Kecha, 19 dekabr kuni diniy idorada xorijiy mamlakatlarning O‘zbekistondagi elchilari va diplomatlari bilan Islom sivilizatsiyasi markazi hamda Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazining maqsad va vazifalari to‘g‘risida davra suhbati bo‘lib o‘tdi.

Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Shoazim Minovarov O‘zbekiston azaldan islom ilm-fani va madaniyati markazi bo‘lgani, ilohiyotda Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Bahouddin Naqshband, aniq va tabiiy fanlarda Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Ali ibn Sino kabi ko‘plab allomalar musulmon va jahon tamadduniga salmoqli hissa qo‘shganlarini ta’kidladi. U musulmon renessansi davriga asos solgan ulug‘ ajdodlarimiz tomonidan bitilgan va dunyoni hayratga solib kelayotgan ilmiy merosni o‘rganish, uni yosh avlodlarga yetkazish, Islom dinining asl mohiyatini jamiyat a’zolariga tushuntirish maqsadida, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev Islom sivilizatsiyasi markazini tashkil etish to‘g‘risida qaror qabul qilganini ma’lum qildi.
Sh.Minovarov ushbu markazda ulkan muzey, yirik kutubxona va qo‘lyozmalar fondi tashkil etilishi, qadimiy qo‘lyozma va toshbosma kitoblar, osori-atiqalar, tarixiy mazmundagi video va foto hujjatlar alohida joy olishini atroflicha tushuntirdi. U o‘z so‘zida O‘zbekiston Islom akademiyasi tashkil etilgani, mamlakatimizda ziyorat turizmini rivojlantirish bo‘yicha qilinayotgan keng ko‘lamli sa’y-harakatlar to‘g‘risida ham ma’lumot berdi.
Muloqotda Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Shovosil Ziyodov bugungi kunda 6 gektar maydonda markaz qurilishi jadal davom etayotgani, shuningdek, hadisshunoslik oliy maktabi ham barpo etilayotganini ta’kidladi. Ushbu markaz binosida hadis, kalom va qiroat ilmini o‘rganishga mo‘ljallangan xonalar, qo‘lyozmalar kutubxonasi, mo‘jaz muzey tashkil etilishini ma’lum qildi.
Imom Termiziy xalqaro ilmiy tadqiqot markazi direktori Ubaydulla Uvatov davra suhbatida so‘z olib, Surxondaryo viloyatida qurilayotgan ushbu markazda Islom dini, Qur’oni karim va hadis ilmining mohiyatini, hadisshunoslik maktabining ilmiy-ma’naviy asoslarini, Imom Termiziy hamda termiziy allomalar merosini chuqur o‘rganish va keng targ‘ib etish, ilmiy ma’ruzalar tashkil etilishini bildirdi.
Rossiya Federatsiyasining O‘zbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Vladimir Tyurdenov Islom Hamkorlik Tashkilotining Ostona sammitida O‘zbekiston Rahbari tomonidan juda ko‘p xayrli tashabbuslar ilgari surilganini ta’kidladi.
Misr Arab Respublikasining O‘zbekistondagi elchisi Amani al-Itr xonim O‘zbekiston ilmlar markazi, alloma va avliyolar zamini ekani, tashkil etilayotgan ilmiy-tadqiqot markazlaridan misrliklar mamnun ekanini bildirdi. Ushbu markazlarda arab tilini o‘rgatish va Misrdagi ta’lim va ilm muassasalari bilan hamkorlik qilish ishlarida yaqindan ko‘mak berishga tayyor ekanini izhor qildi.
Shuningdek, Ozarbayjonning O‘zbekistondagi elchisi Xuseyn Guliyev, Qozog‘istonning O‘zbekistondagi elchixonasi birinchi kotibi Tuyakbayev Mursal-Nabi ham o‘z fikr-mulohazalarini bildirdilar.
