qilgan bandalarga tegishli emasmi. Domlalar ma’ruzalarda juda qattiq gapirishadi. Bunday gunohlarni qilgan bandalar endi nima qilsa qilaversin. Rahmat

Javob: Va alaykum assalom. Agar tavba qilsa Alloh taolo tavbalarni qabul qilguvchi zot, albatta qabul bo‘ladi. Shirkdan boshqa gunohlar tavbasiz ham kechiriladi. Shirk gunohi esa tavbasiz kechirilmaydi. Siz hargiz noumid bo‘lmang.  

Savol: Assalomu alaykum ustozlar Namoz o‘qiydigan joyda katta oyna turgan bo‘lsa odamni o‘zini aksi ko‘rinib turgan holatda namoz o‘qiyversa bo‘ladimi?

Javob: Va alayum assalom. Boshqa joyda o‘qish kerak.

Savol: Assalamu alaykum! Ota-ona qiz farzandini turmushga uzatganidan keyin undan moliyaviy yordam yoki hadyalar kutishi joizmi va qiz farzandning ota oldidagi burchlari va farzlarini aytib bersangiz iltimos?!!! 

Javob: Va alaykum assalom! Qizini turmushga uzatgach, agar ota-ona kambag‘al, muhtoj bo‘lib, qiz o‘zining shaxsiy (eriniki bo‘lmagan) mulki bo‘lsa va ota-onaning boshqa o‘g‘il farzandi bo‘lmasa yoki o‘g‘il farzandi ham faqir bo‘lsa, albatta, qiz ota-onasiga moddiy yordam berib, ta’minlashi kerak. Aks holda gunohkor bo‘ladi. Agar ota-ona muhtoj bo‘lmasa, qizidan hech qanday moddiy yordam kutmasligi kerak. Hadya bu ixtiyoriy narsa, kutadimi, kutmaydimi, qiz xohlasa qiladi, bo‘lmasa yo‘q. Lekin imkoni bor o‘g‘il-qizlar ota-ona va yaqinlariga hadya ulashib turishlari katta savobli ishdir. Moddiy yordamga muhtoj bo‘lmagan ota-onani qiz farzandlari ham turmush o‘rtog‘i ruxsati bilan ko‘p kuttirmagan holda bir hafta-ikki haftada bir ziyorat qilib turishi kerak. Albatta, bu erini uyi bilan ota-onasining uyi oraliq masofasi yaqin kishilarga oid gap. Uzoq bo‘lsa, sharoitga qarab, telefon orqali tez-tez hol so‘rab, imkon topishi bilan kelib ziyorat qilib turishi kerak. Sizga bu mavzuda Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf rahimahullohning “Yaxshilik va silai rahm” nomli kitobini o‘qib olishni tavsiya qilamiz. 

Barcha javoblarga o‘tish tugmasi.

O‘MI Matbuot xizmati

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston ICESCO anjumanida islom merosini raqamlashtirish bo‘yicha yangi yondashuvlarni ilgari surdi

29.07.2026   2210   4 min.
O‘zbekiston ICESCO anjumanida islom merosini raqamlashtirish bo‘yicha yangi yondashuvlarni ilgari surdi

Ozarbayjon Respublikasi poytaxti Boku shahrida ICESCOning Boku mintaqaviy vakolatxonasi hamda Istiqbolni rejalashtirish va sun’iy intellekt markazi (Center for Foresight and Artificial Intelligence – CFAI) hamkorligida “Islom olamini kelajakka tayyorlash: strategik istiqbol qo‘llanmasini taqdim etish va moslashtirish” mavzusida xalqaro anjuman bo‘lib o‘tdi.

Tadbirning ochilish marosimida ICESCOning Boku mintaqaviy vakolatxonasi direktori Abdulhakim Al-Senan, ICESCO Bosh direktori doktor Salim bin Muhammad Al-Malik (videomurojaat orqali), Yangi Janub siyosat markazining katta ilmiy xodimi Nuja Shekruni, Turkiy madaniyat va meros jamg‘armasi prezidenti Aktoti Rayimqulova hamda Istiqbolni rejalashtirish va sun’iy intellekt markazi direktori Kais Hammami so‘zga chiqib, strategik istiqbolning davlat boshqaruvidagi o‘rni, sun’iy intellektning imkoniyatlari hamda xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari yuzasidan ma’ruzalar qildilar.