Uchrashuv yakunida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari so‘z olib, diyorimizdagi din sohasida o‘zgarishlar, yangilanishlar Yaratgan Parvardigorning in’om etgan ne’matlari ekanini ta’kidladilar. Muftiy hazratlari hozirgi kunda qo‘shni va xorij mamlakatlari bilan hamkorlik aloqalarini rivojlantirish yo‘lida qator amaliy harakatlar bo‘layotgani va bundan keyin ham hamkorlik aloqalarini taraqqiy ettirishga tayyor ekanlarini ma’lum qilib, muloqotda ishtirok etganlari uchun xorij mamlakatlari elchilari va diplomatlariga minnatdorlik izhor qildilar.
Tadbirda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi O.Yusupov ishtirok etdi.
Uchrashuv do‘stona va samimiy ruhda o‘tdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Nabiy sollallohu alayhi vasallam bir kuni masjidga kirdilar. Ikki ustunning orasida arqon tortilgan edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam so‘radilar:
- Bu nima? Sahobalar:
- Bu Zaynabniki. Kechasi namoz o‘qiydi. Malollansa yoki charchasa, uni ushlab oladi, - deyishdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
- Arqonni yechib tashlanglar. Har biringiz namozni tetik holida o‘qisin. Agar dangasaligi tutsa yoki charchasa, o‘tirsin! - dedilar.
Shak yo‘qki, onamiz Zaynab roziyallohu anho tungi namozga oshiq edilar. Hatto charchab qolsalar ham, qoldirmasdilar. Ammo sohibi shariat sollallohu alayhi vasallam bizga bu hadislari bilan Alloh taoloning:
«Alloh sizga yengillikni istaydi, og‘irlikni istamaydi» (Baqara surasi, 185-oyat), degan so‘zini eslatyaptilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizni namoz bo‘ladimi, ro‘za bo‘ladimi, sadaqa bo‘ladimi, boshqa bir yaxshi amal bo‘ladimi, qo‘ldan kelganicha mashaqqatsiz, nafsimizga zarar bermasdan, ochiq qalb bilan qilishimizni istayaptilar.
To‘g‘ri, biz butun umrimizni sajdadan bosh ko‘tarmasdan o‘tkazsak ham, Allohning haqqini ado qila olmaymiz. Garchi butun umr ro‘za tutsak ham, Allohning bizga ikromlari oldida ozdir. Ammo Alloh taolo bizga yengillik berishni istadi. Qiynalishimizni xohlamadi. Dinimizdagi ruxsatlar Uning rahmatidir. Biz u ruxsatlarni qabul qilishimizni yaxshi ko‘radi.
Musofir kishi Ramazonda ro‘za tutish va tutmaslikda ixtiyorlidir. Sahobalar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan Ramazonda g‘azot qilishdi. Safar masofasidagi uzoqlikka chiqishgan edi. Ularning ba’zisi ro‘za tutar bo‘ldi. Ba’zisi tutmas bo‘ldi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ro‘za tutganni maqtamadilar, tutmaganni yomonlamadilar. Ishni o‘zlariga qoldirdilar. Ularga o‘z ishi, toqati va sabrining hisobini olishga imkon berdilar. Ammo boshqa munosabat bilan: «Safarda ro‘za tutish yaxshilikdan emas», degan edilar.
Shuningdek, Alloh taolo musofirga namozni qasr qilib o‘qishni buyurdi. Bu uning bandalariga hadyasi va rahmati edi.
Din xissiyot bilan emas, aql bilan olinadi. Shifokor bir kishiga Ramazonda ro‘za tutish sening hayoting uchun xavfli desa, u ro‘za tutmasligi lozim. Agar u kasallikdan tuzalsa, qazosini tutib beradi. Agar kasalligi tuzalmaydigan bo‘lsa, Alloh unga mehribondir. Unga fidya berishni mashru’ qilganlar!
«O‘zingizni o‘ldirmanglar. Albatta, Alloh sizlarga rahmlidir» (Niso surasi, 29-oyatdan). Boshqa ibodatlarni ham shunga qiyoslang!
«Nabaviy tarbiya» kitobi asosida tayyorlandi