Mazkur tadbir ICESCOga a’zo davlatlarda strategik istiqbolni rejalashtirish salohiyatini rivojlantirish, davlat boshqaruvi va qaror qabul qilish jarayonlariga zamonaviy prognozlash usullarini joriy etish, shuningdek, global o‘zgarishlarga mos yondashuvlarni shakllantirishga bag‘ishlandi. Shu bilan birga, anjuman musulmon mamlakatlari o‘rtasida ilmiy, madaniy va innovatsion hamkorlikni yanada mustahkamlash, o‘zaro tajriba almashish hamda islom sivilizatsiyasi merosini asrash sohasida qo‘shma tashabbuslarni rivojlantirish uchun muhim muloqot maydoni vazifasini o‘tadi.

Anjuman doirasida ICESCOning Strategic Foresight Guide – strategik istiqbolni rejalashtirish bo‘yicha qo‘llanmasi rasman taqdim etildi. Ushbu hujjat tashkilotga a’zo davlatlarda milliy istiqbolni rejalashtirish imkoniyatlarini kuchaytirish, davlat siyosati, strategik rejalashtirish va boshqaruv tizimiga ilg‘or prognozlash usullarini integratsiya qilishga qaratilgan institutsional dasturiy hujjat hisoblanadi. Shuningdek, tadbir ishtirokchilari mazkur qo‘llanmani a’zo davlatlarning tajribasi, ilmiy yondashuvlari va milliy ustuvor yo‘nalishlari asosida yanada takomillashtirish yuzasidan fikr almashdilar.

Xalqaro anjumanda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov ham ishtirok etib, “Sun’iy intellekt davrida islom sivilizatsiyasi: merosni asrash, raqamli transformatsiya va xalqaro hamkorlik” mavzusida ma’ruza qildi.

Ma’ruzada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi islom sivilizatsiyasi merosini ilmiy o‘rganish, asrab-avaylash va uni zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida keng jamoatchilikka yetkazishga xizmat qilayotgani alohida ta’kidlandi. Qayd etilganidek, Markaz muzey, ilmiy tadqiqot, ta’lim, raqamli texnologiyalar va xalqaro hamkorlikni o‘zaro uyg‘unlashtirgan zamonaviy ilmiy-ma’rifiy platforma hisoblanadi.

Ma’ruzada sun’iy intellekt, katta ma’lumotlar (Big Data), raqamli texnologiyalar va virtual muhitlar jadal rivojlanayotgan bugungi davrda islom sivilizatsiyasi merosini asrash va uni kelajak avlodlarga to‘liq hamda haqqoniy yetkazish dolzarb vazifaga aylangani ta’kidlandi. Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda ishonchsiz ma’lumotlarning ko‘payishi, islomofobiya holatlari va noyob qo‘lyozmalarning xalqaro bozorlarda parchalanib sotilishi kabi omillar madaniy merosni muhofaza qilish sohasida yangi yondashuvlarni talab etayotgani qayd etildi.

–  Bugun madaniy merosni muhofaza qilish faqat muzeylar yoki arxivlar vazifasi emas. Bu xalqaro hamkorlik, huquqiy himoya, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt imkoniyatlarini birlashtirishni talab etadigan umumiy mas’uliyatdir. Sun’iy intellekt olimning o‘rnini egallamasligi, balki uning ishonchli yordamchisi bo‘lishi lozim, dedi Rustam Jabborov.

Ma’ruzada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi islom sivilizatsiyasi merosini ilmiy o‘rganish, asrab-avaylash va uni zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida keng jamoatchilikka yetkazishga xizmat qilayotgani alohida ta’kidlandi. Qayd etilganidek, Markaz muzey, ilmiy tadqiqot, ta’lim, raqamli texnologiyalar va xalqaro hamkorlikni o‘zaro uyg‘unlashtirgan zamonaviy ilmiy-ma’rifiy platforma hisoblanadi.

Shuningdek, ma’ruzada kelgusi 20–25 yilda sun’iy intellekt texnologiyalari qo‘lyozmalarni raqamlashtirish, tahlil qilish, restavratsiya qilish va turli tillarga tarjima qilish jarayonlarida muhim o‘rin egallashi, muzeylar esa eksponatlarni saqlash joyidan bilim yaratuvchi intellektual markazlarga aylanishi haqida fikrlar bildirildi.

Tadbir ICESCOga a’zo davlatlar o‘rtasida strategik istiqbolni rejalashtirish, madaniy merosni asrab-avaylash, sun’iy intellekt imkoniyatlaridan samarali foydalanish hamda musulmon mamlakatlari o‘rtasida ilmiy va madaniy hamkorlikni yanada mustahkamlash yo‘lidagi muhim qadamlardan biri sifatida e’tirof etildi.

 O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari